2083-7658 Poeta sam na sam z sobą – dziennik osobisty Romana Witolda Ingardena Poet Confronted with Himself – Personal Journal of Roman Witold Ingarden Kuliniak Radosław author Pandura Mariusz author Uniwersytet Wrocławski, Polska, plac Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław Correspondence to: Radosław Kuliniak radoslaw.kuliniak@uwr.edu.pl Correspondence to: Mariusz Pandura mariusz.pandura@uwr.edu.pl 31 03 2021 Tom 18 zeszyt 1 2021 149 159 Copyright © 2021 2021 <p align="left">W Archiwum Rodziny Ingardenów zachował się liczący ponad 400 stron pamiętnik Romana Witolda Ingardena. Ten osobisty dokument nie jest zupełnie nieznany w polskiej literaturze fachowej na temat życia i twórczości fenomenologa. Ingarden jako autor dzieła autobiograficznego nie był z pewnością wyjątkiem w swoich czasach. Na przełomie XIX i XX wieku wiele osób pisało pamiętniki i inne narracje życiowe. Warto wspomnieć, że osobiste dzienniki (później opublikowane lub pozostające do dziś w formie rękopiśmiennej) tworzyli Kazimierz Twardowski, Władysław Tatarkiewicz i inni polscy filozofowie. Ponadto niezwykle popularna była praktyka pisania listów, a także poezji noszącej znamiona autobiograficzne. Należy zaznaczyć, że tekst ten nie powstał pierwotnie jako dokument autobiograficzny filozofa, ale jako zapis życia niedoszłego artysty. Ingarden był poetą przez dużą część swojego życia i pisał wiersze również po drugiej wojnie światowej.</p> 1 Elzenberg H., Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu, wyd. popr. i uzup., Toruń 2002. 2 Husserl E., Briefe an Roman Ingarden mit Erlauterungen und Erinnerungen an Husserl, red. R. Ingarden, Den Haag 1968. 3 Ingarden R.W., Dlaczego pisałem po niemiecku, oprac. R. Jadczak, „PAL. Przegląd Artystyczno-Literacki” 1997, nr 9. 4 Ingarden R.W., Dzieje mojej „kariery uniwersyteckiej”, oprac. R. Jadczak, „Kwartalnik Filozoficzny” 1999, t. 27, z. 2. 5 Ingarden R.W., Sprawozdanie z działalności w Uniwersytecie Jagiellońskim i wspomnienia z tego czasu, oprac. J. Perzanowski, „Kwartalnik Filozoficzny” 1999, t. 27, z. 2. 6 Ingarden R.W., Wspomnienia z Getyngi, oprac. R. Jadczak, „PAL. Przegląd Artystyczno-Literacki” 1998, nr 5/6. 7 Ingarden R.W., Z „Dziennika”, oprac. R. Jadczak, „PAL. Przegląd Artystyczno-Literacki” 1997, nr 12. 8 Ingarden R.W., Z „Dziennika”, oprac. R. Jadczak, „Kwartalnik Filozoficzny” 1999, t. 27, z. 2. 9 Ingarden R.W., [Zeszyt czarny (1): „–dziennik osobisty (1909–1916)], Archiwum Rodzinne Ingardenów. 10 Ingarden R.W., [Zeszyt czarny (2): poezja, dziennik osobisty, wykład z historii filozofii], Archiwum Rodzinne Ingardenów. 11 Ingarden R.W., [Zeszyt niebieski: poezja (1911)], Archiwum Rodzinne Ingardenów. Ingarden R.W. i in., [Zeszyt brązowy: „Zeszyt II., r. 1910” – poezja (Kółko Literackie–materiały), autorzy: J. Chmieliński, J. Damm, B. Gottlieb, R.W. Ingarden, 12 A. Müller, J. Nartowski], Archiwum Rodzinne Ingardenów. Korespondencja Izydory Dąmbskiej z Romanem Witoldem Ingardenem, oprac. R. Kuliniak, D. Leszczyna, M. Pandura, Ł. Ratajczak, Kęty 2018. 13 Korespondencja Laury Baranowskiej (Chmielińskiej) z Romanem Witoldem Ingardenem, Archiwum Rodzinne Ingardenów. 