2392-0106 Życie obozowe powstańców styczniowych w Wielkopolsce wschodniej na podstawie wspomnień uczestników zrywu niepodległościowego z lat 1863-1864 Camp Life of January Uprisers in Eastern Greater Poland Based on the Memories of Participants of the Independence Uprising of 1863-1864 Płachciński Krzysztof author Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Correspondence to: Krzysztof Płachciński 27 11 2024 XI 2024 129 147 Copyright © 2024 2024 W artykule omówiono organizację i sposób funkcjonowania obozów powstańczych w czasie insurekcji styczniowej w Wielkopolsce Wschodniej i pograniczu Wielkopolski i Kujaw. Ukazano życie codzienne ochotników przebywających w tych miejscach. Ponadto w tekście opisano, jakie skutki miało dla nich częste przemieszczanie się z miejsca na miejsce. Autor pisze, z jakimi trudnościami musieli się mierzyć uczestnicy walki o niepodległość z lat 1863-1864 i jak sobie z nimi radzili. W pracy przedstawiono także wpływ warunków atmosferycznych na życie powstańców w obozach. Opisano również, jak w warunkach obozowych spędzano wolny czas, radzono sobie z brakiem broni i różnymi chorobami. 2 Dokumenty Komitetu Centralnego Narodowego i Rządu Narodowego 1862-1864 (1968), Wrocław-Warszawa-Kraków 3 Dokumenty Wydziału Wojny Rządu Narodowego 1863-1864 (1973), Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 4 Pawliszczew M. (2003), Tygodnie polskiego buntu, t. II [Walka orężna 1863 – 1864], przekład i oprac. A. Zawilski, Warszawa 6 Anc B. i J. (1907), Z lat nadziei i walki. 1861-1864, Brody 7 Borkowski J. Ł. (1967), Wspomnienie o kampanii krzywosądeckiej, [w:] Spiskowcy i partyzanci 1863 roku, pod red. S. Kieniewicza, Warszawa 8 Caesar K. (1912), Pamiętnik oficera polskiego z 1863 r., Chicago 9 Callier E. (1868), Trzy ustępy z powstania polskiego1863 -1864, Poznań 10 Chmielewski A. (1977), Moje wspomnienia z powstania 1863 roku, „Rocznik Koniński”, t. 5, Poznań 11 Czerkawski W. (1998), Wspomnienia weterana szeregowca z 1863 r., [w:] Ziemia Konińska w czasie Powstania Styczniowego 1863-1863, t. V, pod red. J. Stępnia, Konin 12 Erlach F. L. von (1919), Partyzantka w Polsce w r. 1863 w świetle własnych obserwacji, zebranych na teatrze walki od marca do sierpnia 1863 roku, przekł. J. Gagatek i W. Tokarz, przedmowa i przypisy W. Tokarz, Warszawa 13 Kopernicki F. (1959), Pamiętnik z powstania styczniowego. Notatki z powstania w województwie kaliskim 1863 i 1864, wstęp i przyp. oprac. E. Halicz, Warszawa 14 Łuczyński F. (1967), Pamiątka roku mego pamiętnego 1863, [w:] Spiskowcy i partyzanci 1863 rok, pod red. S. Kieniewicza, Warszawa 15 Okoniewski S. (1913), Z roku 1863, Poznań 16 Oxiński J. (1965), Wspomnienia z powstania polskiego 1863-1864, oprac. E. Halicz, Warszawa 17 Przyborowski W. (2013), Wspomnienia ułana z 1863 roku, Warszawa-Łódź 18 Szczaniecki K. (1999), Pamiętnik. Wielkopolska i powstanie styczniowe we wspomnieniach galicyjskiego ziemianina, oprac. W. Molik, Poznań 19 Tabaczyński T. (1967), Pamiętnik szeregowca strzelców celnych spod komendy Oborskiego, [w:] Spiskowcy i partyzanci 1863 roku, pod red. S. Kieniewicza, Warszawa 20 Wieniawski (Jordan) J. (1911), Kartki z mego pamiętnika, t. II, Warszawa-Kraków Władysława Daniłowskiego notatki do pamiętników (1908), Kraków 21 Wyskota-Zakrzewski P. (1934), Pamiętnik wielkopolskiego powstania z 1863 roku, Poznań 22 Żychliński T. (1888), Wspomnienia z roku 1863, Poznań 24 Album Muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego w Licheniu