0083-4351 Relacje mnichów henrykowskich z mieszczanami z Ziębic w świetle Księgi henrykowskiej Relations between the monks of Henryków and burghers of Münsterberg in the light of the Book of Henryków Michalska Monika author Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Polska, ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków Correspondence to: Monika Michalska michalska.monika@gmail.com 01 09 2016 Numer 143 (3) 2016 501 520 Copyright © 2016 2016 2 Bretschneider P., Das Gründungsbuch des Klosters Heinrichau, Breslau 1927. 3 Górecki P., A Local Society in Transition. The Henryków Book and Related Documents, Toronto 2007. 4 Liber fundationis Claustri Sanctae Mariae Virginis in Heinrichov. Oder Gründungsbuch des Klosters Heinrichau, bearb. G.A. Stenzel, Wrocław 1854. 5 Liber fundationis Claustri Sanctae Mariae Virginis in Heinrichow czyli Księga henrykowska, tłum. R. Grodecki, Wrocław 1991. 6 Nekrologium des Stifts Heinrichau, hrsg. von W. Wattenbach, „Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesienˮ 1862, t. 4, s. 282, 302, 303. 7 Schlesisches Urkundenbuch, wyd. W. Irgang, Bd III, Köln–Wien 1984. 8 Urkundenbuch der Stadt Münsterbergin Schlesien: ersten Teil: bis zum Jahre 1316, wyd. P. Bretschneider, Münsterberg 1927. 10 Bender W., Zisterzienser und Städte. Studien zu den Beziehungen zwischen den Zisterzienserklöstern und den groβen urbanen Zentren des mittleren Moselraumes (12.–14. Jahrhundert),Trier 1992. 11 Górecki P., The Text and the World. The Henryków Book, Its Authors and their Region, 1160–1310, Oxford 2015. 12 Grüger H., Heinrichau. Geschichte eines schlesichen Zisterzienserkloster 1227–1997, Köln 1978. 13 Hartmann F., Dzieje miasta Ziębice na Śląsku, Ziębice 1994. 14 Könighaus W.P., Die Zisterzienserabtei Leubus in Schlesien von ihrer Gründung bis zum Ende des 15. Jahrhunderts, Wiesbaden 2004. 15 Korta W., Rozwój wielkiej własności feudalnej na Śląsku do połowy XIII wieku, Wrocław 1964. 16 Kuhn W., Die deutschrechtilichen Städte in Schlesien und Polen in der ersten Hälfte des 13. Jahrhundert, Marburg 1968. 17 Lenczowski F., Z zagadnień ustrojowych miast śląskich w okresie XIII–XIV w. [w:] Prace z dziejów Polski feudalnej ofiarowane Romanowi Grodeckiemu w 70 rocznicę urodzin, red. Z. Budkowa, Warszawa 1960. 18 Matuszewski J., Najstarsze polskie zdanie prozaiczne. Zdanie henrykowskie i jego tło historyczne, Wrocław 1981. 19 Pfitzner W., Versuch einer Geschichte des vormaligen Fürstl. Cisterzienser-Stiftes Heinrichau bei Münsterberg in Schlesien, Breslau 1846. 20 Trawkowski S., Gospodarka wielkiej własności cysterskiej na Dolnym Śląsku, Warszawa 1959. 22 Boroń P., Wizerunki ludzi w Księdze Henrykowskiej [w:] Hominum Quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S. Rosik, P. Wiszewski, Wrocław 2008, s. 179–193. 23 Cetwiński M., „Cortizabant mulieres et puelle in pomerio nostro”. „Księga henrykowska” o słabościach natury ludzkiej [w:] Mundus hominis – cywilizacja, kultura, natura, red. S. Rosik, P. Wiszewski, Wrocław 2006, s. 221–229. 24 Cetwiński  M., Klasztor w oczach sąsiadów. Ze studiów nad „Księgą henrykowską” [w:] Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej. Materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze OO. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów,Poznań–Kraków–Mogiła, 5–10 października1998,red. A.M. Wyrwa, J. Dobosz, Poznań 2000, s. 696–703. 25 Cetwiński M., Książęta, prałaci, tyrani. Idea państwa i władzy państwowej w „Księdze henrykowskiej” [w:] Wieki stare i nowe, t. 2, red. I. Panic, M.W. Wanatowicz, Katowice 2001. 26 Cetwiński M., Nowy Izrael. Księga henrykowska i kształtowanie poczucia wspólnoty mnichów z Henrykowa [w:] Venerabiles, nobiles et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej. Prace ofiarowane profesorowi Januszowi Bieniakowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin i czterdziestopięciolecie pracy naukowej, red. A. Radzimiński, Toruń 1997, s. 71–76. 27 Cetwiński M., Przestępcy i sprawiedliwość w Księdze henrykowskiej [w:] Kultura prawna w Europie Środkowej, red. A. Barciak, Katowice 2006. 28 Cetwiński M., Udział możnych z okolic Henrykowa w rządach nad księstwem wrocławskim, [w:] Dolny Śląsk w kręgu kultury polskiej. Materiały z sesji popularnonaukowej odbytej w Henrykowie, 22 maja 1978, Wałbrzych 1978, s. 38–45. 