2392-0106 Ruch sportowy w garnizonie kaliskim w latach 1918-1939 Sports Movement in the Kalisz Garrison in 1918-1939 Jaroszewski Julian author Akademia Nauk Stosowanych w Koninie Correspondence to: Julian Jaroszewski 27 11 2024 XI 2024 195 215 Copyright © 2024 2024 W artykule opisano ruch sportowy na terenie garnizonu kaliskiego. Zapoczątkowany w latach 20 XX wieku w wojskowych klubach sportowych, kształtował umiejętności wykorzystywane w szkoleniu bojowym. Od 1930 r. sport wojskowy skoncentrowany został w wielosekcyjnym WKS „Prosna” Kalisz, zrzeszającym żołnierzy zawodowych, poborowych oraz osoby cywilne. Obok doskonalenia sprawności utylitarnych (strzelectwo, jeździectwo, szermierka i lekkoatletyka), rozwiał indywidualne zainteresowania członków. Poprzez przynależność do związków sportowych umożliwiał udział w ogólnopolskiej sportowej rywalizacji. 2 Archiwum Państwowe w Kaliszu, Archiwum miasta Kalisza 3 Archiwum Państwowe w Kaliszu, Polski Związek Strzelectwa Sportowego – Oddział w Kaliszu (1934-1938) 4 Archiwum Państwowe w Kaliszu, Starostwo Powiatowe 1918-1939 w Kaliszu 5 Archiwum Państwowe w Poznaniu, Oddział w Koninie, Starostwo Powiatowe w Słupcy 6 Archiwum Państwowe w Łodzi, Urząd Wojewódzki Łódzki 1918-1939 Biblioteka Narodowa, Druki ulotne 7 Wojskowe Biuro Historyczne, Bazy personalne 9 Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 20 lutego 1927 r., nr 3, poz. 37 10 Jednodniówka Strzelecka wydana z okazji 10-ej rocznicy istnienia oddziału imienia Józefa Piłsudskiego w Kaliszu, Związek Strzelecki. Kalisz 1933 11 Rocznik Jubileuszowy 1930, Polski Związek Piłki Nożnej, Warszawa 12 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1927 roku w sprawie utworzenia Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, Rady Naukowej Wychowania Fizycznego oraz Wojewódzkich, Powiatowych i Miejskich Komitetów Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, Dz.U. 1927 nr 10 poz. 77 13 Skrót historii 29 Pułku Strzelców Kaniowskich, 1937 14 Sprawozdanie z działalności Okręgu Poznańskiego Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego za rok 1936, Poznań 1937 15 Sprawozdanie z działalności Okręgu Poznańskiego Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego za rok 1937, Poznań 1938 16 Wojskowy Rocznik Sportowy na rok 1924, Warszawa 1924 18 „ABC Kaliskie” – 1938-1939 19 „Dziennik Płocki” – 1932 20 „Echo Kaliskie Ilustrowane” – 1933-1939 21 „Gawędy Kaliskie” – 1937 22 „Gazeta Kaliska” – 1919, 1922-1924, 1926-1927, 1929, 1932,1937-1939 23 „Goniec Kaliski” – 1922-1923 24 „Jeździec i Hodowca” – 1924, 1926 25 „Kurier Kaliski” – 1939 26 „Kurier Łódzki” – 1935, 1938 27 „Kurier Polski” – 1924 28 „Łącznik Strzelecki” – 1935 29 „Przegląd Kawaleryjski” – 1924 30 „Przegląd Sportowy” – 1934, 1935, 1937 31 „Raz, dwa, trzy” – 1932 32 „Sport Wodny” – 1932-1933, 1935, 1937-1938 33 „Stadjon” – 1923-1924 34 „Wiarus” – 1936 36 Bogusz A.(2007), Dawna Łódź sportowa 1824-1945, Łódź 37 Dudek D. (2004), Sprawa wychowania fizycznego i sportu w okresie działalności Tymcza- sowej Rady Stanu i internowania legionistów w Beniaminowie i Szczypiornie, „Zeszyty Naukowe” nr 89, AWF Kraków 38 Dymek P. (2013), 29 Pułk Strzelców Kaniowskich, Pruszków 39 Dymek P.(2012), 25 Dywizja Piechoty w wojnie 1939 roku, Pruszków 40 Elegańczyk S.(1974), Pięćdziesięciolecie Klubu Sportowego „Prosna”, „Rocznik Kaliski” t. VII 41 Jarno W. (2018), Życie codzienne w garnizonie kaliskim w latach 1921-1939, „Acta Universitatis Lodzienisis, Folia Historica” 102 42 Jaroszewski J.(2022), Physical actvity of Ukrainian people Internet in camps on the territory of the Provence of Łódź in the years 1920-1938, „Sport Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe”, T. 3, Nr 3 43 Kęsik J. (1996), Wojsko Polskie wobec tężyzny fizycznej społeczeństwa 1918-1939, Wrocław 44 Kęsik J.(1998), Naród pod bronią. Społeczeństwo w programie polskiej polityki wojskowej 1918-1939, Wrocław 45 Kustosik B.(2009), 25 Pułk Artylerii Lekkiej Ziemi Kaliskiej, Pruszków Łuczak M.(2016), Szermierka w Polsce w latach 1918-1945, Poznań 46 Pawluczuk Z. (1995), Sport w Wojsku Polskim w latach 1918-1989, Warszawa 47 Urban R. (2019), The genesis and development of Polish equestrianism in the interwar period, [w:] „Central European Journal of Sport Scinces and Medicine”, (vol. 28) nr 4 48 Urban R. (2022), Tradycje sportów konnych w Polsce do 1939 roku, Szczecin 49  Zaborniak S. (2011), Z tradycji lekkoatletyki w Polsce w latach 1919-1939, Tom II Powstanie i działalność Polskiego Związku Lekkiej Atletyki, Lublin 50 Życki Z. (1982), 60 lat K.S. „Prosna” (1922-1982), Kalisz