0083-4327 Foodways and Memory: Polish-Jewish Relations in a Post-Holocaust Town Mroczkowska Joanna author Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk Correspondence to: Joanna Mroczkowska j.mroczkowska@iaepan.edu.pl 31 07 2025 Tom 52 2024 123 142 Copyright © 2025 2025 This article explores how the contemporary Polish inhabitants of Dąbrowa Białostocka remember town’s former Jewish community through the lens of foodways. By analyzing food-related practices, economic exchanges, and everyday interactions; the study examines how memory is shaped by structural amnesia, stereotypes, and post-memory narratives. Drawing on extensive ethnographic research conducted in the Podlasie region, the article highlights how food serves as both a site of remembrance and a vehicle for historical erasure. While Jewish merchants and tradespeople were once central to local food economies, their absence after the Holocaust has left both material and symbolic voids. The findings reveal that Jewish foodways persist in sensory and economic memory; yet they are often detached from individual Jewish lives. The study underscores the role of food in mediating Polish-Jewish relations and contributes to broader discussions on memory, forgetting, and the socio-economic legacies of multicultural pasts in the post-Holocaust communities. 1 Arendt H., 1951 The Origins of Totalitarianism, New York. 2 Douglas M., 1966 Purity and danger: An analysis of the concepts of pollution and taboo, New York. 3 Gruber R.E., 2003 Miasta bez Żydów. Konteksty, „Polska Sztuka Ludowa”, vol. 57, no. 1‒2, pp. 105‒116. 4 Belasco W., 2008 Food. Key Concepts, New York. 5 Biziuk D., 2009 Sokółka. 400-lecie miasta, Białystok. 6 Budzińska, D., 2023 Odczytywanie popiołów – śladami dąbrowskich Żydów, “Polish-Jewish Studies”, no. 2, pp. 444–455; https://doi.org/10.48261/pjs210218. 7 Bujnowski W., 2009 [1939] Powiat sokólski, jego przeszłość i stan obecny, Warszawa. 8 Cała A., 1992 Wizerunek Żyda w polskiej kulturze ludowej, Warszawa. 9 Chlebowski B., Sulimierski F., Walewski W., 1880–1902 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa, vol. I–XV. 10 Connerton P., 2017 Seven types of forgetting in: J. Walker (ed.), In The Present Word. Culture, Society and the Site of Literature, London, pp. 150‒165. 11 Crago L., 2012 Dąbrowa Białostocka (aka Dąbrowa Grodzieńska) in: P. Megargee, M. Dean (eds.), Encyclopedia of Camps and Ghettos 1939–1945, vol. II: Ghettos in German-Occupied Eastern Europe, Bloomington, p. 880. 12 Engelking A., 2005 Być u siebie, czyli między wspólnotą lokalną a narodową. Wizerunek społeczności Gródka przy granicy polsko-białoruskiej in: J. Kurczewska, H. Bojar (eds.), Granice na pograniczach, Warszawa, pp. 67‒100. 13 Engelking A., 2012 Kołchoźnicy. Antropologiczne studium tożsamości wsi białoruskiej przełomu XX i XXI wieku, Toruń. 14 Engelking A., 2006 Po swojemu, po polsku, po białorusku. Praktyka językowa a poczucie tożsamości narodowej prawosławnych mieszkańców pogranicza polsko-białoruskiego w: J. Kurczewska (ed.), Oblicza lokalności. Różnorodność miejsc i czasu, Warszawa, pp. 26‒46. 15 Gruber R.E., 2003 Miasta bez Żydów, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, vol. 57, no. 1‒2, pp. 105‒116. 16 Hoffman E., 1998 Shtetl: The Life and Death of a Small Town and the World of Polish Jews, New York. 17 Hryciuk R., Moroz E., 1993 Wizerunek Żyda [The Image of the Jew], „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 3 (4), pp. 89‒92. 18 Jaworski W.L. (ed.), 1991 Leksykon finansowo-bankowy, Warszawa. 19 Karp J., 2009 It’s the economy Shmendric! An economic turn in Jewish studies?, “AJS Perspectives”, pp. 8‒11. 20 Keff B., 2003 Przemyśleć antysemityzm, Warszawa. 21 Krzyworzeka A., 2014 Rolnicze strategie pracy i przetrwania, Warszawa. 22 Michlic J.B., Switzer A., Czajka M., 2015 Obcy jako zagrożenie: obraz Żyda w Polsce od roku 1880 do czasów obecnych, Warszawa. 23 Montanari M., 2006 Food is Culture, New York. 24 Nevins M., 2000 Dubrowa (Dabrowa Bialostocka): Memorial to a Shtetl, 2nd edn., https://www.jewishgen.org/yizkor/dabrowa_bialostocka/dabrowa_bialostocka.html (accessed: 12.06.2025). 25 Ricoeur P., 1995 Pamięć – zapomnienie – historia in: K. Michalski (red.), Tożsamość w czasach zmiany. Rozmowy w Castel Gandolfo, Kraków, pp. 22‒43. 26 Murdoch J., Miele M., 2004 Culinary Networks and Cultural Connections: A Conventions Perspective in: A. Amin, N. Thrift (eds.), The Blackwell Cultural Economy Reader, pp. 231‒248. 27 Pine F., 2002a From production to consumption in post-socialism in: M. Buchowski, E. Conte, C. Nagengast (eds.), Poland Beyond Communism: “Transition” in Critical Perspective, Fribourg, pp. 209–223. 28 Pine F., 2002b Retread to the Household? Gendered Domains in Post-Socialist Poland in: Postsocialism: Ideals, Ideologies and Practices in Eurasia, Ch.M. Hann (ed.), London‒New York, pp. 95–113. 29 Prymaka-Oniszk A. 2017 Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy, Wołowiec. 30 Pottier J., 2002 Food in: A. Barnard, J. Spencer (eds.), Encyclopedia of Social and Cultural Anthropology, London‒New York, pp. 238–241. 31 Pilichowski C., 1979 Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939‒1945. Informator encyklopedyczny, Warszawa. 32 Rakowski T., 2009 Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy, Gdańsk. 33 Rothberg M., 2019 The Implicated Subject: Beyond Victims and Perpetrators, Stanford. 34 Samojlik M., 1978 Problemy kultury w gminie. Referat na konferencję popularno-naukową nt. „Dorobek i perspektywy rozwoju społeczno-gospodarczego miasta i gminy Dąbrowa Białostocka”, Dąbrowa Białostocka. 35 Savage N., 2011 Preface in: M.L. Zamore (ed.), The sacred table: Creating a Jewish food ethic, New York. 36 Sowa J., 2011 Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą, Krakow. 37 Straczuk J., 1999 Język a tożsamość człowieka w warunkach społecznej wielojęzyczności. Pogranicze polsko-litewsko-białoruskie, Warszawa. 38 Tokarska-Bakir J., 2016 (Nie)pamięć zbrodni. Kontynuacja dyskusji podjętej w „Karcie” 85 wokół zebranych przez Mirosława Tryczka zeznań Polaków, którzy latem 1941 mordowali żydowskich sąsiadów na Podlasiu, „Karta”, vol. 86, pp. 138‒143. 39 Yoskowitz J., Alpern L., 2016 The Gefilte Manifesto: New Recipes for Old World Jewish Foods, New York. 40 Zowczak M., 2013 Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej, Toruń.