2544-0853 Miejsca pamięci w przestrzeni Paryża. Tanatoturystyka Memorials in the space of Paris. Thanatourism Petelenz Małgorzata author Instytut Projektowania Urbanistycznego, Wydział Architektury, Politechnika Krakowska Correspondence to: Małgorzata Petelenz malgorzatapetelenz@gmail.com 20 12 2019 Numer 2/2019 2019 61 74 Copyright © 2019 2019 <p>Zwiedzając Paryż, można zauważyć, jak pamięciowa warstwa przestrzeni miejskiej tworzy wielogłos działalności zinstytucjonalizowanej i upamiętniania rozproszonego – od muzeum martyrologicznego przez mauzoleum po interaktywne pomniki i sztukę uliczną. Autorka na przykładzie Paryża pokazuje, w jaki sposób przestrzeń miejska przesiąknięta jest przez różnego rodzaju świadectwa upamiętnienia, które jednocześnie stanowią destynacje dla rosnącej w popularność tanatoturystyki.</p> 1 Berleant A., Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka, Polskie Towarzystwo Estetyczne, Kraków 2010. 2 Burszta W.J., Upamiętnianie jako forma praktyki kulturowej, [w:] Znaki (nie)pamięci. Teoria i praktyka upamiętniania w Polsce, red. M. Fabiszak, A.W. Brzezińska, M. Owsiński, Universitas, Kraków 2016. 3 Erll A., Kultura pamięci, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018. 4 Gyurkovich M., Współczesne muzeum w strukturze miasta, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki, Kraków 2007. 5 Marzec G., Ekonomia pamięci, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2016. 6 Muszel M., Tanatoturystyka – mroczna strona turystyki, „Kultura i Społeczeństwo” 1/2007, 151–168. 7 Saryusz-Wolska M., Spotkania czasu z miejscem. Studia o pamięci i miastach, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011. 8 Saryusz-Wolska M., Traba R., Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014. 9 Szpociński A., Miejsca pamięci (lieux de mémoire), „Teksty drugie” 4/2008, 11–20. 10 Tanaś S., Tanatoturystyka – turystyczne wykorzystanie przestrzeni śmierci, [w:] Miejsce po – miejsce bez, praca zbiorowa, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Kraków 2015. 11 Tejszerska A., Tożsamość i tradycja – niezbywalne wartości przestrzeni miejskiej, [w:] Wartość a przestrzeń architektoniczna, red. A. Kurkowska, I. Mikołajczyk, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, Koszalin 2017. 12 Wierzbicka A.M., Architektura jako narracja znaczeniowa, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2013. 13 Winstone M., Miejsca Holocaustu w Europie, Bellona, Warszawa 2017. 14 Young J.E., The Counter-Monument: Memory against Itself in Germany Today, „Critical Inquiry” 2(18)/1992, 267–296. 15 http://arts-plastiques.ac-rouen.fr/grp/sculpture_commemorative/martyrs_deportation_paris.html (dostęp: 20.09.2019). 16 http://memorial14-18.paris.fr/memorial/jsp/site/Portal.jsp?page=directory&amp;id_directory_record=23&amp;view_directory_record=1 (dostęp: 25.09.2019). 17 http://web.archive.org/web/20070820001159/www.defense.gouv.fr/sga/enjeux_defense/histoire_et_patrimoine/memoire/monuments/memoriaux/memorial_des_martyrs_de_la_deportation (dostęp: 20.09.2019). 18 http://www.streetartbio.com/c215 (dostęp: 03.10.2019). 19 https://abcnews.go.com/International/banksy-tribute-paris-terror-attack-victims-stolenbataclan/story?id=60648284 (dostęp: 12.09.2019). 20 https://fakty.interia.pl/raporty/raport-pozar-notre-dame/relacje/news-interia-w-paryzumiasto-przezywa-oblezenie-turystow,nId,2941221 (dostęp: 27.09.2019). 21 https://sjp.pl/hasztag (dostęp: 3.10.2019). 22 https://www.appl-lachaise.net/appl/article.php3?id_article=6411 (dostęp: 25.09.2019). 23 https://www.polin.pl/pl/aktualnosci/2019/01/22/umowa-o-wspolpracy-muzeum-polin-imemorial-de-la-shoah-w-paryzu (dostęp: 12.09.2019). 24 https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11336879/Paris-Charlie-Hebdo-attack-Je-Suis-Charlie-hashtag-one-of-most-popular-in-Twitter-history.html (dostęp: 12.09.2019). 25 https://www.theguardian.com/world/2019/jan/26/thieves-drive-off-with-banksy-mural-onbataclan-fire-door (dostęp: 12.09.2019).