2449-7347
Nauczyciel łamiący wzorce męskości. Przypadek Stanisława Szołajskiego – profesora c.k. Gimnazjum w Jarosławiu z czasów Wielkiej Wojny
A Teacher Breaking the Rules of Manliness. The Case of Stanisław Szołajski – A Professor at the Imperial and Royal Gimnazjum School in Jarosław During the Great War
Pudłocki
Tomasz
author
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
03bqmcz70
Correspondence to: Tomasz Pudłocki tomasz.pudlocki@uj.edu.pl
30
12
2024
1 (30) 2024
2024
215
232
Copyright © 2024
2024
[
Центральний державний історичний архів України, м. Львів: Fond 178 Rada Szkolna Krajowa, opis 3, sprawa 508.
]
[
Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego: Państwowa Komisja Egzaminów Nauczycielskich 26, Szołajski Stanisław.
]
[
Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich: AmJ sygn. 41: Protokoły posiedzeń Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych w Jarosławiu.
]
[
XXVIII Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum w Jarosławiu za rok 1912, Jarosław 1912.
]
[
XXX Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum w Jarosławiu za rok 1914, Jarosław 1914.
]
[
XXXI Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum w Jarosławiu za rok 1916, Jarosław 1916.
]
[
XXXIII Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum w Jarosławiu za rok 1918, Jarosław 1918.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji c.k. I Gimnazjum w Rzeszowie za rok 1912, Rzeszów 1912.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji c.k. I Gimnazjum w Rzeszowie za rok 1913, Rzeszów 1913.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji II Państwowego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Tarnopolu za rok szkolny 1937/38, Tarnopol 1938.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji II Państwowego Gimnazjum w Tarnopolu za rok szkolny 1928/29, Tarnopol 1929.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji II Państwowego Gimnazjum w Tarnopolu za rok szkolny 1929/30, Tarnopol 1930.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji II Państwowego Gimnazjum w Tarnopolu za rok szkolny 1930/31, Tarnopol 1931.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji II Państwowego Gimnazjum w Tarnopolu za rok szkolny 1931/32, Tarnopol 1932.
]
[
Sprawozdanie Dyrekcji III Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Tarnopolu za rok szkolny 1934/35–1938/39, Tarnopol 1939.
]
[
Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych. Z inicjatywy lwowskiego Towarzystwa prawniczego opracowany przez fachowe siły, red. J. Piwocki, t. 3, Lwów 1901.
]
[
T. Skorecki, W tarnopolskim gimnazjum. Fragmenty wspomnień, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1977, t. 16, z. 2.
]
[
Corpus studiosorum Universitatis Iagellonicae 1850/51–1917/18, S–Ś, red. K. Stopka, Kraków 2014.
]
[
M. Foucault, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, tłum. T. Komendant, Warszawa 1998.
]
[
J. Hoff, Inteligencja galicyjska – niepokorna czy lojalna?, „Rocznik Przemyski” t. 46, 2010, z. 4: Historia.
]
[
J. Hoff, Miejsce wykształcenia we wzorze człowieka dobrze wychowanego w XIX wieku, w: Galicja i jej dziedzictwo, t. 20: Historia wychowania. Misja i edukacja, red. K. Szmyd, J. Dybiec, Rzeszów 2008.
]
[
J. Hoff, Mieszkańcy małych miast Galicji Wschodniej w okresie autonomicznym, Rzeszów 2005.
]
[
J. Hoff, Społeczność małego miasta galicyjskiego w dobie autonomii, Rzeszów 1992.
]
[
J.M. Hołub, Społeczność Jarosławia w latach 1918–1939, Jarosław 2022.
]
[
I. Ihnatowicz, Urzędnicy galicyjscy w dobie autonomii, w: Społeczeństwo polskie XVIII i XIX wieku. Studia o uwarstwieniu i ruchliwości społecznej, red. J. Leskiewiczowa, t. 6, Warszawa 1974.
]
[
J. Kowalewski, Codzienność – lokalność – styl życia. Uwagi o założeniach epistemologicznych antropologii historycznej, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” R. 45, 2011, nr 1 (292).