29 Górecki P., An Interpreter of Law and Power in a Region of Medieval Poland. Abbot Peter of Henryków and His Book [w:] Building Legitimacy. Political Discourses and form of Legitimacy, eds. I. Alfonso, J. Escalona, H. Kennedy, Leiden 2003, s. 263–290. 30 Górecki P., Local Society and Legal Knowledge. A Case Study from the Henryków Region [w:]Christianitas et cultura Europae. Księga jubileuszowa profesora Jerzego Kłoczowskiego, red. H. Gapski, Lublin 1998, s. 573–578. 31 Górecki P., Violence and the Social Order in a Medieval Society. The Evidence from the Henryków Region, c. 1150–c. 1300 [w:] The Man of Many Devices, Who Wandered Full Many Ways: Festschrift in Honor of János M. Bak, ed. B. Nagy, M. Sebők, Budapest 1999, s. 91–104. 32 Gerlic H., Fundacje na rzecz ziębickiego kościoła farnego w średniowieczu [w:] Ziębice –miasto św. Jerzego. Dzieje i kultura dawnej stolicy książęcej, red. B. Czechowicz, Wrocław 2010, s. 133–159. 33 Kobielus S., Bóg nie kocha miast – klasztor jako miasto [w:]Klasztor w mieście średniowiecznym i nowożytnym, red. M. Derwich, A. Pobóg-Lanartowicz, Wrocław 2000, s. 51–60. 34 Mrozowicz W., Konflikty między miastem Wrocław a klasztorem kanoników regularnych na Piasku w późnym średniowieczu [w:] Klasztor w mieście średniowiecznym i nowożytnym,red. M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Wrocław 2000, s. 393–400. 35 Schich W.,Salem und die Städte im südwestdeutschen Raum: die Stadthöfe bis zum frühen 14. Jahrhundert[w:]Das Zisterzienserkloster in Salem und seine Blüte unter Abt Ulrich II. von Seelfingen (1282–1311), hrsg. von W. Rösener, P. Rückert, Ostfildern 2014. 36 Żerelik R., Ze studiów nad uposażeniem klasztoru cystersów w Henrykowie w średniowieczu. Rejestr czynszów opatów henrykowskich z pierwszej połowy wieku XIV [w:] Viae historicae. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Lechowi A. Tyszkiewiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Goliński, S. Rosik, Wrocław 2001, s. 70–77. 37 Żerelik R., Ze studiów nad uposażeniem klasztoru cystersów w Henrykowie w średniowieczu. Wykaz pitancji klasztoru henrykowskiego z pierwszej połowy XIV w. [w:] Historicae viae. Studia dedykowane Profesorowi Lechowi A. Tyszkiewiczowi z okazji 55-lecia pracy naukowej, red. M. Goliński, St. Rosik, Wrocław 2012, s. 29–42. 39 Cetwiński M., Opat Piotr o rycerstwie śląskim, „Acta Universitatis Nicolai Copernici” 1992, t. 26, s. 45–54. 40 Cetwiński M., Wielkopolska podróż henrykowskiego mnicha (z „Księgi henrykowskiej”), „Piotrowskie Zeszyty Historyczne” 2003, t. 5, s. 25–32. 41 Cetwiński M., Bóg, Szatan i człowiek w „Księdze henrykowskiej”, „Nasza Przeszłość” 1983, t. 83, s. 77–91. 42 Górecki P., A Historian as a Source of Law. Abbot Peter of Henryków and the Invocation of Norms in Medieval Poland, c. 1200–1270, „Law and History Review” 2000, 18, s. 479–523. 43 Grüger H., Der Nekrolog des Kloster Heinrichau (ca. 1280–1550), „Archiv für schlesische Kirchengeschichte” 1973, 31, s. 36–69. 44 Grüger H., Der Nekrolog des Kloster Heinrichau (ca. 1280–1550), „Archiv für schlesische Kirchengeschichte” 1974, t. 32, s. 49–80. 45 Grüger H., Die Schlesischen Mönchkloster, ihre Siedlungs und Seelsorgsatigkeit, „Archiv für schlesische Kirchengeschichte” 1989/1990, t. 47/48, s. 273–290. 46 Grüger H.,Schlesisches Klosterbuch. Heinrichau-Zisterzienserabtei, „Jahrbuchder Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universitätzu Breslauˮ 1982, t. 23, s. 27–54. 47 Korta W., Rozwój wielkiej własności klasztornej na Śląsku do połowy XIII wieku, „Sobótka” 1958, t. 13, s. 179–120. 48 Mikulski K., Dzieje toruńskiej rodziny Watzenrode w XIV–XVI w., „Klio. Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym” 2012, 20, s. 69–103. 49 Renna Th., The City in Early Cistercian though, „Citeaux” 1983, t. 34, s. 5–19. 50 Zehetmayer R., Kloster und Gericht. Die Entwicklung der klösterlichen Gerichtsrechte und Gerichtsbarkeit im 13. Jahrhundert unter besonderer Berücksichtigung der Zisterze Zwettl,„Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung, Ergänzungsband” 2001, t. 40, s. 135. 51 Żabiński G., Mogiła and Henryków. Patterns of Economic Development in Two Eastern European Cistercian Monasteries, „Cîteaux: Commentarii cistercienses” 2010, t. 61, s. 207–256. 52 Żerelik R., „...Ego minimus fratrum...” W kwestii autorstwa drugiej części Księgi henrykowskiej, „Nasza Przeszłość” 1994, t. 83, s. 63–75.