2082-7695 Polityka przeciwdziałania praniu pieniędzy w Chińskiej Republice Ludowej Anti‑money laundering policy in the People’s Republic of China Matras Tomasz author Uniwersytet Wrocławski Correspondence to: Tomasz Matras 23 12 2023 Tom 17 2023 333 352 Copyright © 2023 2023 <p>Współczesne Chiny są postrzegane jako państwo, które efektywnie przemodelowało swój ustrój gospodarczy. Może się wydawać, że zoptymalizowane mechanizmy kontroli nad gospodarką w skuteczny sposób eliminują jakiekolwiek możliwości nadużyć, również tych o charakterze finansowym. Niemniej wprowadzone ułatwienia dla zagranicznych transferów kapitałowych spowodowały też wzrost skali procederu prania pieniędzy, definiowanego jako wprowadzenie do obrotu środków pieniężnych pochodzących z nielegalnych dochodów. Od początku XXI w. Chiny podjęły intensywne wysiłki na rzecz wdrożenia mechanizmów zapobiegania przestępstwom finansowym i starały się zaimplementować narzędzia funkcjonujące w tym obszarze w państwach wysokorozwiniętych. W artykule podjęto próbę analizy polityki przeciwdziałania praniu pieniędzy stosowanej w Chińskiej Republice Ludowej. Przedstawiono genezę, założenia i cele przeprowadzonych reform. Nastąpiła również ocena skuteczności i efektywności wdrożonych rozwiązań.</p> 1 Ai, L., Broome, J. &amp; Yan, H., Carrying out a risk‐based approach to AML in China: partial or full implementation?, „Journal of Money Laundering Control” 2010, vol. 13, nr 4. 2 Aguado, J. &amp; Pinedo, E., Fines, short jail terms for four ex‑ICBC Spain employ­ees in laundering case [16 VI 2020], https://www.reuters.com/article/us‑icbc‑spain‑investigation‑idUSKBN23N2Q6. 3 Alun, J., Hong Kong fines ICBC, UBS units, others $5.7 mln for anti‑money laun­dering breaches [19 XI 2021], https://www.reuters.com/markets/europe/hong‑kong‑fines‑icbc‑ubs‑units‑others-57-mln‑anti‑money‑laundering‑breach­es-2021-11-19/. 4 Anti‑Money Laundering Law of the People’s Republic of China [2 I 2008], http://www.npc.gov.cn/zgrdw/englishnpc/Law/2008-01/02/content_1388022.htm. 5 Asian Banker Research, Identifying Anti‑Money Laundering Issues in Chinese Banks, Singapur 2010, https://www.theasianbanker.com/assets/media/dl/whitepaper/Asian Banker White Paper  – China Anti‑Money Laundry (Eng­lish).pdf. 6 Basel Institute on Governance, Basel AML Index 2022: 11th Public Edition Rank­ing money laundering and terrorist financing risks around the world, Bazylea 2022, https://index.baselgovernance.org/api/uploads/221003_Basel_AML_In­dex_2022_ecb3ba70d0.pdf. 7 Bielecki, M., Kryptowaluty – narzędzie przestępców czy istotny element systemu finansowego? [29 I 2018], https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/Forensics/articles/kryptowaluty‑narzedzie‑przestepcow‑czy‑istotny‑element‑systemu­‑finansowego.html. 8 Cassara, J.A., Follow the Money: The CCP’s Business Model Fueling the Fentanyl Crisis, Waszyngton 2023, https://docs.house.gov/meetings/BA/BA10/20230323/115542/HHRG-118-BA10-Wstate‑CassaraJ-20230323.pdf. 9 Chan, G., Lee, P.K. &amp; Chan, L., China Engages Global Governance: A New World Order in the Making?, Abingdon 2012. 10 China Country Summary. Anti Money Laundering [8 I 2023], https://www.knowy­ourcountry.com/china.  11 China Deposited its Instrument of Ratification of the International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism to the UN [19 IV 2006], http://un.chinamission.gov.cn/eng/zt/fk/200604/t20060419_8413916.htm. 12 Cox, D., Handbook of Anti‑Money Laundering, e‑book 2014. 13 Financial Action Task Force, Anti‑money laundering and counter‑terrorist financ­ing measures People’s Republic of China. 