2956-7440 Pomorska Szkoła Wyższa w Starogardzie Gdańskim Prawne uwarunkowania wykorzystania mediów cyfrowych w procesach poszukiwawczych Legal Conditions for the Use of Digital Media in Search Operations Brakoniecki Dariusz author Derehajło Gabriela author Niemyjska Julia author Szkoła Główna Mikołaja Kopernika Okręgowa Izba Radców Prawnych w Białymstoku Correspondence to: Dariusz Brakoniecki dariusz.brakoniecki@gmail.com Correspondence to: Gabriela Derehajło gabriela.derehajlo@vp.pl Correspondence to: Julia Niemyjska j.niemyjska1234@gmail.com 22 04 2026 Wydanie Specjalne 2026 2026 158 178 Copyright © 2026 2026 Artykuł podejmuje problematykę wykorzystania mediów cyfrowych i śladów cyfrowych w poszukiwaniach osób zaginionych w Polsce, analizując ją z perspektywy prawnej, technologicznej i etycznej. Autorzy wskazują, że dynamiczny rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych zasadniczo zmienił charakter działań poszukiwawczych, czyniąc dane generowane przez urządzenia mobilne, media społecznościowe, aplikacje lokalizacyjne czy systemy monitoringu jednym z kluczowych zasobów operacyjnych. Szczególną uwagę poświęcono znaczeniu śladów cyfrowych – zarówno aktywnych, jak i pasywnych – w rekonstrukcji ostatnich aktywności osoby zaginionej oraz w planowaniu działań terenowych. W artykule omówiono obowiązujące w Polsce podstawy prawne pozyskiwania i przetwarzania danych cyfrowych przez Policję, ze wskazaniem na konstytucyjne gwarancje ochrony prywatności oraz ograniczenia wynikające z prawa Unii Europejskiej i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE. Zwrócono również uwagę na rosnącą rolę metod OSINT i SOCMINT, a także na udział podmiotów niepublicznych, w tym prywatnych detektywów i organizacji pozarządowych, w działaniach poszukiwawczych. Studium przypadku zaginięcia Iwony Wieczorek posłużyło do zilustrowania konsekwencji opóźnień proceduralnych w zabezpieczaniu materiału cyfrowego. W konkluzji sformułowano postulaty <em>de lege ferenda </em>dotyczące potrzeby stworzenia kompleksowych regulacji prawnych oraz wzmocnienia standardów etycznych i kompetencji cyfrowych podmiotów zaangażowanych w poszukiwania osób zaginionych. 1 Bayer K., Bitner J., Wykorzystanie mediów społecznościowych przez funkcjonariuszy polskiej Policji – próba wstępnego opisu, „Przegląd Wschodnioeuropejski” 2020, nr 2. 2 Bayer K., Bitner J., Wykorzystanie mediów społecznościowych przez funkcjonariuszy polskiej Policji. Próba wstępnego opisu zjawiska na podstawie wyników badań kwestionariuszowych, [w:] Media społecznościowe w pracy organów ścigania, (red.) P. Waszkiewicz, Warszawa 2021. 3 Brakoniecki D., Detektywi, [w:] Pracownicy formacji bezpieczeństwa i porządku publicznego, służb ratownictwa i ochrony, (red.) M. Czuryk, M. Karpiuk, Olsztyn 2017. 4 Brakoniecki D., Detektywistyka. Prawne i funkcjonalne aspekty działalności detektywistycznej w Polsce i na świecie, Warszawa 2016. 5 Brakoniecki D., Ustawa o usługach detektywistycznych jako forma prywatyzacji zadań administracji publicznej w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego, „Journal of Modern Science” 1/36/2018. 6 Dębniak H., Rabczuk S., Wybrane aspekty prawne pozyskiwania danych z mediów społecznościowych przez polskie organy ścigania, [online] (dostęp: 6.12.2025). 7 Jabłoński R., Ujawnianie i zabezpieczanie śladów cyfrowych, [w:] Ślady cyfrowe, (red.) J. Widacki, Kraków 2022. 8 Konieczny M., Znaczenie serwisów społecznościowych w pracy służby prasowej Policji i ich wpływ na skuteczność działań informacyjnych, „Przegląd Policyjny” 2021, nr 2. 9 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm.). 10 Koper B., Praktyczne kompetencje detektywa w kontekście współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa, [w:] Bezpieczeństwo a działalność detektywistyczna, (red.) J. Widacki, T. Hanausek, Kraków 2020. 11 Kozłowski J., Ochrona danych w cyberprzestrzeni. Aspekty prawne i organizacyjne, Warszawa 2020. 