0555-0025 Psychografia, emocje społeczne i nowe formy komunikacji politycznej Psychographics, Social Emotions and New Forms of Political Communication Galent Marcin author Uniwersytet Jagielloński w Krakowie 03bqmcz70 Correspondence to: Marcin Galent m.galent@uj.edu.pl 08 12 2017 Tom 60, Numer 2 (230) 2017 265 281 Copyright © 2017 2017 Rozwój mediów społecznościowych w ostatnich latach w radykalny sposób przekształcił sferę publiczną, a wraz z nią dotychczasowe formy komunikacji politycznej. Niestety, wiele wskazuje na to, że współczesny ład instytucjonalny nie jest dostatecznie dostosowany do wyzwań wynikających z nasycenia relacji społecznych komunikacją zapośredniczoną przez technologie cyfrowe. Ostatnie lata obfitują w przykłady braku adekwatności istniejących rozwiązań do rewolucyjnych zmian technologicznych. Dotyczy to przede wszystkim Internetu, którego gwałtowny rozwój stworzył specyficzny ekosystem umożliwiający rozwój kilku bardzo wpływowych platform, dzięki którym możliwe jest wytwarzanie i rozprzestrzenianie wiedzy w olbrzymim, globalnie usieciowionym i wzajemnie powiązanym środowisku informacyjnym. Taka sytuacja kreuje wiele możliwości potencjalnie sprzyjających publicznej debacie, z drugiej jednak strony rodzi zasadnicze i uzasadnione pytania o sposób i zasady na jakich ten obieg informacji się odbywa. Istnieje wiele dowodów na to, że kontrola społeczna opierająca się wyłącznie na tradycyjnych kanonach etycznych przestaje wystarczać. Dyskurs publiczny traci znamiona habermasowskiej racjonalności i jest coraz bardziej kolonizowany przez podmioty polityczne, które nie wahają się manipulować opinią publiczną i wpływać na emocje społeczne na masową skalę. 1 Alcott H., Gentzkow M. (2016). Social Media and Fake News in the 2016 Election. Working Paper, National Boureau of Economic Research [http://www.nber.org/papers/w23089; 14.11.2016]. 2 Berners-Lee T. (2017). Three challenge of the web, according to its inventor [http://webfoundation.org/2017/03/web-turns-28-letter/; 10.04.2017]. 3 Booth R. (2017). Electoral Commission urged to investigate Farage’s Brexit campaign. The Guardian, 2.03.2017 [https://www.theguardian.com/politics/2017/mar/02/electoral-commission-urged-to-investigate-farages-brexit campaign?utm_source=POLITICO.EU&utm_campaign=bdcdbedaa2-EMAIL_CAMPAIGN_2017_03_02&utm_medium=email&utm_term=0_10959edeb5-bdcdbedaa2-190009869; 3.03.2017]. 4 Booth R. (2014). Facebook reveals news feed experiment to control emotions. The Guardian, 30.06.2014 [https://www.theguardian.com/technology/2014/jun/29/facebook-users-Emotions-news-feeds; 12.12.2016]. 5 Cadwalladr C. (2016). Google, democracy and the truth about internet search. The Guardian, 4.12.2016 [https://www.theguardian.com/technology/2016/dec/04/google-democracy-truth-internet-search-facebook; 4.12.2016]. 6 Cadwalladr C. (2017). Robert Mercer: the big data billionaire waging war on mainstream media. The Guardian, 26.02.2017 [https://www.theguardian.com/politics/2017/feb/26/robert-mercer-breitbart-war-on-media-steve-bannon-donald-trump-nigel-farage; 26.02.2017]. 7 Castells M. (2009). Communication Power. Oxford: Oxford University Press. 8 Davies H. (2015). Ted Cruz using firm that harvested data on millions of unwitting Facebook users. The Guardian, 11.12.2015 [https://www.theguardian.com/us-news/2015/dec/11/senator-ted-cruz-president-campaign-facebook-user-data; 30.10.2017] 9 Davis W. (2017). How statistics lost their power. The Guardian, 19.01.2017 [https://www.theguardian.com/politics/2017/jan/19/crisis-of-statistics-big-data-democracy; 19.01.2017]. 10 Duval A. (2017). Your Free Will has been compromised. Patheos, 27.01.2017 [http://www.patheos.com/blogs/tippling/2017/01/27/free-will-compromised/; 10.06.2017]. 11 El-Bermawy M. (2016). Your Filter Bubble is Destroying Democracy. Wired, 18.11.2016 [https://www.wired.com/2016/11/filter-bubble-destroying-democracy/; 5.06.2017]. 12 Gottfried J., Shearer E. (2016). News Use Across Social Media Platforms 2016 [http://www.journalism.org/2016/05/26/news-use-across-social-media-platforms-2016/; 5.06.2017]. 13 Grassegger V.H., Krogerus M. (2016). Ich habe nur gezeigt, dass es die Bombe gibt. Das Magazin, 3.12.2016 [https://www.dasmagazin.ch/2016/12/03/ich-habe-nur-gezeigt-dass-es-die-bombe-gibt/; 6.12.2016]. 14 Green J., Issenberg S. (2016). Win or lose, the Republican candidate and his inner circle have built a direct marketing operation that could power a TV network – or finish off the GOP. Bloomberg, 27.10.2016 [https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-10-27/inside-the-trump-bunker-with-12-days-to-go; 10.06.2017]. 