2082-0984 Marcina Białobrzeskiego Kazanie o przyjmowaniu Ciała i Krwie Pana Jezu Krysta pod jedną osobą Marcin Białobrzeski’s Kazanie o przyjmowaniu ciała i krwie Pana Jezu Krysta pod jedną osobą (A Sermon on the Reception of the Body and Blood of Lord Jesus Christ under One Kind) Jungiewicz Anna author Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Polska, ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków Correspondence to: Anna Jungiewicz ankajun@gmail.com 30 11 2017 Tom 19, zeszyt 2 (43) 2017 387 455 Copyright © 2017 2017 2 Kiełczewski S., Historia monasterii Clarae Tumbae cum serie abbatum et fratrum, Biblioteka Książąt Czartoryskich, rkps 3652. 4 Ambroży z Mediolanu św., O sakramentach, w: św. Ambroży z Mediolanu, Wyjaśnienie symbolu. O tajemnicach. O sakramentach, przeł., wstęp i oprac. L. Gładyszewski, Kraków 2004. 5 Augustinus Aurelius s., In Joannis Evangelium tractatus CXXIV, w: Patrologiae cursus completus. Series latina, ed. J.P. Migne, vol. 35. 6 Augustyn św., De doctrina christiana. O nauce chrześcijańskiej, przeł., wstęp i oprac. J. Sulowski, Warszawa 1989. 7 Augustyn św., O państwie Bożym. Przeciw poganom ksiąg XXII, przeł. i oprac. W. Kornatowski, Warszawa 1977, t. 1. 8 Augustyn św., Objaśnienia Psalmów. Ps 1–36, przeł. i wstęp J. Sulowski, oprac. E. ­Stanula, Warszawa 1986. 9 Augustyn św., Pisma monastyczne, przeł. P. Nehring, M. Starowieyski, R. Szaszka, wprow. G. Lawless, wstęp i oprac. P. Nehring, Kraków 2002. 10 Augustyn św., Przeciw Faustusowi. Księgi XXII–XXXIII. Przeciw Sekundynowi, tłum. J. Sulowski, wstęp i oprac. W. Myszor, tłum. przejrzeli i popr. J. Gliściński et al., Warszawa 1991. 11 Białobrzeski M., Katechizm albo Wizerunk prawej wiary chrześcijańskiej […], [b.m.w.] 1567. 12 Białobrzeski M., Kazanie na pogrzebie Zygmunta Augusta, w: Kazania funeralne, oprac. K. Panuś, M. Skwara, Kraków 2014. 13 Białobrzeski M., Kazanie o przyjmowaniu ciała i krwie Pana Jezu Krysta pod jedną osobą, Kraków: Andrzej Piotrkowczyk, 1579. 14 Białobrzeski M., Postylla ortodoxa, to jest Wykład świętych Ewanjelij niedzielnych i świąt uroczystych przez cały rok […]. Część pierwsza, od Adwentu do Wielkiejnocy, Kraków: Jan Januszowski, 1581. 15 Biblia w przekładzie księdza Jakuba Wujka z 1599 r., transkrypcja typu „B” oryginalnego tekstu z XVI w. i wstępy J. Frankowski, Warszawa 1999. 16 Boska Liturgia św. Jana Złotoustego, http://www.cyrylimetody.marianie.pl/pliturgia/pliturgia3d.htm (dostęp: 22.05.2018). 17 Chemnitz G.M., Examinis Concilii Tridentini, Frankfurt 1599. 18 Cyprian św., Listy, przeł. W. Szołdrski, Warszawa 1969. 19 Gelasius Maiorico et Ioanni Episcopis, w: Patrologiae cursus completus. Series latina, ed. J.P. Migne, vol. 59. 20 Grotowski J., Sokrates albo o szlachectwie rozmowa […], [Kraków: Łazarz Andrysowicz, b.r.w.]. 21 Grzegorz Wielki św., O Agapicie świętym papieżu, w: św. Grzegorz Wielki, Dialogi, przeł. W. Szołdrski, wstęp J.S. Rojarski, oprac. E. Stanula, Warszawa 1969 [właśc. 1970]. 22 Ignacy Antiocheński św., List do Kościoła w Filadelfii, w: Eucharystia pierwszych chrześcijan. Ojcowie Kościoła nauczają o Eucharystii, wybór i oprac. M. Starowieyski, wstęp M. Starowieyski, J. Miazek, A. Luft, Kraków 2014. 