2082-6826 Sierpień ’80 na znaczkach poczt niezależnych z lat 1980–1989. Kanon symboli, motywów i tradycji August 1980 on Stamps Published by Independent Post Offices between 1980 and 1989 Klimczak Jerzy author Europejskie Centrum Solidarności Correspondence to: Jerzy Klimczak 15 05 2026 nr 16–17 2024–2025 90 103 Copyright © 2026 2026 Artykuł podejmuje temat reprezentacji wydarzeń z sierpnia 1980 r. na znaczkach poczt niezależnych z lat osiemdziesiątych XX w. Począwszy od poczt strajkowych, przez obozowe aż do podziemnej analizowane są wspólne oraz unikatowe motywy odwołujące się do Sierpnia ’80 oraz idei mu przyświecających. Analizie zostało poddanych niemal trzysta znaczków z zasobu historycznego Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. 4 ECS, AMG_001 5 ECS, ECS_AS_H_Słojewska_Kartki_081 6 ECS, Klaser XX 002 7 ECS, Klaser XXI 008a 8 ECS, łączność_001 9 ECS, T_Górecki_017 10 ECS, UMK_001-006 12 ECS, 364.6.0.0.2.2 13 ECS, 364.6.0.0.3.12 14 ECS, 364.6.0.0.8.31 15 ECS, 364.6.0.0.8.75 16 ECS, 364.19.0.1.3.11 17 ECS, 364.19.0.1.3.123 18 ECS, 364.19.0.1.4.100 19 ECS, 364.19.0.1.4.309 20 ECS, 364.19.0.1.4.311 21 ECS, 364.28.0.0.1.3 22 ECS, 364.46.0.0.1.0.1 23 ECS, 364.46.0.0.1.0.7 24 ECS, 364.46.0.0.1.0.12 25 ECS, 364.46.0.0.1.0.22 26 Relacja Mieczysława Czapskiego z 25 III 2025 r. w zbiorach Europejskiego Centrum Solidarności. 28 Encyklopedia filatelistyki, red. T. Hampel, Warszawa 1993. 29 Gajewski J., Rutkowski Z., Księga poczty podziemnej organizacji Solidarność Walcząca, Warszawa 2023. 30 Grudzińska-Gross I., The Art of Solidarity, „International Popular Culture” 1985, vol. III. 31 Guć M., Mruk H., Katalog znaczków poczt niezależnych 1970–1986, Szczecin 2024. 32 Hałas E., Symboliczna konstrukcja Solidarności. Konflikt interpretacji i polityka pamięci, [w:] Solidarność. Wydarzenie, konsekwencje, pamięć, red. A. Sułek, Warszawa 2006. 33 Kaczorowski A., Poczta Solidarności. Czy zaczęło się w Rzeszowie?, „Nasza Ziemia. Magazyn Rolniczy” 1995, nr 2–3. 34 Katalog znaczków pocztowych Konfederacji Polski Niepodległej 1984–1990, oprac. A. Znojkiewicz, Warszawa 1990. 35 Klimczak J., Plate S., Kordowski Ł., Nie oddamy Sierpnia! Sierpień ’80 na znaczkach Poczty Niezależnej, Gdańsk 2025. 36 Kobyliński A., Sześć lat podziemnej poczty w Polsce (1982–1988), Rapperswill 1989. 37 Kowalewski Z., Jaworski A., Emisje Poczty Podziemnej 1982–1985, Łomianki 2023. 38 Plate S., Widerstand mit Briefmarken. Die polnische Oppositionsbewegung und ihre Unabhängige Post in den 1980er Jahren, Leiden 2021. 39 Ptaszyński J., Poczta Strajkowa jeleniogórskiej Solidarności, „Karkonosze. Kultura i Turystyka” 1991, nr 4 (164). 40 Sadowska D., Zwiercan R., Kołodziej A., Guć M., Ludzie Sierpnia 80 w Gdyni, t. II, Gdynia 2013. 41 Swałtek B., Swałtek J., Gawędy o znaczkach, pieczątkach i kopertach. Filatelistyka podziemna lat 1982–1985 jako forma działania na rzecz niepodległości i suwerenności Polski, Kraków 2016. 42 Szychta-Mielewczyk K., Obraz jako oręż. Komunikaty wizualne druków opozycyjnych w Polsce lat osiemdziesiątych XX wieku, Gdańsk 2025. Praca doktorska dostępna na: https://old.historia.ug.edu.pl/st-tyt_nauk/118695/katarzyna_szychta_-_mielewczyk, dostęp: 24 VI 2025 r. 43 Szychta-Mielewczyk K., Przekształcenia znaku „Solidarność” projektu Jerzego Janiszewskiego w twórczości opozycyjnej lat osiemdziesiątych XX w., „Porta Aurea” 2021, nr 20. 44 Weschler L., Solidarność, „Artforum 6” 1982, nr 20. 45 Zarycki T., Zależność mapy od kontekstu, „Polski Przegląd Kartograficzny” 2001, t. 33, nr 1.