1505-3520 Pierwszeństwo pieszego na przejściu dla pieszych The right of way of a pedestrian on a pedestrian crossing Matejko Witold author Okręgowa Izba Radców Prawnych w Toruniu Correspondence to: Witold Matejko 19 12 2023 3/2023 2023 7 35 Copyright © 2023 2023 <p>Artykuł niniejszy stanowi kontynuację i rozwinięcie analizy przepisów ustawy <em>Prawo o ruchu drogowym</em>, dotyczących pierwszeństwa pieszego na przejściu dla pieszych. Analizę oparto w szczególności na podstawowych zasadach interpretacji prawa, takich jak zasada pierwszeństwa, wykładni językowej i subsydiarności wykładni celowościowej. Artykuł obejmuje także analizę relacji pojęć pieszego „wchodzącego na przejście” i „znajdującego się na przejściu”, jak również porównanie rozwiązania przyjętego w polskim <em>Prawie o ruchu drogowym </em>z uregulowaniami <em>Konwencji o ruchu drogowym </em>oraz przepisami obowiązującymi w niektórych innych państwach europejskich.</p> 1 1. Adamski, M. (2022). Ważny wyrok ws. nowej zasady ruchu drogowego. Chodzi o pierwszeństwo pieszych. Rzeczpospolita. https://rp.pl/prawo-drogowe/art37336501-wazny-wyrok-ws-nowej-zasady-ruchu-drogowego-chodzi-o-pierwszenstwo-pieszych 2 2. Bartosiewicz, M. (2014). Komentarz do art. 241 Konstytucji RP. W: M. Haczkowska (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz.  LexisNexis. 3 3. Bojarski, T. (2019). Komentarz do art. 1 k.w. W: T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz. Wolters Kluwer. 4 4. Burtowy, M. (2023). Prawo o ruchu drogowym. Komentarz. Wolters Kluwer. 5 5. Burtowy, M. (2021). Nowe obowiązki pieszych oraz kierujących pojazdami, LEX. 6 6. Daniluk, P. (2016). Komentarz do art. 1 k.w. W: P. Daniluk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz. C.H. Beck. 7 7. Gajos-Kaniewska, D. (2023). Sąd: pieszy na wysepce między przejściami bez pierwszeństwa. Rzeczpospolita. https://rp.pl/prawo-drogowe/art38970751-sad-pieszy-na-wysepce-miedzy-przejsciami-bez-pierwszenstwa 8 8. Kosierb, I. (2021). Komentarz do art. 97 k.w. W: J. Lachowski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz. Wolters Kluwer. 9 9. Kozłowska-Kalisz, P. (2009). Komentarz do art. 1 k.w. W: M. Mozgawa (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz. Wolters Kluwer. 10 10. Kozłowski, P. (2021). Pieszy wchodzący na przejście, czyli jaki? Prawnik z UJ wyjaśnia. https://moto.pl/MotoPL/7,88389,27238113,kiedy-pieszy-jest-wchodzacy-prawdziwy-ekspert-wyjasnia-nowe.html 11 11. Kruczkowski, K. (2022). Ważny wyrok w sprawie przejść dla pieszych Kierująca dostała drastycznie niską karę. https://moto.pl/MotoPL/7,88389,29113566,precedensowy-wyrok-w-sprawie-przejsc-dla-pieszych-kierujaca.html 12 12. Krzemień, P. (2022). Fakultatywny obowiązek zmniejszenia prędkości przed przejściem dla pieszych w kontekście zakazu wchodzenia bezpośrednio przed jadący pojazd. Paragraf na Drodze, (1). https://doi.org/10.4467/15053520PnD.22.002.16238 13 13. Krzemień, P. (2021). Pierwszeństwo pieszego „wchodzącego” na przejście dla pieszych. Paragraf na Drodze, (3). 14 14. Krzemień, P. (2022). Znaczenie pojęcia „pieszy wchodzący” – głos polemiczny. Paragraf na Drodze, (4). https://doi.org/10.4467/15053520PnD.22.021.17417 15 15. Leciak, M. (2016). Komentarz do art. 97 k.w. W: P. Daniluk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz. C.H. Beck. 16 16. Łobodziński, M. (2021). Pierwszeństwo pieszych od 1 czerwca: mamy problem, który wywoła chaos. https://autokult.pl/zmiany-od-1-czerwca-w-kwestii-przechodzenia-przez-jezdnie-wyjasniamy-detale,6809465145190017a 17 17. Małecki, M. (2021). Pierwszeństwo pieszego wchodzącego na przejście dla pieszych. Analiza prawna. Paragraf na Drodze, (4). 