0083-4327 Kategoria “sensualizmu” i “nierozróżnialności”  na przykładzie kultu „cudotwórczej”  ikony św. Menasa  w bułgarskim monasterze w Obriadowci . Rewizja inspirowana prawosławną teologią ikony “Sensualism” and “indistinguishability”: two anthropological concepts and the cult of the “miracle-working” icon of St. Menas in the Bulgarian monastery of Obriadovci. A conceptual revision inspired by the Orthodox Christian Theology of the Icon Lubańska Magdalena author Institute of Ethnology and Cultural Anthropology, University of Warsaw Correspondence to: Magdalena Lubańska magdalena.lubanska@gmail.com 26 03 2014 Tom 42, Numer 1 2014 1 16 Copyright © 2014 2014 1 Asad T., The Construction of Religion as an Anthropological Category, [w:] Genealogies of Religion. Discipline and Reasons of Power in Christianity and Islam, Baltimore−London 1993. 2 Baraniecka-Olszewska K., Ukrzyżowani. Współczesne misteria męki pańskiej, Toruń 2013. 3 Belting H., Obraz i kult. Historia obrazu przed epoką sztuki, przeł. T. Zaorski, Gdańsk 2010. 4 Bynum C.W., Visual Matter, [w:] Christian Materiality. As Essay on Religion in Late Medieval Europe, New York, 2011 s. 37−124. 5 Czarnowski S., [oryg.1938] Kultura religijna wiejskiego ludu polskiego, [w:] Kultura, Warszawa 1958. 6 Evdokimov P., Sztuka ikony. Teologia piękna, Warszawa 1999. 7 Prawosławie, przeł. ks. J. Klinger, Warszawa 1964. 8 Freedberg D., Potęga wizerunków: reakcja i stłumienie. Studia z historii i teorii oddziaływania, przeł. E. Klekot, Kraków 2005. 9 Gadamer H.G., Bytowa wartość obrazu, [w:] Prawda i metoda, Warszawa, 1993 s. 148−156. 10 Hanganu G., Eastern Christians and Religious Objects: Personal and Material Biographies Entangled, [w:] Eastern Christians in Anthropological Perspective, red. Ch. Hann, H. Goltz, Berkeley, 2010 s. 33−55. 11 Hann Ch., Introduction. The Other Christianity, [w:] Eastern Christians in Anthropological Perspective, red. Hann Ch., Goltz H. , Berkeley, 2010 s. 1-29. 12 Hann Ch., Goltz H. (red.), Eastern Christians in Anthropological Perspective, Berkeley 2010. 13 Kasprzak N., Sensualizm-próba gęstego opisu, „Etnografia Polska”, 1999 t. XLIII, z. 1, s. 37−61. 14 Keane W., Christian Moderns. Freedom and Fetish in the Mission Encounter, Berkeley 2007. 15 Leśniewski K., „Nie potrzebują lekarza zdrowi…”. Hezychastyczna metoda uzdrawiania człowieka, Lublin 2006. 16 Lindquist G., Coleman S., Introduction. Against Belief, „Social Analysis”, 2008 vol. 52 (1), s. 1−18. 17 Lubańska M., Problemy etnograficznych badań nad religijnością, [w:] Religijność chrześcijan obrządku wschodniego na pograniczu polsko-ukraińskim, red. M. Lubańska, Warszawa 2007. 18 Lubańska M., Ładykowska A., Prawosławie − „chrześcijaństwo peryferyjne”? O teologicznych uwikłaniach teorii antropologicznej i stronniczości perspektyw poznawczych antropologii chrześcijaństwa, 2013, „Lud”, t. 97, s. 195−219. 19 McDanell C., Material Christianity, [w:] Material Christianity. Religion and Popular Culture in America, New Heaven−London 1995, s. 1−16. 20 Morgan D., Materiality, Social Analysis and the Study of Religion, [w:] Religion and Material Culture. The Matter of Belief, London−New York 2010, s. 55−74. 21 Needham R., Belief, Language and Experience, Chicago 1971. 22 Niedźwiedź A., O możliwości istnienia wizerunku świętego. Chrześcijańskie spory wokół kultu obrazów, [w:] Forum Europejskie, wiosna, Kraków 2000, s. 59−76. 23 Niedźwiedź A., Obraz i postać. Znaczenia wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej, Kraków 2005 24 Pentcheva B., The Sensual Icon. Space, Ritual and the Senses in Byzantium, Pennsylvania 2010. 25 Sulikowska A., Ciała, groby i ikony. Kult świętych w ruskiej tradycji literackiej i ikonograficznej, Warszawa 2013. 26 Tokarska-Bakir J., Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych. Wielkie opowieści, Kraków 2000 27 Zowczak M., Biblia ludowa, Wrocław 2000 28 Program „Goreszto” („Cudotwórcze ikony”), odc.1, http://www.youtube.com/watch?v=84Z64-2IefE [21 stycznia 2014].