15 Grimmelmann J. (2014). The Laboratorium: As Flies to Wanton Boys. Blog autora, 28.06.2014 [http://laboratorium.net/archive/2014/06/28/as_flies_to_wanton_boys; 23.02.2017]. 16 Halliday J. (2013). Facebook: four out of five daily users log on via smartphone or tablet. The Guardian, 14.08.2013 [https://www.theguardian.com/technology/2013/aug/14/facebook-users-smartphone-tablet; 5.06.2017]. 17 Halpern S. (2017). How He Used Facebook to Win. The New York Review of Books, 8.06.2017 [http://www.nybooks.com/articles/2017/06/08/how-trump-used-facebook-to-win/?utm_medium=email&utm_campaign=NYR%20Trump%20and%20Facebook%20Martin%20Luther%20Javier%20Valdez&utm_content=NYR%20Trump%20and%20Facebook%20Martin%20Luther%20Javier%20Valdez+CID_506d9d29e50bc45d7dbaf7a11aa0ed87&utm_source=Newsletter&utm_term=How%20He%20Used%20Facebook%20to%20Win; 8.06.2017]. 18 Hersh E. (2015). Hacking the Electorat. Cambridge: Cambridge University Press. 19 Kosinski M., Stillwell D., Graepel T. (2013). Private traits and attributes are predictable from digital records of human behavior. Proceedings of the National Academy of Science, vol. 110, no. 15, s. 5802–5805,doi: 10.1073/pnas.1218772110 [http://www.pnas.org/content/110/15/5802.figures-only; 12.12.2016]. 20 Kramer A.D.I., Guillory J.E., Hancock J.T. (2014). Experimental evidence of massive-scale emotional contagion through social networks. Proceedings of the National Academy of Science, vol. 111, no. 24, s. 8788–8790,doi: 10.1073/pnas.1320040111. 21 Lapowsky I. (2016). Here is how Facebook actually won Trump the presidency. Wired, 11.15.2016 [https://www.wired.com/2016/11/facebook-won-trump-election-not-just-fake-news/; 10.06.2017]. 22 Mitchell A., Gottfried J., Matsa K. (2015). Facebook Top Source for Political News Among Millennials [http://www.journalism.org/2015/06/01/facebook-top-source-for-political-news-among-millennials/; 5.06.2017]. 23 Nash A. (2016). Affect, People and Digital Social Networks. W: Y.S. Tettegah (red.). Emotions, Technology and Social Media (s. 3–23). London: Elsevier. 24 Pariser E. (2011). The Filter Bubble: What the Internet Is Hiding from You. New York: Penguin. 25 Piketty T. (2015). Kapitał w XXI wieku. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. 26 Quinn B. (2016). Google given access to healthcare data of up to 1.6 million patients. The Guardian, 4.05.2016 [https://www.theguardian.com/technology/2016/may/04/google-deepmind-access-healthcare-data-patients; 4.02.2017]. 27 Schwarz H.A., Eichstaedt J.C., Kern M.L., Dziurzynski L., Ramones S.M., Agrawal M., Shah A., Kosinski M., Stillwell D.E.P., Seligman M.E.P., Ungar L.H. (2013). Personality, Gender, and Age in the Language of Social Media: The Open-Vocabulary Approach. PLOS ONE, wrzesień 2013, vol. 8, iss. 8, s. 1–16. 28 Sclgroup.cc (2017) [https://sclgroup.cc/home; 12.06.2017]. 29 Sieńko A. (2017). Jeśli lajkujesz na Facebooku, to możesz się bać. Polak opracował genialny system, który wykorzystał Donald Trump. Inn Poland, 21.01.2017 [http://innpoland.pl/132421,za-pomoca-analizy-lajkow-jest-w-stanie-powiedziec-o-tobie-wiecej-niz-twoi-rodzice-facebook-grozil-mu-za-to-sadem; 22.05.2017]. 30 Silverman C., Singer-Vine J. (2016). Most Americans who see fake news believe it. Buzz Feednews, 7.12.2016 [https://www.buzzfeed.com/craigsilverman/fake-news-survey; 25.02.2017]. 31 Sputniknews (2017). Calls for Inquiry Into Farage Backed Leave.EU Campaign Over Profiling Tech. Sputniknews, 3.03.2017 [https://sputniknews.com/politics/201703031051234029-ukip-facebook-leave-eu/; 10.06.2017]. 32 Srnicek N. (2016). Platform Capitalism. Cambridge: Polity Press. 33 Sustein C.R. (2001). Republic.com. Princeton: Princeton University Press. 34 Sustein C.R. (2009). Republic.com 2.0. Princeton: Princeton University Press. 35 Templin J., Ray A., Delaney K. (2017). Filter Bubbles. Quartz, 21.02.2017 [https://qz.com/913114/bill-gates-says-filter-bubbles-are-a-serious-problem-with-news/; 5.06.2017]. 36 Vestager M. (2017). A healthy democracy in a social media age, 7.06.2017 [https://ec.europa.eu/commission/commissioners/2014-2019/vestager/announcements/healthy-democracy-social-media-age_en; 10.06.2017]. 37 Waterson J., Dugan E. (2017). The Tories Are Exploiting A New Loophole To Launch A Last-Minute Facebook Ad Blitz. BuzzFeednews, 7.06.2017 [https://www.buzzfeed.com/jimwaterson/the-tories-are-exploiting-a-new-loophole-to-launch-a-last?utm_term=.jsA1MNmvN#.caK9MV6nV; 07.06.2017]. 38 Weedon J., Nuland W., Samos A. (2017). Information Operations and Facebook. [https://fbnewsroomus.files.wordpress.com/2017/04/facebook-and-information-operations-v1.pdf; 29.04.2017]. 39 Zawadzki B., Strelau J., Szczepaniak P., Śliwińska M. (1998).Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.