2450-2561 Grasping the Elusive: Julian Ochorowicz’s Theory of Mediumship Mikołejko Anna author Uniwersytet Warszawski 039bjqg32 Correspondence to: Anna Mikołejko sardonit@wp.pl 31 12 2025 22 (2/2025) 2025 73 85 Copyright © 2025 2025 This article explores the theory of mediumship proposed by Julian Ochorowicz (1850–1917), a Polish positivist thinker and scientist. Ochorowicz’s objective was to establish mediumship as a scientific discipline distinct from spiritualism, which he criticised for its ideological and dogmatic nature. He advanced the theory that a multitude of purportedly paranormal phenomena could be elucidated through unconscious psychological and physiological mechanisms, including ideoplasty and involuntary muscle movements. However, he also hypothesised the existence of a ‘dynamic atmosphere’ or an etheric body – an invisible, subtle part of the human organism capable of acting beyond the physical body. The concept under discussion aimed to establish a connection between matter and spirit, imagination and physical reality. Notwithstanding the opposition mounted by the academic establishment and the subsequent decline of the ether theory following the advent of relativity, Ochorowicz’s theories foreshadowed aspects of subsequent advancements in quantum theory, thus constituting an intriguing endeavour to comprehend the unexplained through the lens of scientific methodology. 1 Cybulski, Napoleon. 1887. O hipnotyzmie ze stanowiska fizjologicznego. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego. 2 Cybulski, Napoleon. 1909. “Z powodu komunikatu pana Ochorowicza.” Gazeta Lekarska 1. Dirac, Paul. 1951. “Is There an Ether?” Nature 168. 3 Jeske-Choiński, Teodor. 1885. Pozytywizm warszawski i jego główni przedstawiciele. Warszawa: Drukiem „Wieku”. 4 Mendeleev, Dmitrij Iwanowicz. 1876. Materiały dla sużdienija o spiritizmie [Materials for the Judgment of Spiritism]. St. Petersburg. 5 Ochorowicz, Julian. 1872. Duch i mózg. Studium psychofizjologiczne. Warszawa: w Drukarni J. Sikorskiego. 6 Ochorowicz, Julian. 1893. “Nowy dział zjawisk. Uwagi z powodu doświadczeń mediumicznych Eusapii Palladino.” Tygodnik Ilustrowany 190. 7 Ochorowicz, Julian. 1893a. “Nowy dział zjawisk. Uwagi z powodu doświadczeń mediumicznych Eusapii Palladino.” Tygodnik Ilustrowany 191. 8 Ochorowicz, Julian. 1893b. “Nowy dział zjawisk. Uwagi z powodu doświadczeń mediumicznych Eusapii Palladino.” Tygodnik Ilustrowany 192. 9 Ochorowicz, Julian. 1893c. “Nowy dział zjawisk. Uwagi z powodu doświadczeń mediumicznych Eusapii Palladino.” Tygodnik Ilustrowany 201. 10 Ochorowicz, Julian. 1893d. “Nowy dział zjawisk. Uwagi z powodu doświadczeń mediumicznych Eusapii Palladino.” Tygodnik Ilustrowany 202. 11 Ochorowicz, Julian. 1893e. “Nowy dział zjawisk. Uwagi z powodu doświadczeń mediumicznych Eusapii Palladino.” Tygodnik Ilustrowany 199. 12 Ochorowicz, Julian. 1897. “Kwestia mediumizmu.” Życie 4. 13 Ochorowicz, Julian. 1897a. “Kwestia mediumizmu.” Życie 5. 14 Ochorowicz, Julian. 1897b. “Kwestia mediumizmu.” Życie 6. 15 Ochorowicz, Julian. 1897c. “Kwestia mediumizmu.” Życie 8. 16 Ochorowicz, Julian. n.d. Zjawiska mediumiczne, part 1. Warszawa 17 Siemion, Ignacy Zygmunt. 2011. “O tym, jak się posprzeczali Dymitr Iwanowicz z Aleksandrem Michajłowiczem.” Wiadomości Chemiczne 9-10.