2392-0106 Geneza fundacji i początki materialnej egzystencji klasztoru oo. Bernardynów w Kazimierzu Biskupim (1514-1524) The Genesis of foundation and the beginnings of tangible existence of the Bernardines’ monastery in Kazimierz Biskupi (1514-1524) Sitnik Aleksander Krzysztof author Wyższe Seminarium Duchowne O.O. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej Correspondence to: Aleksander Krzysztof Sitnik 24 08 2017 IV 2017 15 29 Copyright © 2017 2017 <p>Fundatorami klasztoru i kościoła oraz dobrodziejami bernardynów kazimierskich okazała się rodzina Lubrańskich, a ściślej mówiąc, synowie Ruperta (Lamberta) i jego żony z rodu Boleściców: Jan i Mikołaj. W 1514 r. kapituła zakonna obradująca w Kobylinie przyjęła nową fundację i wysłała do Kazimierza Biskupiego dwóch zakonników. Bernardyni objęli drewniany klasztor i kościół pod wezwaniem św. Jana Męczennika, jednego z Pięciu Braci Męczenników, zwanych też Pięciu Braćmi Polakami, 26 września 1514 r. Uroczyste wprowadzenie zakonników do świątyni nastąpiło 12 listopada tego samego roku. Biskup Jan Lubrański powierzył bernardynom zadanie uczynienia z kościoła ośrodka kultu Pięciu Braci Męczenników.</p> 2 Archiwum Prowincji oo. Bernardynów w Krakowie, 3 Chronologia conventus Casimiriensis ad S. Joannem Baptistam et SS. V Martyres Polonos per [- -] Joannem in Lubraniec Lubrański episcopum Posnaniensem fundatorem nostrum erecti [- -] per P.F. Dominicum Elewski conscripta, 1507-1869, 2 maja. rkps S-ka-1. 4 Topographica ac chronologica conventuum Majoris Poloniae descriptio [- -] opere et studio [- -] Patris Augustini Ciepliński, XV-XVIII w., rkps W-33. 5 Annalium Polono-Seraphicorum tomus VI. Cornucopiae variis rebus necessariis intertextum statutorum concors cum originali transumptum, sinopticam huius Provinciae una cum suis conventibus ac monasteriis descriptionem, fratrum mortuorum cathalogum complectens, 1723, 1727, rkps W-29. 6 Topographica ac chronologica conventuum Provinciae Majoris Poloniae descriptio [- -] opera et studio admodum reverendi piae memoriae Patris Augustini Ciepliński, XV-XVIII w., rkps W-34. 7 Akta różne Prowincji Wielkopolskiej Zakonu Braci Mniejszych bernardynów, XVI-XVIII w., rkps W-37 8 Topographia specialis feliciter incipit Provinciae Polonae anno Virginei Partus 1597, 1453-1642, k. 154v, rkps M-2. 9 Singulorum Provinciae Polonae coenobiorum ordinis divi Francisci Regularis Observantiae topographia specialis feliciter incipit, 1453 –około 1590, rkps M-3. 10 Descriptiones nonnullorum monasteriorum ordinis Minorum Observantium, XV-XVIII, rkps M-26. 11 Fragmenty kronik, rkps W-35 13 Barącz S. (1874), Pamiętnik Zakonu WW. OO. Bernardynów w Polsce, Lwów. 14 Bieniak J. (1973), Lubrański Mikołaj, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 18, red. E. Rostworowski, Wrocław. 15 Cantando cum citharista. W pięćsetlecie śmierci Władysława z Gielniowa (ok. 1440-1505) (2006), red. R. Mazurkiewicz, Warszawa. 16 Chlebowski B., Palmirski A. (1882), Kazimierz (zwany biskupi), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 3, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1882. 17 Dusza T. (2000), Kazimierz Biskupi, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 8, red. B. Migut, Lublin. 18 Golichowski N. (1895), Upominek dla czcigodnej zakonnej braci oo. Bernardynów w Galicyi i W. Ks. Krakowskiem, cz. 1, Szereg prowincjałów i wykaz wypadków znaczniejszych, Lwów 1895. 19 Golichowski N. (1899), Przed nową epoką. Materiały do historii oo. Bernardynów w Polsce, Kraków. 20 Grudziński K. (1972), Rafał z Proszowic, [w:] Hagiografia polska. Słownik bio-bibliograficzny, t. 2, red. R. Gustaw, Poznań-Warszawa-Lublin. 21 Grudziński K. (1981), Władysław, [w:] Słownik polskich pisarzy franciszkańskich, red. H. E. Wyczawski, Warszawa 1981, s. 523–525; 22 Grudziński K. (1985), Słupca, [w:] Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych, red. H. E. Wyczawski, Kalwaria Zebrzydowska; 23 Hajdukiewicz L. (1973), Lubrański Jan, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 18, red. E. Rostworowski, Wrocław. 24 Kantak K. (1933), Bernardyni polscy 1453-1572, t. 1, Lwów. 25 Murawiec W. (1985), Skępe, [w:] Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych, red. H. E. Wyczawski, Kalwaria Zebrzydowska. 26 Murawiec W. F. (1973), Bernardyni warszawscy. Dzieje klasztoru św. Anny w Warszawie 1454-1864, Kraków. 27 Murawiec W. F. (2003), Klasztor bernardynów w Kazimierzu Biskupim (1514-1898) i jego zasoby archiwalne w Archiwum Prowincji Bernardynów w Krakowie, [w:] Kult Pięciu Braci Męczenników w Kazimierzu Biskupim, red. R. Jałoszyński, Kazimierz Biskupi. 28 Niesiecki K. (1841), Herbarz polski powiększony dodatkami, t. 6, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk. 29 Wadding L. (1934), Annales ordinis minorum, t. 21, wyd. J.M. Fonseca i in., Quaracchi. 30 Wróbel H. (1972), Władysław z Gielniowa, [w:] Hagiografia polska. Słownik bio-bibliograficzny, t. 2, red. R. Gustaw, Poznań-Warszawa-Lublin. 31 Wyczawski H. E. (1985), Kazimierz Biskupi, [w:] Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych, red. H. E. Wyczawski, Kalwaria Zebrzydowska. 32 Wyczawski H. E. (2002), Klasztor bernardynów w Kazimierzu Biskupim 1514-1896, [w]: Dzieje kultu Pięciu Braci Męczenników w Polsce i Europie. Dzieje Kazimierza Biskupiego, cz. 2, red. A. Szymkowski, Kazimierz Biskupi. 33 Wydra W. (1992), Władysław z Gielniowa. Z dziejów średniowiecznej poezji polskiej, Poznań.