2nd Enhanced Follow‑up Report &amp; Technical Compliance Re‑Rating, Paryż 2021, https://www.fatf‑gafi.org/con­tent/dam/fatf‑gafi/fur/Follow‑Up‑Report‑China-2021.pdf.coredownload.pdf. 14 Financial Action Task Force, Anti‑money laundering and counter‑terrorist financ­ing measures People’s Republic of China. Mutual Evaluation Report 2019, Paryż 2019, https://www.fatf‑gafi.org/content/dam/fatf‑gafi/mer/MER-China-2019.pdf.coredownload.pdf. 15 Financial Action Task Force, First mutual Evaluation report on anti‑money laun­dering and combating the financing of terrorism – Peoples Republic of China, Paryż 2007, https://www.fatf‑gafi.org/content/dam/fatf‑gafi/mer/MER China full.pdf.coredownload.pdf. 16 Financial Action Task Force, Mutual Evaluation 8th Follow‑up Report. Anti‑Mon­ey Laundering and Combating the Financing of Terrorism China, Paryż 2012, https://www.fatf‑gafi.org/content/dam/fatf‑gafi/mer/Follow Up MER China.pdf.coredownload.pdf. 17 First FATF Supervisors’ Forum on improving the effectiveness of supervision – San­ya, China 11-12 November 2019 [12 XI 2019], https://www.fatf‑gafi.org/en/publications/Fatfgeneral/Supervisor‑forum-2019.html. 18 Gadomski, W., Podziemne banki, hazard, pranie pieniędzy: chińskie problemy z płatnościami mobilnymi [23 XII 2020], https://bank.pl/podziemne‑banki‑ha­zard‑pranie‑pieniedzy‑chinskie‑problemy‑z‑platnosciami‑mobilnymi/?id=­353637&amp;catid=32532. 19 Huang, Z., Is it money laundering: Case study of China UnionPay scandal from the perspective of mutual legal assistance on anti‑money laundering, „Journal of Money Laundering Control” 2015, vol. 18, nr 4. 20 International Monetary Fund, People’s Republic of China detailed assessment report on anti‑money laundering and combating the financing of terrorism, Waszyngton 2019, https://www.imf.org/-/media/Files/Publications/CR/2019/1CHNEA2019001.ashx. 21 Joint FATF/EAG FinTech and RegTech Forum, China [6 IX 2018], https://www.fatf­gafi.org/en/publications/Fatfgeneral/Fatf‑eag‑fintech‑regtech‑forum‑sep2018.html . 22 Kent, P. &amp; Bain, T., Cryptocurrency Mining For Dummies, Hoboken 2019. 23 Kharpal, A., Police in China arrest gang who laundered $1.7 billion via crypto even after Beijing’s crackdown [12 XII 2022], https://www.cnbc.com/2022/12/12/chinese‑police‑arrest‑gang‑who‑laundered-1point7-billion‑via‑cryptocur­rency.html. 24 KnowYourCountry. Ratings Table [7 XI 2022], https://www.knowyourcountry.com/ratings‑table.  25 Lipiec, M., Chiny dokręcają śrubę rynkowi kryptowalut [24 IX 2021], https://fintek.pl/chiny‑dokrecaja‑srube‑rynkowi‑kryptowalut. 26 Naheem, M.A., China’s dirty laundry – international organizations posing a risk to China’s AML systems, „Journal of Money Laundering Control” 2018, vol. 21, nr 2, s. 189-202. 27 Ng, W., The Political Economy of Competition Law in China, Cambridge 2018, s. 333-334. 28 Parkhi, T., Chinese Money Laundering is getting innovative in 2022 [22 VIII 2022], https://regtechtimes.com/chinese‑money‑laundering‑innovative. 29 Ping, H., Comments on the law of the People’s Republic of China on anti‐money laundering, „Journal of Money Laundering Control” 2007, vol. 10, nr 4. 30 Perlas, G., How Chinese Investors Are Skirting The Rules Around China’s Crypto Ban [19 V 2023], https://blockzeit.com/how‑chinese‑investors‑are‑skirt­ing‑the‑rules‑around‑chinas‑crypto‑ban/. 31 Shen, S. &amp; John, A., China arrests over 1,100 suspects in crackdown on crypto‑re­lated money laundering [10 VI 2021], https://www.reuters.com/world/china/china‑arrests‑over-1100-suspects‑crackdown-crypto‑related‑money‑laun­dering-2021-06-10/.    32 Shen, S. &amp; Goh, B., China launches 3-year anti‑money laundering campaign [27 I 2022], https://www.reuters.com/markets/rates‑bonds/china‑launches-3-year‑anti‑money‑laundering‑campaign-2022-01-27. 33 Speech by Mr Xiang Junbo, Deputy Governor of the People’s Bank of China, at the high level seminar on AML and combatting terrorist financing [22 IX 2005], https://www.bis.org/review/r051025d.pdf. 34 The 17th Annual Meeting concludes in Macao [22 VII 2014], https://apgml.org/about‑us/news/details.aspx?pcPage=3&amp;n=43. 35 Turner, J.E., Money Laundering Prevention: Deterring, Detecting, and Resolving Financial Fraud, Hoboken 2011. 36 Wan, J., Przemyt walut w Chinach rośnie. Pranie brudnych pieniędzy też [22 V 2013], https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/przemyt;wa­lut;w;chinach;rosnie;pranie;brudnych;pieniedzy;tez,53,0,1311029.html. 37 Zarate, J., Treasury’s War: The Unleashing of a New Era of Financial Warfare, New York 2013.