12 Łabuz P., Ustawa o Policji. Komentarz, Warszawa 2022. 13 Malinowska I., Adamus M., Kiedy zaginęło dziecko – podstawowe informacje prawne, [w:] Wolni od patologii, (red.) M. Krysiak, Maków Mazowiecki 2011. 14 Malinowska I., Problematyka zaginięć ludzi w aspekcie prawno-kryminologicznym, „Problemy Współczesnej Kryminalistyki” 2023, t. XX II. 15 Malinowska I., Rybicka A., Zagrożenia społeczne wynikające z zaginięć ludzi we współczesnym świecie, „Kwartalnik Policyjny” 2016, nr 1 (36). 16 Malinowska I., Zaginięcia ludzi i aspekty bezpieczeństwa – podejście komparatystyczne, Sofia 2025. 17 Marczak J., Biały wywiad – źródło informacji w dobie społeczeństwa informacyjnego, Warszawa 2020. 18 Mieszkalska P., Ocena funkcjonowania systemu poszukiwania osób zaginionych w Polsce, „Prokuratura i Prawo” 2023, nr 9. 19 Mieszkalska P., Wykorzystanie analizy treści publikowanych w mediach społecznościowych w ramach pracy operacyjno-rozpoznawczej, [w:] Bezpieczeństwo i prawo. Współczesne wyzwania, (red.) E. Gromek-Broc, Warszawa 2023. 20 Mieszkalska P., Wykorzystanie mediów społecznościowych jako narzędzia poszukiwania osób zaginionych. Aspekty prawne i praktyczne, Warszawa 2022. 21 Mieszkalska P., Zaginięcie osoby jako sytuacja kryzysowa z perspektywy psychologii i praktyki działań służb, [w:] Zaginięcia osób. Aspekty kryminalistyczne, psychologiczne i społeczne, (red.) J. Widacki, P. Mieszkalska, Katowice 2023. 22 Mroziewicz K., Czas pluskiew, Warszawa 2007. 23 Najwyższa Izba Kontroli, Informacja o wynikach kontroli. Poszukiwanie osób zaginionych, Warszawa 2015. 24 Nowikowska M., Procesowa kontrola danych informatycznych w chmurze obliczeniowej, „Zeszyty Naukowe Akademii Sztuki Wojennej” 2021, nr 2. 25 Płatek A., Media społecznościowe w pracy organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, [w:] Regulacje prawne funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego, (red.) A. Płatek, Kraków 2022. 26 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. UE L 119/1). 27 Social Media 2025, raport opracowany przez Polskie Badania Internetu i Gemiusa na podstawie badania Mediapanel; uzupełniony danymi z raportu Digital 2025: Poland (DataReportal, Meltwater). 28 Sołodow A., Zabezpieczanie śladów cyfrowych w praktyce kryminalistycznej, [w:] Prawne i społeczne aspekty bezpieczeństwa w dobie transformacji cyfrowej, (red.) A. Sołodow, Warszawa 2022. 29 Sołodow D., Poszukiwania osób zaginionych, [w:] Kryminalistyka, (red.) E. Gruza, I. Sołtyszewski, Warszawa 2022. 30 Stanowisko Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie dostępu policji do danych telekomunikacyjnych (lipiec 2024). 31 Tusnio A., Wolny A., Nowoczesne narzędzia i sprzęt wykorzystywane do poszukiwań osób zaginionych, „Zeszyty Naukowe SGSP” 2022, nr 61, t. 2. 32 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.). 33 Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 129). 34 Wasik A., Strynkowska W., Rola prywatnego detektywa w poszukiwaniach osób zaginionych, „Prace Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Prawo” 2022, t. XV II, nr 1. 35 Waszkiewicz P. (red.), Media społecznościowe w pracy organów ścigania, Warszawa 2021. 36 Wentkowska A., Poszukiwania osób zaginionych. System i metody działania w procedurach służb, Warszawa 2016. 37 Wojnicz P., Zaginięcia osób. Studium prawne, kryminalistyczne i kryminologiczne, Olsztyn 2021. 38 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 października 2020 r., La Quadrature du Net i in. przeciwko Premier ministre i in., sprawy połączone C-511/18, C-512/18 i C-520/18. 39 Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie „Zasad etyki zawodowej policjanta” (Dz. Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz. 3). 40 Zubańska M., Knut P., Niewykryte przestępstwa sprzed lat, nowoczesne narzędzia techniki kryminalistycznej i policyjne Zespoły do spraw Przestępstw Niewykrytych, czyli crimen grave non potest esse impunibile – cz. II, „Przegląd Policyjny” 2016, nr 3 (123).