2449-7797 Prawo do pochówku nasciturusa w świetle praw człowieka The Right to Burial of Unborn Children in the Light of Human Rights Kania Agnieszka author Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Correspondence to: Agnieszka Kania 11 12 2019 2019 (5) 2019 7 19 Copyright © 2019 2019 <p style="text-align: left;">Przed nowelizacją ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 2011 r. znacząco utrudniony był pochówek dzieci martwo urodzonych. Przyczyną tego problemu był niejasny stan prawny. Wynikał on z nierelewantnych przepisów dotyczących dokumentacji medycznej i aktów stanu cywilnego, utrudniających pochówek dzieci martwo urodzonych przed 22 tygodniem ciąży. Celem niniejszego opracowania była historyczna i dogmatyczna analiza regulacji administracyjnoprawnej pochówku dziecka utraconego, co pozwoliło na rozstrzygnięcie problemu statusu prawnego <em>nasciturusa </em>w ujęciu przedmiotowym lub podmiotowym w kontekście prawa do grobu. Sformułowano postulaty <em>de lege ferenda</em> w zakresie zmiany zakresu pojęć dotyczących śmierci dziecka poczętego, aby zrealizować dyrektywę spójności polskiego systemu prawnego. Całościowa analiza tworzy podstawę do zaproponowania zmian statusu prawnego <em>nasciturusa </em>przez wprowadzenie definicji dziecka poczętego, a co za tym idzie objęcie wprost ochroną także dziecka martwo urodzonego i instytucji chroniących jego prawa (rozszerzenia zadań kuratora ustanawianego na mocy art. 182 k.r.o.). </p> 1 Darmorost E., Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Komentarz, Warszawa 2014. 2 Drembkowski P., Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Komentarz, Warszawa 2018. 3 Dziecko martwo urodzone – czynności prawne, http://www.sluzew.dominikanie.pl/rodzice_dziecka_utraconego/img/dziecko_martwo_urodzone_czynnosci_prawne.pdf. 4 Fąk J., Zarodek, płód, od kiedy człowiek? [w:] Aborcja w ujęciu prawa, medycyny i psychologii, D. Franków (red.), Siedlce 2005. 5 Haberko J., Konsekwencje prawne żywego i martwego urodzenia, „Prawo i Medycyna” 2007, nr 3. 6 Hołub G., Godność osobowa dziecka nienarodzonego, http://bc.upjp2.edu.pl/Content/1756/holub-grzegorz.pdf. 7 Jaśkowski M., Konsekwencje prawne Protokołu nr 30 w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Polski i Zjednoczonego Królestwa, „Zeszyty Prawnicze” 2013, nr 4 (40). 8 Kania A., Nasciturus pro iam nato habetur… dziecko (nasciturus) czy kobieta? Przesłanki przerwania ciąży w kontekście praw człowieka – analiza prawna [w:] Powszechny system ochrony praw człowieka 70 lat po proklamowaniu Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Osiągnięcia – bariery – nowe wyzwania i rozwiązania, J. Jaskiernia, K. Spryszak (red.), Toruń 2019. 9 Lewandowska-Malec I., Dobra osobiste, wyd. 2, Warszawa 2017, Legalis. Michajlik A., Ramotowski W., Anatomia i fizjologia człowieka, Warszawa 2015. 10 Michałowska K., Niemajątkowe wartości życia rodzinnego w polskim prawie cywilnym, Warszawa 2017, Legalis. 11 Radwański Z., Olejniczak A., Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2017. Smyczyński T., Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2016. 12 Zubik M., Ochrona prawna początku życia człowieka w rozwiązaniach międzynarodowych i konstytucyjnych w Europie, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 3 (80). 13 Stanowisko Zespołu Prawnego ws. wymogów karty martwego urodzenia Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, http://federa.org.pl/karta-martwego-urodzenia/. 15 Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 10 grudnia 1948 r., http://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_Deklaracja_Praw_Czlowieka.pdf. 16 Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284. 17 Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r., Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167. 18 Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Dz.Urz. UE z 2016 r. C 202, s. 389. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. 19 Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1473 ze zm. 20 Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 682 ze zm. 21 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm. 22 Ustawa z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego, tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2224 ze zm. 23 Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, Dz.U. Nr 17, poz. 78 ze zm. 24 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, Dz.U. Nr 252, poz. 1697 ze zm. 25 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, Dz.U. poz. 2069. 26 Druk sejmowy nr 3941 Sejmu RP VI kadencji z 19.01.2011 r., http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/0/BAC0DF460FF65CCDC1257849003B7988/$file/3941.pdf. 28 Orzeczenie TK z dnia 28 maja 1997 r., K 26/96, Legalis nr 10361. 29 Wyrok SN z dnia 9 grudnia 2011 r., III CSK 106/11, Legalis nr 429214. 30 Wyrok SN z dnia 3 grudnia 2010 r., I CSK 66/10, Legalis nr 414109. 31 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 25 października 2012 r., I ACa 352/12, http://orzeczenia.ms.gov.pl. 32 Wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 listopada 2011 r., I C 1760/13, http://orzeczenia.ms.gov.pl. 33 Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe z dnia 17 lutego 2016 r., VI U 462/15, http://orzeczenia.ms.gov.pl.