23 In solemnitate Corporis Christi, w: Missale Romanum, ex decreto Sacrosancti Con­cilii […], Würzburg: Johann Hertz, 1698. 24 Leo Magnus s., Epistola LIX ad clerum et plebem Constantinopolitanae urbis, w: Patrologiae cursus completus. Series latina, ed. J.P. Migne, vol. 54. 25 Leon Wielki św., Mowy, przeł., wstęp i oprac. K. Tomczak, Poznań–Warszawa–Lublin 1958. 26 Luther M., Formula missae et communionis pro Ecclesia Wittembergensi, w: Martin Luther Studienausgabe, Bd. 1, Berlin 1979, s. 365–386. 27 Opera Urbani Regii latine edita, Nürnberg: Johann vom Berg i Ulrich Neuber, 1562. 28 Sancti Bernardi in Coena Domini sermo. De baptismo, sacramento altaris et ablutione pedum, w: Patrologiae cursus completus. Series latina, ed. J.P. Migne, vol. 183. 29 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu [Biblia Tysiąclecia], wyd. 4, Poznań 1984. 30 Wieczerza Pańska w Księgach Wyznaniowych Luteranizmu. Mały Katechizm ks. dr Marcina Lutra: Konfesja Augsburska z 1530 r., https://www.luteranie.pl/materialy/rozne_pisma/wieczerza_panska_w_ksiegach_wyznaniowych_luteranizmu,330.html (dostęp: 12.06.2018). 31 Wyznanie augsburskie (Konfesja Augsburska) z 1530 roku. 95 tez ks. Marcina Lutra z 1517 roku, [wstęp M. Uglorz, przeł z j. niem. A. Wanuta, przeł. z j. łac. J.W. ­Jackowski], Bielsko-Biała 1999. 33 Brzozowski M., Marcin Białobrzeski, w: Encyklopedia katolicka, red. F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski, t. 2: Bar–Centuriones, Lublin 1976, s. 365. 34 Dokumenty soborów powszechnych. Tekst grecki, łaciński i polski, t. 1: Nicea I, Konstantynopol I, Efez, Chalcedon, Konstantynopol II, Konstantynopol III, Nicea II (325–787), układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, [przeł. A. Baron et al.], Kraków 2001. 35 Dokumenty soborów powszechnych. Tekst grecki, łaciński, polski, t. 2: Konstantynopol IV, Lateran I, Lateran II, Lateran III, Lateran IV, Lyon I, Lyon II, Vienne (869–1312), układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, [przeł. A. Baron et al.], Kraków 2003. 36 Dokumenty soborów powszechnych. Tekst łaciński, grecki, arabski, ormiański, polski, t. 3: (1414–1445) Konstancja, Bazylea–Ferrara–Florencja–Rzym, układ. i oprac. A. Baron, H. Pietras, [przeł. A. Baron et al.], Kraków 2003. 37 Dokumenty soborów powszechnych. Tekst łaciński i polski, t. 4: (1511–1870) Lateran V, Trydent, Watykan I, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, [tłum. A. Baron et al.], Kraków 2004. 38 Katalog Archiwum opactwa cystersów w Mogile, oprac. K. Kaczmarczyk, G. Kowalski, Kraków 1919. 39 Katalog inkunabułów Biblioteki Opactwa Mogilskiego oraz katalog inkunabułów klasztoru cystersów w Szczyrzycu, opisał G. Kowalski, Kraków 1915. 40 Korolko M., Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokół konfederacji warszawskiej w latach 1573–1658, Warszawa 1974. 41 Możejko J., Praktyka Komunii świętej pod obiema postaciami, „Liturgia Sacra” 20 (2014), nr 2(44). 42 Panuś K., Zarys historii kaznodziejstwa w Kościele katolickim, cz. 2: Kaznodziejstwo w Polsce, t. 1: Od średniowiecza do baroku, Kraków 2001. 43 Stec W., Literacki kształt polskich polemik antyjezuickich z lat 1578–1625, Białystok 1988. 44 Zachara M., Komunia święta pod obiema postaciami, „Pastores” 65 (2014), nr 4.