Starym (2010), Licheń Stary 25 Czubiński A. (1994), Głos o powstaniu, [w:] Ziemia Konińska w Powstaniu Styczniowym 1863-1864, t. I, red. L. Stefaniak, Konin 26 Gołdyn P. (2002), Franciszkanie w powstaniu styczniowym na ziemi konińskiej, Konin 27 Gorczyca K., Górny M., Płachciński K. (2020), Szlakiem partii Kazimierza Mielęckiego 1863. Studium historyczno-archeologiczne, Konin 28 Grabiec J. (1929), Rok 1863, Poznań 29 Grzeszczak M. (2015), Kapłani a sprawa narodowa w latach 1861-1864. Przyczynek do udziału duchowieństwa katolickiego ziemi konińskiej w powstaniu styczniowym, [w:] Z dziejów powstania styczniowego na ziemi konińskiej. Wybór zagadnień, t. II, red. A. Kijas, Z. Jacaszek, K. Gorczyca, K. Płachciński, Konin 30 Jadczyk K. (2012), Przyczynek do działalności polskiego sądownictwa wojskowego w powstaniu 1863-1864 r. Sprawa wyroków śmierci na Władysława Sokołowskiego „Iskrę”, Tomasza Stamirowskiego i Józefa Sawickiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica”, nr 88 31 Jaworski J. (2024), Powstanie styczniowe. Fakty znane i nieznane, Warszawa 32 Kalembka S. (1971), Ostatnie bitwy partii Mielęckiego, „Prace Komisji Historii Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego [Prace Wydziału Nauk Humanistycznych]”, t. VIII 33 Kalembka S. (1974), Walki partii Blankenheima w kwietniu 1863 r. na Kujawach, „Zapiski Historyczne”, t. XXXIX, z. 3 34 Kalembka S. (1986), Dwa epizody z walk partii Mielęckiego w 1863 r. Ciepliny i Dobrosołowo, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Historia XXI. Nauki Humanistyczno-Społeczne”, z. 167 35 Kalembka S., Siedmiodniowa kampania kujawska Ludwika Mierosławskiego w lutym 1863 roku, „Zapiski Historyczne” 1982, t. XLVII, z. 4 36 Kita J. (2017), Przemieszczanie się partii powstańczych podczas powstania styczniowego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” nr 99 37 Kita J. (2018), Obóz powstańczy podczas insurekcji styczniowej 1863 roku, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica”, nr 101 38 Lisowski W. (2006), Polska służba zdrowia w powstaniach narodowych 1794-1944, t. 1, Warszawa 39 Niebelski E. (2015), Wobec roku 1863. Księża w powstaniu styczniowym i ich losy, Lublin 40 Płachciński K. (2013), Bitwa pod Ignacewem 8 maja 1863, [w:] Z dziejów powstania styczniowego na ziemi konińskiej. Wybór zagadnień, t. I, red. A. Kijas, Z. Jacaszek, K. Gorczyca, K. Płachciński, Konin 41 Płachciński K. (2020), Działania zbrojne na ziemi konińskiej w czasie powstania styczniowego 1863-1864, Warszawa 42 Płachciński K. (2020), Służba zdrowia w Wielkopolsce Wschodniej w czasie powstania styczniowego (1863-1864), „Polonia Maior Orientalis” t. VII 43 Płachciński K. (2022), Powstanie styczniowe na ziemi kłodawskiej, [w:] Mieszkańcy ziemi kłodawskiej w powstaniu styczniowym, Konin-Kłodawa 44 Płachciński K. (2023), Alkohol w życiu codziennym powstańców styczniowych walczących w Wielkopolsce Wschodniej na podstawie wspomnień uczestników zrywu niepodległościowego z lat 1863-1864, „Polonia Maior Orientalis”, t. X 45 Przyborowski W. (1905), Dzieje 1863 roku, t. IV, Kraków 46 Seweryn J. (2003), Udział duchowieństwa diecezji kujawsko-kaliskiej w powstaniu styczniowym, Włocławek 47 Staszewski J. (1936), Generał Edmund Taczanowski, Poznań 48 Wielkopolski Słownik Biograficzny (1983), red. A. Gąsiorowski i J. Topolski, Warszawa-Poznań Zdrada J. (2007), Historia Polski 1795-1914, Warszawa 50 http://idziemy.pl/spoleczenstwo/okulary-traugutta/57662/1/ [dostęp: 31.12.2023]