14 Korespondencja Romana Witolda Ingardena. Z dziejow „Studia Philosophica. Commentari Societatis Philosophicae Polonorum”, oprac. R. Kuliniak, D. Leszczyna, M. Pandura, Ł. Ratajczak, Kęty 2018. 15 Korespondencja Romana Witolda Ingardena z Kazimierzem Twardowskim, oprac. R. Kuliniak, D. Leszczyna, M. Pandura, Kęty 2016. 16 Kuliniak R., Pandura M., „Jestem filozofem świata” (Κόσμου φιλόσοφός εἰμι). Roman Witold Ingarden (1893–1970). Częśćpierwsza: lata 1893–1938, Kęty 2019. 17 Kuliniak R., Pandura M., „Jestem filozofem świata” (Κόσμου φιλόσοφός εἰμι). Roman Witold Ingarden (1893–1970). Częśćdruga: lata 1939–1970, Kęty 2020. 18 Lejeune Ph., Jak kończąsiędzienniki, tłum. A. Karpowicz [w:] tegoż, „Drogi zeszycie...”, „drogi ekranie...”. O dziennikach osobistych, oprac. P. Rodak, Warszawa 2010. 19 Lejeune Ph., Koronka. Dziennik jako seria datowanych śladów, przeł. M. Rodak, P. Rodak, „Pamiętnik Literacki” 2006, t. 97, z. 4. 20 List Romana Stanisława Ingardena do Jerzego Węgierskiego, Toruń, 9 stycznia 1985 roku, Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, sygn. rps 16594/II, k. 482. 21 List Romana Stanisława Ingardena do Jerzego Węgierskiego, Toruń, 22 stycznia 1985 roku, Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, sygn. rps 16594/II, k. 483–484. 22 Listy Romana Ingardena do Ostapa Ortwina (Oskara Katzenellenbogena), oprac. S. Ukrainiec, „Pamiętnik Literacki” 1999, t. 90, z. 1. 23 Majewska Z., Książeczka o Ingardenie. Szkic biograficzny, Lublin 1995. 24 Perzanowski J. Izydora Dąmbska filozof niezłomny [w:] Izydora Dąmbska 1904–1983. Materiały z sympozjum „Non est necesse vivere, necesse est philosophari”, Krakow, 18–19 grudnia 1998 r., oprac. J. Perzanowski, Kraków 2001. 25 Rodak P., Dziennik osobisty jako praktyka piśmienna: działanie, materialność, tekst [w:] Antropologia pisma. Od teorii do praktyki, red. Ph. Artieres, P. Rodak, Warszawa 2010, s. 175–192. 26 Rodak P., Puste miejsca w dzienniku Marii Dąbrowskiej [w:] (Nie)obecność. Pominięcia i przemilczenia w narracjach XX wieku, red. H. Gosk, B. Karwowska, Warszawa 2008, s. 456–481. 27 Romana Ingardena spojrzenie na Toruń(z listów do K. Twardowskiego), oprac. R. Jadczak, „Przegląd Artystyczno-Literacki” 1995, nr 6. 28 Spor o prawdęistnienia. Listy Edith Stein do Romana Ingardena, tłum. M. Klentak-Zabłocka, A. Wajs, Kraków–Warszawa 1994. 29 Tatarkiewicz W., Dzienniki, t. 1: Lata 1944–1960, oprac. R. Kuliniak, D. Leszczyna, M. Pandura, Ł. Ratajczak, Kęty 2019. 30 Twardowski K., Dzienniki. Cz. 1, 1915–1927, oprac. R. Jadczak, Warszawa–Toruń 1997. 31 Twardowski K., Dzienniki. Cz. 2, 1928–1936, oprac. R. Jadczak, Warszawa–Toruń 1997. 32 Twardowski K., Dzienniki młodzieńcze (1881–1887). Uzupełnione „Dziennikiem” Marii Gąsowskiej (1881), wierszami wiedeńskimi (1882) oraz korespondencją z rodzicami (1882–1893), Jozefem Krypiakiewiczem (1885–1886) i Wojciechem Dzieduszyckim (1885–1891), oprac. A. Brożek, Warszawa 2013. 33 Ulicka D., Granice literatury i pogranicza literaturoznawstwa. Fenomenologia Romana Ingardena w świetle filozofii lingwistycznej, Warszawa 1999. 34 Witkiewicz S.I., Ingarden R.W., Korespondencja filozoficzna, oprac. B. Michalski, Warszawa 2002. 35 Zimand R., Diarysta Stefan Ż., Wrocław–Warszawa–Kraków 1990.