]
[
H. Kramarz, Nauczyciele gimnazjalni Galicji 1867–1914. Studium historyczno-socjologiczne, Kraków 1987.
]
[
Księga pamiątkowa Jubileuszu 100-lecia I Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Jarosławiu, 1884–1984, Jarosław 1987.
]
[
Księga pamiątkowa poświęcona zjazdowi jubileuszowemu z okazji 50-lecia istnienia Gimnazjum I w Jarosławiu, 1884–1934, Jarosław 1934.
]
[
J. Kuca, O wojnie i pokoju w Jarosławskiem, 1867–1918. Rzecz o codziennym życiu mieszkańców, Mołodycz 2017.
]
[
T. Ochenduszko, Leksykon nauczycieli i wychowanków I Gimnazjum i Liceum w Rzeszowie urodzonych pomiędzy XVII wiekiem a 1945 rokiem, Rzeszów 2010.
]
[
T. Pudłocki, Donosicielstwo, niespełnione ambicje czy zdrada stanu? Problemy środowiska oświatowego Stanisławowa w latach 1914–1915 w świetle śledztwa przeciwko dyrektorowi I gimnazjum Michałowi Jezienickiemu, „Krakowskie Pismo Kresowe” R. 12, 2020: Pogranicza codzienności.
]
[
T. Pudłocki, Dzieje pewnego konfliktu – z historii kierownictwa Kazimierza Midowicza w gimnazjum jasielskim, w: Jasło. Szkice do portretu miasta i regionu, red. K. Ruszała, Kraków 2019, Acta Civitatis Iaselensis, vol. 1.
]
[
T. Pudłocki, Eugeniusz Flis – człowiek wielu miejsc, „Nasz Przemyśl” 2018, nr 4 (162).
]
[
T. Pudłocki, „Grono nauczycielskie już nie jest tak zharmonizowane jak było dawniej” – środowisko profesorów dębickiego gimnazjum przed I wojną światową, w: Prowincja galicyjska wokół I wojny światowej. Konteksty, porównania, przykłady, red. T. Pudłocki, A.S. Więch, Przemyśl 2014.
]
[
A. Puszka, Nauczyciele historii i geografii państwowych szkół średnich w Galicji w okresie autonomii, Lublin 1999.
]
[
A. Rega, Płeć – sprawa polityczna, w: Oczekiwania kobiet i wobec kobiet. Stereotypy i wzorce kobiecości w kulturze europejskiej i amerykańskiej, red. B. Płonka-Syroka, J. Radziszewska, A. Szlagowska, Warszawa 2007.
]
[
S. Schadat, Szalone kobiety, nerwowi mężczyźni. Historia i gender na przełomie wieków, w: Nowa świadomość płci w modernizmie. Studia spod znaku gender w kulturze polskiej i rosyjskiej u schyłku stulecia, red. G. Ritz, Ch. Binswanger, C. Scheide, Kraków 2000.
]
[
Z. Skorski, Nauczyciel poza szkołą, „Muzeum” 1917.
]
[
J. Starnawski, Wilusz Adam, w: Słownik badaczy literatury polskiej, t. 3, Łódź 2000.
]
[
N. Stegmann, Paradygmaty nauk przyrodniczych, ruch kobiecy i kategoria „sex”. O ustaleniu ról płciowych w polskim ruchu na rzecz moralności w przededniu pierwszej wojny światowej, w: Nowa świadomość w modernizmie. Studia spod znaku gender w kulturze polskiej i rosyjskiej u schyłku stulecia, red. G. Ritz, Ch. Binswanger, C. Scheide, Kraków 2000.
]
[
J. Szymczak-Hoff, Życie towarzyskie i kulturalne Rzeszowa w dobie autonomii Galicji, Rzeszów 1993.
]
[
A. Wondaś, Szkice do dziejów Jarosławia, t. 2, Jarosław 1936.
]
[
А. Вараниця, Покірні Прометеї. Учителі народних шкіл Галичини другої половини ХІХ – початку ХХ століття, Львів 2020.
]
[
liceum.brzesko.pl/kadra/biografie/18.html [dostęp: 2.01.2024].
]
[
https://www.1lokolno.pl/00_wspomnienia/05_Zjazd_2018/5_wspomnienia/Wilusz_Adam.pdf [dostęp: 2.01.2024].
]