2083-7658 Godzenie skończoności i eschatologii u Rilkego i T.S. Eliota Balance of Apocalypticism and Eschatology in Rainer Maria Rilke and T.S. Eliot Pfau Thomas author Duke University 00py81415 Correspondence to: Thomas Pfau pfau@duke.edu 30 06 2020 Tom 17 zeszyt 2 2020 135 151 Copyright © 2020 2020 <p align="left">Artykuł podejmuje kwestię związku liryki modernistycznej (Rainera Marii Rilkego i T.S. Eliota) z egzystencjalistyczną koncepcją czasu Martina Heideggera i zrodzoną przez tę ostatnią naturalistyczną antropologią. Na tej podstawie autor stwierdza, że <em>Elegie duinejskie </em>Rilkego nie tylko antycypują centralne motywy egzystencjalizmu, ale także w pewien sposób separują się od tej perspektywy. Następnie sięga do drugiego z <em>Czterech kwartetów</em>, aby pokazać, że bardziej zdecydowanie niż Rilke Eliot twierdzi, że wszelka poezja może być napisana tylko wtedy, gdy jest osadzona w eschatologicznych ramach. W szczególności <em>East Coker </em>ukazuje Eliota, który stara się zrównoważyć apokaliptyczny charakter świata ponownie pogrążonego w globalnej wojnie z nadzieją, jakkolwiek stonowaną, na ostateczne odkupienie ludzkości.</p> 1 Balthasar H.U. von, Das Ganze im Fragment, Einsiedeln 1963. 2 Eliot T.S., Cztery kwartety: Burnt Norton, tłum. K. Boczkowski [w:] tegoż, Wybór poezji, wyb. K. Boczkowski, W. Rulewicz, wstęp W. Rulewicz, Wrocław 1990, BN II 230. 3 Eliot T.S., Cztery kwartety: East Coker, tłum. K. Boczkowski [w:] tegoż, Wybór poezji, wyb. K. Boczkowski, W. Rulewicz, wstęp W. Rulewicz, Wrocław 1990, BN II 230. 4 Heidegger M., Bycie i czas, tłum., przedm., przyp. B. Baran, Warszawa 2004. 5 Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, tłum. W. Berent, Kraków 2014. 6 Pascal B., Myśli, tłum. T. Żeleński (Boy), Warszawa 1968. 7 Ratzinger J., Śmierć i życie wieczne, tłum. M. Węcławski, Warszawa 2000. 8 Rilke R.M., Elegie duinejskie, tłum. M. Jastrun, Kraków 1962. 9 Rilke R.M., Malte. Pamiętniki Malte-Lauridsa Brigge, tłum. W. Hulewicz, https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/rilke-malte.pdf, dostęp: 19.03.2020. 10 Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, tłum. M. Gruszczyński i in., oprac. T. Gadacz, wstęp A. Bielik-Robson, Warszawa 2012 (rozdz. XXIV – Epifanie modernizmu, tłum. Ł. Sommer).