2083-7658 Kolabo po polsku – wczoraj i dziś Polish Style Collab – Yesterday and Today Jarzębski Jerzy author Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Polska, ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków Correspondence to: Jerzy Jarzębski jerzy.jarzebski@uj.edu.pl 27 10 2022 Tom 19 zeszyt 2 2022 183 195 Copyright © 2022 2022 <p>Autor artykułu analizuje różnicę pomiędzy „złytoptakami” a pieszczochami politycznych systemów. Ci pierwsi są często precyzyjnie określeni, wyraźniejsi w swoich poglądach, natomiast ci drudzy – „zamazani”, często terająca dwa fronty, a już szczególnie upodobali sobie figurę Konrada Wallenroda. Takie środowiska najlepiej opisywali Jerzy Andrzejewski czy Leopold Tyrmand, ale ważna była też dyskusja wokół <em>Traktatu o gnidach </em>Piotra Wierzbickiego. Autor podejmuje próbę zestawienia historycznych i współczesnych kontekstów. Kolaboracja analizowana jest jako strategia wobec władzy, a także władzy wobec poddanych, których lojalność udaje jej się wyegzekwować.</p> 1 Błoński J., list do Cz. Miłosza z 3 IV 1963 [w:] J. Błoński, Cz. Miłosz, Listy 1958–1997, zebrał, przepisał i opatrzył przypisami A. Puchejda, Gdańsk 2019. 2 Bolecki W., Chack. Gracze. Opowieść o szulerach, Kraków 2018. 3 Chwin S., Literatura a zdrada. Od Konrada Wallenroda do Małej Apokalipsy, Kraków 1993. 4 Chwin S., Oddać życie za Polskę. Samobójstwo altruistyczne w kulturze polskiej XIX wieku, Gdańsk 2021.  5 Friszke A., Początki Klubu Krzywego Koła, „Zeszyty Historyczne” (Paryż) 2004, z. 149. 6 Król S., Prawda o początkach Klubu Krzywego Koła i Krajowego Ośrodka Współpracy Klubów Inteligencji, „Zeszyty Historyczne” (Paryż) 2008, z. 163. 7 Jarzębski J., Kompleks apostazji. Kuśniewicz i problem zdrady [w:] Między Galicją, Wiedniem i Europą. Aspekty twórczości literackiej Andrzeja Kuśniewicza, red. A. Woldan, Wiedeń 2008, Stacja Naukowa Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu. Sympozja i Seminaria, t. 5. 8 Jedlicki W., Klub Krzywego Koła, Paryż1963. 9 Kuśniewicz A., Mieszaniny obyczajowe, Warszawa 1985. 10 Kuśniewicz A., Stan nieważkości, Warszawa 1973. 11 Przybylski R., Klasycyzm, czyli Prawdziwy koniec Królestwa Polskiego, Warszawa 1983. 12 Szczepański J.J., Ikar, Warszawa 1966. 13 Szczepański J.J., Wyspa, Warszawa 1968. 14 Szpotański J., Cisi i gęgacze [w:] Zebrane utwory poetyckie, oprac. A. Libera, Z. Saloni, Londyn 1990. 15 Wierzbicki P., Białe, czerwone, złote, Warszawa 1981, Polska Satyra Współczesne. 16 Wierzbicki P., Gnidzi parnas, Warszawa 1980, Biblioteka „Pulsu”, t. 2. 17 Wierzbicki P., Wybór studiów gnidologicznych, Kraków 1981. 18 Witkiewicz S., Wallenrodyzm czy znikczemnienie?, b.m., b.d., przedr. za: „Kultura” (Paryż) 1977, nr 7–8. 19 Wyka K., Życie na niby. Szkice z lat 1939–1945, Warszawa 2010.