2392-0106 Tragiczny sierpień 1914. Ślady katastrofy kaliskiej w historiografii i prasie The Tragic August of 1914. Traces of the Kalisz Disaster in Historiography and the Press Celer Bogumiła author Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego Correspondence to: Bogumiła Celer 01 12 2025 XII 2025 307 316 Copyright © 2025 2025 Problematyka dotycząca zniszczenia Kalisza w sierpniu 1914 roku, pomimo pracy wielu badaczy, wydaje się wciąż rozpoznana w niewystarczającym stopniu. Poważną trudnością jest oczywiście brak wiarygodnych materiałów źródłowych. Autorka poniższego artykułu wyznaczyła sobie zadanie przypomnienia dokumentów historyczn 2 „The Times” – 1914 3 „Wielkopolanin” – 1914 4 „Tęcza” – 1932 5 „Niva” – 1914 6 „Birzhevye vedomosti” – 1914 7 „Kurier Łódzki” – 1914 8 „Gazeta Kaliska” – 1918-1919 9 „Czas” – 1915 10 „Gawędy Kaliskie” – 1937 11 „Novoe vremia” – 1914 12 „Kurjer Poznański” – 1914 14 Andrysiak E. (2003), Walczak K., Wańka D., Druki kaliskie XIX i I połowy XX wieku (1800-1945): bibliografia, Kalisz 15 Bednarz P. (2012), Dylematy neutralnych. Szwajcarska opinia publiczna wobec kwestii polskiej 1914-1918, Lublin 16 Bibliografia historii Kalisza. t. 2 (2006), red. E. Andrysiak, Kalisz 17 Bieniecki R., Celer B. (2014), Katastrofa kaliska 1914. Materiały źródłowe (wybór), Kalisz 18 Borodziej W., M. Górny M. (2014), Nasza wojna. T. 1: Imperia 1912-1916, Warszawa 19 Chwalba A. (2014), Samobójstwo Europy. Wielka Wojna 1914-1918, Kraków 20 David-Fox M., Holquist P., Martin A. (2012), Russia and Germany as Entangled Histories, 1914-1945, Pittsburgh 21 Dąbrowski J. (1914), Katastrofa kaliska: opowieść naocznego świadka, Warszawa 22 Hartmanowa Z. (1914), Wśród huku armat. Wrażenia przeżyte, Warszawa 23 Orłowski J. (1999), Symboliści rosyjscy wobec sprawy polskiej w dobie pierwszej wojny światowej, [w:] Pierwsza wojna światowa w literaturze polskiej i obcej: wybrane zagadnienia, Lublin 24 Paczkowski A. (1983), Prasa codzienna Warszawy w latach 1918-1939, Warszawa 25 Pawalczyk P. (2004/2005), Spalenie Kalisza w sierpniu 1914 r. w prasie warszawskiej, „Rocznik Kaliski”, t. 30 26 Romstedt M. (1924), Das Kgl. Sächs. Landwehr Infanterir Regiment Nr. 133, Dresden 27 Semenovskij N.V. (1915), V’ pleny u nemcev’: vocpominanìâ protoìereâ H. V. Cemenovskago, nastoâtelâ Kališckago cobora. Cergìeb’ Posad’ 28 Soa A. (1923), Das preusische Landwehr Infanterie Regiment Nr 7 im. Welkriege 1914-18, Berlin 29 Walczak K. (2008), „Gazeta Batalionu Piechoty Landszturmu z Żytawy” („Zeitung des Landsturm-Infanterie-Bataillons Zittau”). Nieznane źródło do dziejów miasta Kalisza podczas I wojny światowej, „Rocznik Historii Prasy Polskiej”, t. 11, z. 1-2 30 Woźniak M.A. (2014), Kalisz – Leuven. Pogrom miast w 1914 roku, „Polonia Maior Orientalis”, t. I 31 Woźniak M. A. (1996), Kalisz 1914: pogrom miasta, Kalisz 32 Woźniak M.A. (2003), Zniszczenie Kalisza w 1914 r. w świetle zeznań świadków przed komisjami rządowymi Rosji i Polski, „Rocznik Kaliski”, t. 29 33 Wrotkowski H. (1970), Społeczeństwo Kalisza w latach pierwszej wojny światowej i dniach wyzwolenia, „Rocznik Kaliski”, t. 3 34 Wynik dochodzeń urzędowych w sprawie zburzenia miasta Kalisza przez Niemców w roku 1914 (1919), Kalisz 35 Wysoczajsze uczrieźdiennaja czriezwyczajnaja sliedstwiennaja komisja (1916), Pietrograd 36 Zniszczenie i odbudowa Kalisza (1914-1928) – wybrane teksty źródłowe (2003), [wybór] Mirosława Lisiecka, Karol Pawlak, Grzegorz Waliś, „Rocznik Kaliski”, t. 29