2451-4985 Duchowe – nowoczesne – naukowe. Wartości w dyskursie krytycznoliterackim Bojana Penewa Spiritual – Modern – Scientific. Values in Boyan Penev’s Literary Critical Discourse Drzewiecka Ewelina author Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk Bulgarian Academy of Sciences Correspondence to: Ewelina Drzewiecka 22 12 2023 Tom XIX 2023 95 107 Copyright © 2023 2023 Artykuł powstał w ramach projektu naukowego <em>Sekularyzacja i literatura. Elity intelektualne w Bułgarii wobec problemu religii (1892–1944)</em>, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (2019/35/D/HS2/00544). <p>W artykule został podjęty problem rozumienia i wartościowania idei mających charakteryzować nowoczesną twórczość literacką i naukową, poświadczonych w dyskursie bułgarskich elit intelektualnych w okresie międzywojennym. Przedmiotem analizy są teksty krytycznoliterackie wybitnego historyka literatury i jednego z ojców założycieli bułgarskiego literaturoznawstwa, Bojana Penewa (1887–1927), zaś w centrum namysłu znajdują się sensy ewokowane przez kluczowe dla niego pojęcie tego, co duchowe. Interpretacja opiera się o założenia myśli postsekularnej, a więc uwzględnia kontekstualne rozumienie relacji „religijne – świeckie”, a także przyjmuje istnienie w procesie tworzenia sensów uwikłań o charakterze kryptoteologicznym.</p> 1 Burzyńska A., Dekonstrukcja, polityka i performatyka [Deconstruction, Politics and Performance Studies], Kraków, Universitas, 2013, 682 pp. 2 Dalchev A., Religioznoto chuwstwo w balgarskata lirika [Religious Feelings in Bulgarian Lyrics], “Filosofski pregled” [Philosophical Review] 1929, vol. 4, pp. 405–411. 3 Drzewiecka E., Myśl postsekularna w badaniach slawistycznych. Próba spojrzenia [Postsecular Thought in Slavic Studies. A Brief Overlook], “Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis” 2014, vol. 9, no. 1, pp. 29–44. 4 Dupré L., Inny wymiar [The Other Dimension], Kraków, Znak, 2003, 484 pp. Dzheviecka E., Za mjastoto na biblejskija tekst v novata balgarska literatura. 5 Recepcii – interpretacji – predizvikatelstva [About the Place of a Biblical Text in the Modern Bulgarian Literature. Receptions – Interpretations – Challenges], “Literaturna misal” [Literary Thought] 2017, no. 1, pp. 3–26. 6 Hervieu-Léger D., Religia jako pamięć [Religion as Memory], Kraków, Znak, 2007, 235 pp. 7 Kauffmann M.W., The Religious, the Secular, and Literary Studies: Rethinking the Secularization Narrative in Histories of the Profession, “New Literary History” 2007, vol. 38, no. 4, pp. 607–627. 8 Koselleck R., Dzieje pojęć. Studia z semantyki i pragmatyki języka społeczno-politycznego [The History of Concepts. Studies in Semantics and Pragmatics of Socio-political Language], Warszawa, Oficyna Naukowa, 2009, 632 pp. 9 Lovejoy A.O., On the Discrimination of Romanticisms, “Publications of the MLA of America” 1924, vol. 39, pp. 229–253. 10 Nycz R., Język modernizmu [The Language of Modernism], Kraków, Universitas, 1994, 334 pp. 11 Penchev B., Formiraneto na poleto (njakoi genealogicheski aspekti na literaturno-istoricheskija proekt na Bojan Penev) [The Formation of the Field (Some Genealogical Aspects of Boyan Penev’s Literary-Historical Project)], “Literaturata” [Literature] 1996, no. 1, pp. 107–122. 12 Penchev B., Grizhite okolo edno razhdane (njakoi geneaologicheski aspekti na literaturnoistoricheskija proekt na Bojan Penev) [Concerns about a Certain Birth (Some Genealogical Aspects of Boyan Penev’s Literary-Historical Project)], [in:] Balgarskijat kanon? [The Bulgarian Canon?], Sofija, Aleksandar Panov, 1998, pp. 101–121. 13 Penev B., Izkustvoto e nashata pamet [Art is Our Memory], Varna, G. Bakalov, 1978, 304 pp. 14 Penev B., Nashata inteligencija [Our Intelligentsia], “Zlatorog” [Golden Horn] 1924, no. 2, pp. 3–20. 15 Penev B., Posoki i celi pri prouchvaneto na novata ni literatura [Directions and Goals in Studying Our New Literature], “Misal” [Thought] 1910, no. 2, pp. 1–32. 16 Penev B., Studii, statii, eseta [Studies, Articles, Essays], Sofija, Balgarski pisatel, 1985, 668 pp. 17 Penev B., Zapadnoevropejskata romantika i nejnite otrazhenija v slavjanskite literaturi [Western European Romanticism and its Reflections in Slavic Literatures], Sofija, UI “Sv. Kliment Ohridski”, 2013, 296 pp. 18 Simeonova-Konah G., Bojan Penev i granicata na vazdejstvie na chuzhdata kultura – dekonstrukcija na sobstvenata [Boyan Penev and the Limit of Influence of Foreign Culture – Deconstruction of One’s Own Culture], [in:] Bojan Penev. Novi izsledvanija [Boyan Penev. New Research], Sofija, Bojan Penev, 2003, pp. 118–124. 19 Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej [Sources of the Self. Modern Identity in the Making], Warszawa, PWN, 2001, 996 pp. 20 Warchala M., Autentyczność i nowoczesność [Authenticity and Modernity] Kraków, Universitas, 2006, 292 pp. 21 Zarev P., Problemi na razvitieto na balgarskata literatura [Problems of the Development of Bulgarian Literature], Sofia, Nauka i izkustvo, 1949, 547 pp.