2392-0106 Działania Gromadzkiej Rady Narodowej w Brdowie na rzecz oświaty w latach 1954-1971 The activity of The District National Council in Brdów in favour of education over the period 1954-1971 Racinowski Dariusz author Correspondence to: Dariusz Racinowski 24 08 2017 IV 2017 161 182 Copyright © 2017 2017 <p>Podziały administracyjne i samorząd terytorialny w Polsce mają długą historię. W latach pięćdziesiątych XX wieku władze komunistyczne przeprowadziły kolejną reformę administracyjną. Utworzono gromady, które realizowały różne zadania. Jednym z nich było utrzymanie budynków szkół i ich obsługa administracyjna. Gromadzka Rada Narodowa w Brdowie utrzymywała trzy placówki szkolne i jedno przedszkole. Od początku istniały problemy z właściwym utrzymaniem budynków. Środki przeznaczane w kolejnych budżetach gromady na oświatę były niewystarczające. Radni dostrzegali narastające komplikacje z utrzymaniem budynków szkół. Brak środków spowodował odkładanie pilnych remontów szkoły w Brdowie. Radni od początku istnienia gromady w Brdowie zabiegali także o rozbudowę ciasnego budynku szkoły. Ich działania nie doprowadziły jednak do wybudowania planowanej części budynku. Gromadzka Rada Narodowa w Brdowie miała również duże kłopoty ze zbieraniem składek na Społeczny Fundusz Budowy Szkół i Internatów w Polsce. Nie wszyscy mieszkańcy chcieli płacić narzucane im składki. Do końca istnienia gromady w Brdowie nie zebrano tylu środków, ile założono w planach. Przez 17 lat funkcjonowania Gromadzkiej Rady Narodowej w Brdowie nie udało się w pełni zaspokoić wszystkich potrzeb oświaty.</p> 2 Archiwum Państwowe w Poznaniu. Oddział w Koninie. Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Brdowie 3 Archiwum Państwowe w Poznaniu. Oddział w Koninie.  Inspektorat Szkolny w Kole 4 Archiwum Szkoły Podstawowej w Brdowie. Kronika szkolna, rok szkolny 1978/1979. 5 Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 roku 6 Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 listopada 1944 roku o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego, (Dz. U. 1944, nr 14, poz. 74). 7 Ustawa z dnia 11 września 1944 roku o organizacji i zakresie działania rad narodowych, (Dz. U. 1944, nr 5, poz. 22, art. 2.1). 8 Ustawa z dnia 23 marca 1933 roku o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego, (Dz. U. 1933, nr 35, poz. 294, art. 43-48 z wyłączeniami). 9 Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej, (Dz. U. 1950, nr 14, poz. 130). 10 Ustawa z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, (Dz. U. 1954, nr 43, poz. 191). 11 Uchwała Rady Państwa i Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1954 roku o przedstawicielach gromadzkiej rady narodowej oraz o zebraniach wiejskich, (MP 1954, nr 118, poz. 1663, § 1). 12 Ustawa z dnia 22 marca 1957 roku o zmianie ustawy o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, (Dz. U. 1957, nr 17, poz. 87). 13 Uchwała Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1954 roku w sprawie określenia zadań gromadzkiej rady narodowej i jej prezydium w zakresie gospodarki finansowej, (MP 1954, nr 118, poz. 1673, § 1. pkt. 2). 14 Uchwała nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 roku w sprawie podziału na nowe gromady powiatu kolskiego, (Dz. U. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu [dalej: WRNP] 1954, nr 20, poz. 100, § 1., pkt. 5). 15 Uchwała nr 19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1961 roku w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim…, (Dz. U. WRNP 1961, nr 12, poz. 97, § 7., pkt. 5). 16 Ogłoszenie Okręgowej Komisji Wyborczej w Kole dla wyborów do gromadzkich rad narodowych z dnia 6 grudnia 1954 roku, (Dz. U. WRNP 1954, nr 21, poz. 107, pkt. 7). 17 Obwieszczenie o wynikach wyborów do gromadzkich rad narodowych województwa poznańskiego, (Dz. U. WRNP 1958, nr 5, poz. 28). 18 Obwieszczenie o wynikach wyborów do gromadzkich rad narodowych woj. poznańskiego, (Dz. U. WRNP 1961, nr 5, poz. 54). 19 Obwieszczenie o wynikach wyborów do rad narodowych województwa poznańskiego, (Dz. U. WRNP 1965, nr 9, poz. 131). 20 Obwieszczenie o wynikach wyborów do rad narodowych w województwie poznańskim, (Dz. U. WRNP 1969, nr 11, poz. 221). 22 Suchodolski B. (2013), Zarys historii administracji samorządowej w Polsce, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Seria: Administracja i Zarządzanie”, nr 96. 23 Kwaśniewski J. Ł. (2014), Kształtowanie się modelu samorządu terytorialnego w Polsce po przełomie roku, „Studia z zakresu nauk prawnoustrojowych. Miscellanea”, t. IV. 24 Kiełczewska-Zalewska M.( 1974), Dotychczasowy rozwój lokalnej sieci osadniczej a reforma administracyjna wsi z r. 1973 na przykładzie powiatów gorlickiego i żuromińskiego, „Przegląd Geograficzny”, t. XLVI, z. 2. 25 Racinowski D. (2016), Józef Opic (1904-1988) – nauczyciel, wychowawca i społecznik, „Polonia Maior Orientalis”, T. III,