2392-0106 Nauczyciele i uczniowie Publicznej Szkoły Dokształcającej Zawodowej w Koninie w latach 1945-50 w świetle protokołów Rady Pedagogicznej Teachers and students of the Public Vocational Training School in Konin in 1945-50 accord-ing to pedagogical council protocols Matuszkiewicz Gabriela author Correspondence to: Gabriela Matuszkiewicz 17 03 2020 VII 2020 141 154 Copyright © 2020 2020 <p>We wrześniu 1945 r. naprzeciw ponad stuosobowej grupy uczniów stanęło 3 nauczycieli, którzy podjęli pracę w uruchamianej, po kilkuletniej wojennej przerwie, szkole zawodowej. Wkrótce grono nauczycielskie powiększyło się, w kolejnych latach wzrastała również liczba uczniów. Nauczyciele tej szkoły, podobnie jak w okresie przedwojennym, pracowali w konińskich szkołach powszechnych, a uczniowie – pracowali w warsztatach rzemieślniczych (jeszcze istniejących) i powoli uruchamianych niewielkich zakładach produkcyjnych. W pierwszych miesiącach wszystko wydawało się być tak jak przed wojną. Ale zmiany już się zarysowywały. Te pierwsze pięć powojennych lat to wiele zmian: począwszy od programów nauczania, a na nazwie szkoły kończąc, zmieniały się pomysły na kształceniez awodowe. Grono pedagogiczne niewątpliwie zmęczone trudną powojenną sytuacją gospodarczą i społeczną, z optymizmem i entuzjazmem podjęło pracę. Z czasem na nauczycielach spoczęły dodatkowe obowiązki, mianowicie – czyny społeczne, akcje i czuwanie nad rozwojem organizacji młodzieżowych. Zmienił się charakter i sposób oddziaływania organizacji młodzieżowych, takich jak: Służba Polsce i Związek Młodzieży Polskiej. Stały się one jednym z głównych czynników kształtujących życie szkoły i nadających ton pracy wychowawczej. Nowym koncepcjom kształcenia zawodowego musiała podołać nie tylko kadra ale przede wszystkim młodzież, obarczona wtórnym analfabetyzmem, zdemoralizowana brutalnością wojny ale zdaje się - łaknąca szkoły. Zaświadcza o tym choćby fakt, iż w pierwszym roku w najstarszych klasach uczyli się młodzi ludzie mający ponad 20 lat. Te kilka powojennych lat w blisko 100-letnim okresie funkcjonowania szkolnictwa zawodowego w Koninie jest niemal tak przełomowym okresem jak pierwsze lata istnienia tego rodzaju szkolnictwa w mieście. Zauważamy co prawda pewną ciągłość uosabianą choćby przez nauczycieli i miejsce, ale poza tym wiele się zmieniło. Na korytarzach szkoły nie spotykali się już chłopcy i dziewczęta różnych narodowości i kultur, terminujący u miejscowych kupców, rzemieślników… za to pojawiły się czerwone krawaty i pewnie mniej liczne – mundury hufców Służby Polsce. </p> 1 Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Koninie, Inspektorat Szkolny w Koninie. 2 Archiwum Zespołu Szkół Zawodowych im. Mikołaja Kopernika w Koninie, Księga Protokołów Rady Pedagogicznej Szkoły Dokształcającej Zawodowej w Koninie. 4 Ustawa z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. 1950 nr 20, poz. 168). 5 Uchwała Rady Ministrów z dnia 5 maja 1950 r. w przedmiocie określenia przypadków usprawiedliwiających nieobecność w pracy oraz warunków i trybu usprawiedliwienia nieobecności, (MP 1950, nr 51, poz. 584). 7 Matuszkiewicz G. (2017), Reaktywacja Publicznej Szkoły Dokształcającej Zawodowej w Koninie i jej działalność w latach 1945-1950 w świetle protokołów rady pedagogicznej, „Polonia Maior Orientalis”, t. IV. 8 Januszewska-Warych M. (2016), „Głos Nauczycielski” 1945 r. W stulecie Centralnego Organu Związku Nauczycielstwa Polskiego, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Rocznik Polsko-Ukraiński”, t. XVIII. 9 Klaus M. (2013), Ideał wychowania w Polsce w latach 1945-1949 w publicystyce „Nowej Szkoły”, „Przegląd Pedagogiczny”. 10 Kryńska E. J., Mauersberg S. (2003), Indoktrynacja młodzieży szkolnej w Polsce w latach 1945-1956, Białystok. 11 Walewander E. (red.) (2002), Oblicze ideologiczne szkoły polskiej w latach 1944-56, Lublin.