18 18. Matejko, W. (2022). Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu. Glosa do wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt VII W 135/22. Paragraf na Drodze, (4). https://doi.org/10.4467/15053520PnD.22.020.17416 19 19. Michalska-Warias, A. (2019). Komentarz do art. 97 k.w. W: T. Bojarski (red.) Kodeks wykroczeń. Komentarz. Wolters Kluwer. 20 20. Michalska-Warias, A. (2023). Komentarz do art. 86b k.w. W: T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany. LEX. 21 21. Morawski, L. (2010). Zasady wykładni prawa. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa. 22 22. N., A. (2020). Od 1988 r. kierowcy w Polsce powinni ustępować pieszym wchodzącym na przejście. Zapomniane prawo. BRD24.pl. http://brd24.pl/prawo/od-1988-r-kierowcy-w-polsce-powinni-ustepowac-pieszym-wchodzacym-na-przejscie-zapomniane-prawo/ 23 23. Oliwniak, S. (2007). Stosowanie prawa. W: A. Jamroz (red.), Wstęp do prawoznawstwa. Temida2. 24 24. Peszkowski, S. (2022). O problemie tak zwanej zmiany doprecyzowującej jako nienormatywnej zmiany legislacyjnej. Acta Iuris Stetinensis, (2). 25 25. Przybysz, P. (2023). Na pytanie „Czy DOSZŁO do WYKROCZENIA” – odpowiedział SĄD REJONOWY Cz. 4. PrzPrzemyślenia. https://facebook.com/PrzPrzemyslenia/posts/pfbid02VyJKXYT3QK5skfZVBDm4KqnWcHEDjxH4LE-zrS7HJMJB2CpGh7jAra6GgK4uKpgyMl 26 26. Pulka, Z. (2001). Wykładnia prawa i wnioskowania prawnicze. W: S. Kaźmierczyk, Z. Pulka (red.), Wstęp do prawoznawstwa. Korab. 27 27. Stefański, R. A. (2008). Prawo o ruchu drogowym. Komentarz. Wolters Kluwer. 28 28. Stefański, R. A. (2022). Obowiązki kierujących pojazdami i pieszych przechodzących na przejście dla pieszych po nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym. Paragraf na Drodze, (1). 29. https://doi.org/10.4467/15053520PnD.22.001.16237 29 29. Trzeciak Ł. (2023). Bezpieczeństwo na przejściu dla pieszych w świetle znowelizowanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, Paragraf na Drodze, (1). 30 30. Wchodzić (b.d) W Słownik Języka Polskiego PWN. Pobrano 14.04.2023 r. z https://sjp.pwn.pl/szukaj/wchodzić.html 31 31. Wronkowska, S. (2003). Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa. Ars boni et aequi. 32 32. Zawłocki, R. (2004). O metodzie interpretacji przepisów prawa karnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, (4). 34 1. Wyrok Sądu Najwyższego z 8.05.1998 r., sygn. I CKN 664/97, OSNC 1999/1/7. LEX nr 34214. 35 2. Wyrok Sądu Najwyższego z 16.10.2012 r., sygn. V KK 423/11, LEX nr 1228654. 36 3. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28.06.2000 r., sygn. K 25/99, OTK 2000/5/141, LEX nr 41212. 37 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 24.05.2017 r., sygn. II SA/Bd 175/17, LEX nr 2333721. 38 5. Uchwała Sądu Najwyższego – pełnego składu Izby Cywilnej z 14.10.2004 r., sygn. III CZP 37/04, OSNC 2005/3/42, LEX nr 125609. 39 6. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8.07.2003 r., sygn. P 10/02, OTK-A 2003/6/62, LEX nr 80205. 40 7. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26.11.2003 r., sygn. SK 22/02, OTK-A 2003/9/97, LEX nr 82401. 41 8. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30.09.2015 r., sygn. K 3/13, OTK-A 2015/8/125, LEX nr 1800226. 42 9. Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 26.05.2022 r., sygn. VII W 135/22, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych.