2081-3309 „New York Times” wobec wystąpień antyżydowskich w Polsce w okresie międzywojennym The “New York Times” on Anti‑Jewish Acts in Poland in the Inter‑War Period Różański Przemysław author Wydział Historyczny Uniwersytetu Gdańskiego, ul. Wita Stwosza 55 80-952 Gdańsk Correspondence to: Przemysław Różański 18 12 2017 Tom 8 (2017) 2017 210 239 Copyright © 2017 2017 1 Joanna B. Michlic, Obcy jako zagrożenie.Obraz Żyda w Polsce od roku 1880 do czasów obecnych, tłum. Anna Switzer (Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny, 2015) 2 Joanna Żyndul, „Cele akcji antyżydowskiej w Polsce w latach 1935–1937”, Kwartalnik Historii Żydów 1 (1992) 3 Vladimir Levin, “Preventing pogroms: Patterns in Jewish Politics in Early Twentith­‑Century Russia”,wAnti­‑Jewish Violence: Rethinking the Pogrom in East European History, ed. Jonathan Dekel­‑Chen et al. (Bloomington–Indianapolis: Indiana University Press, 2011) 4 Michael I. Aronson, Troubled Waters: Origins of the 1881 Anti­‑Jewish Pogroms in Russia (Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 1990) 5 John D. Klier, The pogrom paradigm in Russian history, w “Pogroms: Anti­‑Jewish Violence in Modern Russian History”, eds. John D. Klier i Shlomo Lambroza (Cambridge: Cambridge University Press, 2004) 6 Eric Lohr – „1915 and the War Pogrom Paradigm in the Russian Empire”, w Anti­‑Jewish Violence: Rethinking the Pogrom in East European History, ed. Jonathan Dekel­‑Chen et al. (Bloomington–Indianapolis: Indiana University Press, 2011) 7 Alina Cała, Asymilacja Żydóww Królestwie Polskim (1864–1897): Postawy,konflikty,stereotypy (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1989) 8 Artur Markowski, „Anti­‑Jewish Pogroms in the Kingdom of Poland”, Polin 27 (2015) 9 Antony Polonsky, The Jews in Poland and Russia, vol. 2, 1881 to 1914 (Portland–Oregon: The Littman Library of Jewish Civilization, 2010) 10 Theodrore R. Weeks, From Assimilation to Antisemitism: The ‘Jewish Question’ in Poland,1850–1914 (DeKalb: Northern Illinois University Press, 2005) 11 John D. Klier, Russians,Jews and the Pogroms of 1881–1882 (Cambridge: Cambridge University Press, 2013) 12 Cyrus Adler i Aaron M. Margalith, With Firmness in the Right.American Diplomatic Action Affecting Jews,1840–1945 (New York: American Jewish Committee, 1946) 13 Artur Markowski, „Pogromy, zajścia, ekscesy. Zbiorowe akty przemocy przeciwko Żydom w Białymstoku pierwszych dekad XX wieku”, Studia Judaica 1 (2011) 14 Bartłomiej Golka, System medialny Stanów Zjednoczonych (Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2004) 15 Richard F. Shepard, The Paper’s Papers: A Reporter’s Journey Through The Archives of the New York Times (New York: Times Books­‑Random House, 1996) 16 Bartłomiej Golka, Publikatory w Stanach Zjednoczonych (Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 1973) 17 Bartłomiej Golka, Prasa w USA (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977) 18 Lynn Gorman, David McLean,Media i społeczeństwo: Wprowadzenie historyczne (Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010) 19 Andrzej Mania, Polityka Stanów Zjednoczonych wobec Związku Radzieckiego w latach 1933–1941 (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987) 20 Michalina Petelska, „Działalność Georga Brandesa w oczach polskich środowisk opiniotwórczych w latach 1885–1914” (praca doktorska, Uniwersytet Gdański, 2013) 21 Feliks Młynarski, Wspomnienia (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971) 22 rzemysław Różański, Stany Zjednoczone wobec kwestii żydowskiej w Polsce 1918–1921 (Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2007) 23 Mirosław Franĉić, Komitet Obrony Narodowej w Ameryce 1912–1918 (Wrocław: Zakad Narodowy im. Ossolińskich, 1983) 24 Konrad Zieliński, Stosunki polsko­‑żydowskie na ziemiach Królestwa Polskiego w czasie pierwszej wojny światowej (Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie­‑Skłodowskiej, 2005) 25 Marek Mądzik, Dariusz Tarasiuk i Mariusz Korzeniowski, Tułaczy los: uchodźcy polscy w imperium rosyjskim w latach pierwszej wojny światowej (Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie­‑Skłodowskiej, 2007) 26 Peter Gatrell, „War,Population Displacement and State Formation in the Russian Borderlands 1914–1924”, w Homeland’s: War,Population and Statehood in Eastern Europe and Russia 1918–1924, eds. Nick Baron i Peter Gatrell (London: Anthem Press, 2004) 27 Michael R. Marrus, The Unwanted: Refugees from the First World War Through the Cold War (Philadelphia: Temple University Press, 2002) 28 Peter Holquist, „The Role of Personality in the First (1914–1915) Russian Occupation of Galicia and Bukovina”, w Anti­‑Jewish Violence 29 Przemysław Różański, „Hugh Gibson wobec kwestii żydowskiej