1731-7398 Ocena ryzyka wystąpienia agresji wśród pacjentów zgłaszających się do placówek medycznych Risk assessment of aggression among patients applicant to medical centers Szkup Małgorzata author Rączka Małgorzata author Schneider-Matyka Daria author Starczewska Małgorzata author Augustyniuk Katarzyna author Grochans Elżbieta author Zakład Pielęgniarstwa, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, Szczecin, Polska Correspondence to: Małgorzata Szkup szkup.m1@gmail.co Correspondence to: Małgorzata Rączka Correspondence to: Daria Schneider-Matyka Correspondence to: Małgorzata Starczewska Correspondence to: Katarzyna Augustyniuk Correspondence to: Elżbieta Grochans 17 07 2018 Tom 16, Numer 2 2018 119 124 Copyright © 2018 2018 1 Sariusz-Skąpska M., Formy agresji pacjentów u pracowników placówek psychiatrycznych, „Postępy Psychiatrii i Neurologii” 2005; 14: 87–91. 2 Doliński D., Ekspresja emocji. Emocje podstawowe i pochodne, w: Strelau J. (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000. 3 Grzesiuk L., Styła R., Psychoterapia bez tajemnic, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2009. 4 Markiewicz R., Zachowania agresywne pacjentów wobec personelu pielęgniarskiego zatrudnionego w oddziałach psychiatrycznych, „Current Problems of Psychiatry” 2012; 13: 93–97. 5 Meder J., Zachowania agresywne – przeciwdziałanie, leczenie, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2007.  6 Orzechowska A., Florkowski A., Gruszczyński W., Zboralski K., Wysokiński A., Gałecki P., Talarowska M., Status socjoekonomiczny a zachowania agresywne i style radzenia sobie ze stresem, „Psychiatria Polska” 2009; 1: 53–63. 7 Meder J., Pacjenci z podwójną diagnozą – problemy diagnostyczne i terapeutyczne, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2007.  8 Woods P., Almvik R., The Brøset violence checklist (BVC), „Acta Psychiatr. Scand.”, Suppl. 2002; 412: 103–105.  9 Adamowski T., Piotrowski P., Trizna M., Kiejna A., Ocena częstotliwości i rodzaju agresji u pacjentów hospitalizowanych z powodu zachowań agresywnych, „Psychiatria Polska” 2009; 6: 739–750.  10 Sariusz-Skąpska M., Formy agresji pacjentów a wypalenie zawodowe u pracowników placówek psychiatrycznych, „Postępy Psychiatrii i Neurologii” 2005; 14 (2): 87–91.  11 Almvik R., Woods P., Rasmussen K., The Broset Violence Checklist: Sensitivity, specificity and interrater reliability, „Journal of Interpersonal Violence” 2000; 15: 1284–1296.  12 Berent D., Pierchała O., Florkowski A., Gałecki A., Agresja pacjentów wobec personelu medycznego izby przyjęć szpitala psychiatrycznego, „Psychiatria i Psychoterapia” 2009; 5: 13–28.  13 Rudnicka-Drożak E., Misztal-Okońska P., Młynarska M., Opinia pracowników szpitalnego oddziału ratunkowego na temat udzielania pomocy medycznej pacjentom w stanie zatrucia alkoholem – doniesienia wstępne, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2013; 94: 577–582.  14 Szwamel K., Sochacka L., Opinia średniego personelu medycznego szpitalnego oddziału ratunkowego na temat agresywnych zachowań pacjentów, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne” 2014; 4 (2): 149–154. 15 Lickiewicz J., Piątek J., Doświadczenie agresji w pracy pielęgniarki, „Sztuka Leczenia” 2014; 3–4: 11–12. 16. Niechwiadowicz-Czapka T., Agresja w pracy pielęgniarki, „Magazyn Pielęgniarki i Położnej” 2010; 3; http://www.nursing.com.pl/Medinf_Agresja_w_pracy_pielgniarki__293.html (dostęp: 25.03.2016).  16 Grudzień D., Zurzycka P., Radzik T., Opinie personelu medycznego na temat agresywnych zachowań pacjentów, „Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu” 2015; 4 (45): 242–247.  17 Suwała A., Strategia zapobiegania i zwalczania przemocy w miejscu pracy wśród pracowników opieki zdrowotnej, VII Konferencja Szkoleniowo-Naukowa z cyklu „Pacjent–pielęgniarka partnerzy w działaniu”, Kraków 2008: 82–87.  18 Wojnicka D., Włoszczak-Szubzda A., Wiedza i umiejętności personelu medycznego w odniesieniu do przejawów agresji ze strony pacjenta, „Aspekty Zdrowia i Choroby” 2017; 2  (2): 51–63. 19 Rechenmacher J., Müller G., Abderhalden C., Schulc E., The diagnostic efficiency of the extended German Brøset Violence Checklist to assess the risk of violence, „Journal of Nursing Measuerement” 2014; 22 (2): 201–212.  20 Yao X., Li Z., Arthur D., Hu L., An F.R., Cheng G., Acceptability and psychometric properties of Brøset Violence Checklist in psychiatric care settings in China, „Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing” 2014; 21 (9): 848–855.  21 Abderhalden C., Needham I., Dassen T., Halfens R., Haug H.J., Fischer J., Predicting inpatient violence using an extended version of the Brøset Violence Checklist: Instrument development and clinical application, „BMC Psychiatry” 2006; 6: 17.