2392-0106 Działalność Stefanii Sempołowskiej na rzecz pomocy więźniom komunistycznym w II Rzeczypospolitej w świetle dokumentów archiwalnych z Litwy i Białorusi Activities of Stefania SempołOwska in Assisting Communist Prisoners in the Second Republic in the Light of Documents From the Archives of Lithuania and Belarus Razyhrayev Oleh author Wołyński Uniwersytetu Narodowy Ukrainy im. Łesi Ukrainki 02zjp8848 Correspondence to: Oleh Razyhrayev 27 11 2024 XI 2024 355 365 Copyright © 2024 2024 Stefania Sempołowska była nie tylko znaną polską oświatową, społeczną oraz polityczną działaczką, ale również opiekunką więźniów politycznych w penitencjarnych zakładach Imperium Rosyjskiego oraz II Rzeczypospolitej. Niniejszy artykuł przedstawia dokumenty pochodzące ze zbiorów placówek archiwalnych Litwy i Białorusi – Litewskiego Centralnego Archiwum Historycznego oraz Archiwum Państwowego Obwodu Brzeskiego w Brześciu. Dotyczą one różnych przejawów opieki Stefanii Sempołowskiej nad więziami komunistycznymi, tak w województwach wschodnich (północno- -wschodnich) II Rzeczpospolitej, jaki i jej działalności jako delegatki Rosyjskiego Czerwonego Krzyża w skale ogólnopaństwowej. 2 Archiwum Akt Nowych, Materiały Komitetu Pamięci Stefanii Sempołowskiej 3 Archiwum Państwowe w Zamościu, Więzienie w Krasnymstawie 4 Litewskie Centralne Archiwum Historyczne w Wilnie 5 Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie 6 Archiwum Państwowe Obwodu Brzeskiego w Brześciu 7 Archiwum Państwowe Obwodu Grodzieńskiego w Grodnie 8 Archiwum Państwowe Obwodu Rówieńskiego w Równem 9 Archiwum Państwowe Obwodu Tarnopolskiego w Tarnopolu 11 Ajnenkiel A. (1959), Memoriały Stefanii Sempołowskiej dotyczące położenia więźniów politycznych w Polsce w 1920 i 1922 r. „Teki Archiwalne”, nr 6 12 Kułan B. (2022), Działalność pomocowa Stefanii Sempołowskiej (1868-1944) na rzecz więźniów. Listy osadzonych z Więzienia Ciężkiego na Św. Krzyżu z prośbą o pomoc do 13 „Cioci Stefy”, „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, nr 116 14 Michalski S. (1973), Społeczna i pedagogiczna działalność Stefanii Sempołowskiej na tle epoki, Warszawa 15 Sempołowska S. (1960), Publicystyka społeczna, Warszawa Sempołowska S. (1960), W więzieniach, Warszawa 16 Разиграєв О. (2023), Світ за гратами. Пенітенціарна система на Волині та в Галичині у 1918-1939 рр., Дрогобич 18 Hytrek-Hryciuk J. Nike, którą się nie wahała. Stefania Sempołowska (1869-1944), https://histmag.org/Nike-ktora-sie-nie-wahala.-Stefania-Sempolowska-1869-1944-21598