w Polsce w 1919 roku”, Przegląd Historyczny 2 (2004) 30 Andrzej Kapiszewski, Hugh Gibson and a Controversy over Polish­‑Jewish Relations After World War I: A Documentary History Compiled and Introduced by Andrzej Kapiszewski (Kraków: Secesja, 1991) 31 Marcin Urynowicz, „Raport Henry’ego Morgenthau. Przemoc antyżydowska podczas wojny z Rosją bolszewicką”, Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej 11 (2010) 32 Louis Marshall: Champion of Liberty.Selected Papers and Addresses, vol. 2, ed. Charles Reznikoff (Philadelphia: Jewish Publication Society Of America, 1957) 33 Witold Stankiewicz, Andrzej Piber, Archiwum polityczne Ignacego Paderewskiego, t. 1 (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1973) 34 Ronald G. Suny, wstęp do „They Can live in the Desert but Nowhere Else”: A History of the Armenian Genocide (Princeton–Oxford: Princeton University Press, 2015) 35 Adam Jones, Genocide: A Comprehensive Introduction (New York: Routledge, 2010) 36 Różański, „Pogrom lwowski 22 listopada 1918 roku w świetle zeznań Organizacji Syjonistycznej złożonych przed komisją Morgenthaua”, Kwartalnik Historii Żydów 3 (2004) 37 Carole Fink, Defending the Rights of Others.The Great Powers,the Jews,and International Minority Protection,1878–1938 (New York: Cambridge University Press, 2006) 38 William W. Hagen, „The Moral Economy of Popular Violence: The Pogrom in Lwów, November 1918”, w Antisemitism and its Opponents in Modern Poland, ed. Robert Blobaum (Ithaca–London: Cornell University Press, 2005) 39 Różański, „Wilno, 19–21 kwietnia 1919 roku”, Kwartalnik Historii Żydów 1 (2006) 40 Tadeusz Radzik, Stosunki polsko­‑żydowskie w Stanach Zjednoczonych Ameryki w latach 1918–1921 (Lublin: Polonia, 1988) 41 Antony Polonsky, „A Failed Pogrom: TheDemonstration in Lwów, June 1929”, w The Jews of Poland Between Two World Wars, eds. Yisrael Gutman et al. (Lebanon: University Press of New England, 1991) 42 Różański, Amerykańscy Żydzi i amerykańska dyplomacja wobec kwestii żydowskiej w Polsce 1922–1939 (Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2013) 43 Monika Natkowska, Numerus clausus,getto ławkowe,numerus nullus,„paragraf aryjski”.Antysemityzm na Uniwersytecie Warszawskim 1931–1939 (Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny, 1999) 44 Szymon Rudnicki, „From »Numerus Clausus« to »Numerus Nullus«”, Polin 2 (1987) 45 Andrzej Kapiszewski, „The Federation of Polish Jews in America in Polish­‑Jewish Relations During the Interwar Years (1924–1939)”, Polish American Studies 2 (1999) 46 Andrzej Kapiszewski, Conflicts across the Atlantic. Essays on Polish­‑Jewish Relations during World War I and in the interwar years (Kraków: Księgarnia Akademicka, 2004) 47 Żyndul, Zajścia antyżydowskie w Polsce w latach 1935–1937 (Warszawa: Fundacja im. K. Kelles­‑Krauza, 1994) 48 Bernard Wasserstein, W przededniu: Żydzi w Europie przed drugą wojną światową, tłum. Władysław Jeżewski (Warszawa: Magnum, 2012) 49 Adam Penkalla, „The »Przytyk Incidents« of 9 March 1936 From Archival Documents”, Polin 5 (1999) 50 Piotr Gontarczyk, Pogrom? Zajścia polsko­‑żydowskie w Przytyku 9 marca 1936 roku (Biała­‑Podlaska: Rekonkwista, 2000) 51 Żyndul, „If Not a Pogrom, Then What?”, Polin 17 (2004) 52 Gontarczyk, „Pogrom? The Polish­‑Jewish Incidents in Przytyk, 9 March 1936”, Polin 17 (2004) 53 Antony Polonsky, „Przytyk Pogrom”, The Yivo Encyklopedia of Jews in Eastern Europe, http://www.yivoencyclopedia.org/article.aspx/Przytyk_Pogrom , dostęp: 3 IV 2016. 54 Rudnicki, Żydzi w parlamencie II Rzeczypospolitej (Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2004) 55 Jerzy Tomaszewski, Preludium zagłady: wygnanie Żydów polskich z Niemiec w 1938 (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998) 56 Stefan Niebudek, Przytyk: wielki proces Polaków z Żydami (Wrocław: Norton, 2002) 57 Różański, „Stany Zjednoczone i Polska w drugiej połowie lat 30. XX wieku. W kręgu spraw żydowskich”, Dzieje Najnowsze 1 (2010) 58 Rudnicki, „Dokument kontrwywiadu o pogromie brzeskim 13 maja 1937 roku”, Kwartalnik Historii Żydów 2 (2009) 59 Jerzy Tomaszewski, „Dwa dokumenty o pogromie w Brześciu”, Biuletyn ŻIH 49 (1964) 60 Różański, „New York Times wobec agresji Niemiec hitlerowskich na Polskę we wrześniu 1939 roku”,Studia Historica Gedanensia 2 (2011) 61 Yehuda Bauer, My Brother’s Keeper: History of the American Jewish Joint Distribution Committee,1929–1939 (Philadelphia: The Jewish Publication Society of America, 1974) 62 Jerzy Tomaszewski, „Rząd Rzeczypospolitej wobec emigracji Żydów (interpelacje poselskie i odpowiedzi premiera”, Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 4 (1994) 63 Carla Tonini, „The Polish Plan for a Jewish Settlement in Madagascar 1936–1939”, Polin 19 (2007)