1896-8201 Mistrzowie, liderzy, a może uzurpatorzy? Niejednoznaczny status twórców teatrów Cricot i Cricot 2 Masters, Leaders, or Usurpers? The Ambiguous Status of the Creators of the Cricot and Cricot 2 Theatres Michalik-Tomala Justyna author Uniwersytet Łódzki Correspondence to: Justyna Michalik-Tomala justyna.tomala@uni.lodz.pl 18 05 2020 Tom 21, Numer 2 2020 107 121 Copyright © 2020 2020 1 Bogucka-Ordyńcowa J. et al. (1964), Cyganeria i polityka. Wspomnienia krakowskie 1919–1939, Warszawa: Czytelnik. 2 (bp.) (1956), Aktorzy, plastycy i muzycy tworzą nowy teatr. Będziemy oglądać pantomimy K. Mikulskiego i J. Przybosia siedząc przy stolikach, „Echo Krakowa”, nr 44, s. 1. 3 Bryś M., Burzyńska A., Fazan K. (red.), Dziś Tadeusz Kantor! Metamorfozy śmierci, pamięci i obecności, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 4 Czerska K. (2018), O kilku eksperymentach w teatrze Cricot (Henryk Wiciński i Maria Jarema), [w:] B. Ilkosz, Grupa Krakowska. 1932–1937, Wrocław: Muzeum Narodowe, s. 164–184. 5 Czerska K. (2019), Teatr Cricot – suma przybliżeń, „Didaskalia”, nr 153, s. 46–54. 6 Czerska K. (red.) (2018), Cricot idzie! = Cricot is coming!, tłum. J. Figiel, Kraków: Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka. 7 Dobrowolski W. (1956), Cricot przed laty, „Życie Literackie”, nr 22, s. 4. 8 Fedak-Mazur J. (2008), Józef Jarema w międzywojennym teatrze awangardowym Cricot (I), Kraków: TAiWPN Universitas. 9 Galas-Kosil A., Olkusz P. (red.) (2016), Wpływ systemu organizacji instytucji na estetykę przedstawienia w wybranych krajach europejskich, Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego. 10 Guderian-Czaplińska E., Godlewski S. (red.) (2018), Kolektywy teatralne, artystyczne i badawcze. Materiały z konferencji zorganizowanej w Instytucie Teatru i Sztuk Mediów WFPIK Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu we współpracy z Malta Festival Poznań (19 czerwca 2018 roku), Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego. 11 Kantor T. (2004), Teatr Śmierci. Teksty z lat 1975–1984, wybór i oprac. K. Pleśniarowicz, Wrocław–Kraków: Ossolineum–Cricoteka. 12 Keil M. (red.) (2017), Odzyskiwane tego, co oczywiste. O instytucji festiwalu, Warszawa–Lublin: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Konfrontacje Teatralne. 13 Kosiński D. (2019), Nic nie rzekła aniołowi, „Tygodnik Powszechny”, nr 50, https://www.tygodnikpowszechny.pl/nic-nie-rzekla-aniolowi-161372 [odczyt: 8.03.2020]. 14 Krakowska J. (2020), Utopia kolektywu, [w:] D. Buchwald, J. Legoń (red.), Czy tylko Reduta? Wspólnota – zespół – spółdzielnia twórcza – kolektyw w teatrze, Warszawa, s. 25–33, http://encyklopediateatru.pl/ksiazka/774/czy-tylko-reduta-wspolnota-zespol-spoldzielnia-tworcza-kolektyw-w-teatrze# [odczyt: 8.03.2020]. 15 Krysiak E. (1991), Teatr Cricot 2: „Dziś są moje urodziny” Kantora. Polska prapremiera, „Goniec Teatralny”, 17 czerwca. 16 Kunowska J. (2005), Zostawiam światło, bo zaraz wrócę. Tadeusz Kantor we wspomnieniach swoich aktorów, Kraków: Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka. 17 Lau J. (1967), Teatr artystów Cricot, Kraków: Wydawnictwo Literackie. 18 Leśnodorski Z. (1968), Wśród ludzi mojego miasta. Wspomnienia i zapiski, Kraków: Wydawnictwo Literackie. 19 Michalik J. (2015), Idea bardzo konsekwentna. Happening i Teatr Happeningowy Tadeusza Kantora, Kraków: TAiWPN Universitas. 20 Nagranie i opis spektaklu Minęło, minęło i tak przeminą wszystkie historie, umieszczone w serwisie YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=4TJBrEeiubU&feature=emb_logo [odczyt: 8.03.2020]. 21 Nowicka J. (2008), Od Kantora do Schillera, „Kraków”, nr 1(1), http://www.encyklopediateatru.pl/artykuly/51133/od-kantora-do-schillera [odczyt: 8.03.2020]. 22 Opis warsztatów zamieszczony na stronie internetowej Wełmińskiego, https://www.welminski.pl/pl/teatr/warsztaty [odczyt: 8.03.2020]. 23 Ostrowska J. (2013), Odcienie performatywnej reżyserii – między Julianem Beckiem i Judith Maliną a Tadeuszem Kantorem, [w:] E. Bal, W. Świątkowska (red.), Performans, performatywność, performer. Próby definicji i analizy krytyczne, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 127–140. 24 Pieczara I. (1990), Konferencja prasowa w Teatrze „Cricot 2”. Testament Tadeusza Kantora, „Gazeta Krakowska”, nr 207. 25 Polewska A. (1956), Czy twórcza, czy zbędna powtórka?, „Dziennik Polski”, nr 210. 26 Przekroczenie granicy. O ostatnim spektaklu Kantora „Dziś są moje urodziny” z Andrzejem Wełmińskim, członkiem zespołu „Cricot 2” rozmawia Bronisław Mamoń (niezidentyfikowany wycinek prasowy z archiwum Cricoteki, nr inw. KWZ/43/2006/37). 27 Skiba-Lickel A. (1995), Aktor według Kantora, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. 28 Turowicz J. (1990), Grałem w jego teatrze, „Tygodnik Powszechny”, nr 52. 29 Wełmiński A. (2014), Funkcja i znaczenie zespołu w procesie tworzenia spektakli Teatru Cricot 2, [w:] M. Bryś, A. Burzyńska, K. Fazan (red.), Dziś Tadeusz Kantor! Metamorfozy śmierci, pamięci i obecności, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 43–64. 30 Żytyński S. (1972), Bez rampy i sztampy. Wspomnienia o młodym Krakowie lat trzydziestych, Kraków: Wydawnictwo Literackie.