2392-0106 Rola Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu-Szczypiornie w rozwoju penitencjarystyki i edukacji personelu więziennego The Role of the Central Training Center of the Prison Service in Szczypiorno-Kalisz in the Development of Penitentiarism and Education of the Prison Staff Poklek Robert author Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Correspondence to: Robert Poklek 22 11 2023 X 2023 269 282 Copyright © 2023 2023 <p>Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Szczypiornie koło Kalisza w ciągu 69 lat istnienia wykształcił kilkadziesiąt tysięcy funkcjonariuszy Służby Więziennej różnego szczebla. Szkolili się tu funkcjonariusze więziennictwa od najniższych stopni podoficerskich i chorążackich do oficerskich szlifów, poprzez szkolenia specjalistyczne i doskonalące dla kadr kierowniczych. Od początku istnienia związany był ze społecznością Kalisza, ale jego działalność obejmowała cały kraj, a pod koniec istnienia również Europę, Azję i Amerykę Północną – słowem świat. Artykuł prezentuje historię ośrodka oraz jego rolę w rozwoju nowoczesnej myśli penitencjarnej oraz edukacji personelu więziennego.</p> <p> </p> 2 Learning by doing. Podręcznik najlepszych praktyk szkolenia w zakresie interwencji i ratownictwa, Romania-Poland-France-Turkey-Moldova-Italy 2017 3 Learning by doing. Podręcznik najlepszych praktyk szkolenia w zakresie profesjonalnej interwencji, Romania-Poland-France-Turkey-Moldova-Italy 2017 4 Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 1987 r. w sprawie utworzenia szkół Służby Więziennej oraz określenia organizacji Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, (Dz.Urz.MS. 1987, nr 3, poz. 30). 6 „Kalisja” – 2008 8 Baranowicz K. (2013), Pedagogiczne inspiracje resocjalizacji penitencjarnej. Eksperyment wychowawczy w więzieniu w Szczypiornie, [w:] Rozwój i jego wspieranie w perspektywie rehabilitacji i resocjalizacji, red. D. Müller, A. Sobczak, Łódź 9 Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu w latach 1950-2019 (2022), red. K. Jędrzejak, B. Nowak, P. Szczepaniak, E. Wasilewski, M. Okrasa, Kalisz 10 Jędrzejak K. (2013), Wybrane aspekty szkolenia funkcjonariuszy Służby Więziennej w latach 1944 – 2010, [w:] 20 lat działalności Polskiego Towarzystwa Penitencjarnego. Refleksje i impresje jubileuszowe, red. K. Jędrzejak, M. Kalaman, R. Poklek, Kalisz 11 Kucharska S., Roth A. (2018), Szczypiorno. Tu rodziła się niepodległość, Kalisz 12 Nawój J. (2017), Bibliografia Polskiego Towarzystwa Penitencjarnego, [w:] Polskie Towarzystwo Penitencjarne w zmieniającej się rzeczywistości społecznej i więziennej, red. J. Nawój, R. Poklek, Kalisz 13 Nowak B. (1999), Eksperyment w Szczypiornie, [w:] Więziennictwo. Nowe wyzwania, red. B. Hołyst, W. Ambrozik, P. Stępniak, Warszawa-Poznań-Kalisz 14 Pawlak K. (2014), Centrum Wyszkolenia Służby Więziennej w Szczypiornie, lata 1955-1969, [w:] Szkolenie polskiej kadry penitencjarnej w latach 1918-2010, red. K. Pawlak, Kalisz 15 Pawlak K. (2014), Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Szczypiornie-Kaliszu, lata 1969-1989, [w:] Szkolenie polskiej kadry penitencjarnej w latach 1918-2010, red. K. Pawlak, Kalisz 16 Pawlak K. (2009), Szkolenie polskiej kadry penitencjarnej w latach 1918–1989, [w:] Ustawiczna edukacja obronna dla bezpieczeństwa wewnętrznego i narodowego, red. R.M. Kalina, P. Łapiński, R. Poklek, K. Jędrzejak, Kalisz 17 Pawlak K. (2014), Szkoła Pracowników Straży Więziennej w Szczypiornie, lata 1950-1955, [w:] Szkolenie polskiej kadry penitencjarnej w latach 1918–2010, red. K. Pawlak, Kalisz 18 Poklek R. (2017), Edukacja funkcjonariuszy Służby Więziennej po transformacji ustrojowej, [w:] Polskie Towarzystwo Penitencjarne w zmieniającej się rzeczywistości społecznej i więziennej. Księga jubileuszowa 1991-2016, red. J. Nawój, R. Poklek, Kalisz 19 Poklek R. (2016), Kształcenie komplementarne w szkoleniu i doskonaleniu funkcjonariuszy Służby Więziennej, [w:] Edukacja dla bezpieczeństwa w służbach mundurowych. Innowacyjne technologie, red. P. Gawliczek, Warszawa 20 Poklek R., Mecwaldowski C. (2017), Nauka i technika w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu, [w:] Możliwości i ograniczenia techniki w zastosowaniach penitencjarno-ochronnych. Humanistyczne i technologiczne wymiary systemu bezpieczeństwa, red. R. Poklek, P. Dela, Warszawa 21 Poklek R. (2015), Metody symulacyjne w kształceniu funkcjonariuszy Służby Więziennej na przykładzie kursu oddziałowych działu ochrony, [w:] Dydaktyka zawodowa. Dylematy i wyzwania, red. R. Stawicki, Legionowo 22 Poklek R. (2020), Szkolenie funkcjonariuszy Służby Więziennej w ujęciu historycznym i teraźniejszym, [w:] Przemiany w poglądach na rzecz pamięci narodowej, patriotyzmu i szacunku do osiągnięć minionych pokoleń, red. T. Dziubek, Kalisz 23 Poklek R. (2014), Wykorzystanie e-learningu w szkoleniu personelu więziennego na przykładzie kursu „Badania osobopoznawcze w penitencjarystyce”, [w:] Blaski i cienie współczesnej przestrzeni penitencjarnej. Człowiek a system, red. P. Stępniak, Kalisz 24 Schlender G.(2015), Wprowadzenie, [w:] Calisiana. Rozproszone w archiwach polskich (1945-1989), red. G. Schlender, Kalisz 25 Skrót historii 29 Pułku Strzelców Kaniowskich opracowany przez F. Sępichowskiego (1937), Kalisz 26 Snopko J. (2008), Szczypiorno 1917 – drugie San Domingo?, „Dzieje Najnowsze”, nr 4 27 Sribiniak I., Palienko M. (2022), Sport w obozowej codzienności internowanych żołnierzy armii ukraińskiej republiki ludowej (Strzałkowo – Kalisz – Szczypiorno) 1921-1922 r., „Polonia Maior Orientalis”, T. IX 28 Szczepaniak P. (2017), Autorskie refleksje wokół idei oraz organizacji I-go Polskiego Kongresu Penitencjarnego, [w:] Polskie Towarzystwo Penitencjarne w zmienionej rzeczywistości społecznej i więziennej, red. J. Nawój, R. Poklek, Kalisz 29 Szymanowska A. (1998), Więźniowie i funkcjonariusze wobec norm obyczajowych i prawnych, Warszawa. 30 Świda H., Świda W. (1961), Młodociani przestępcy w więzieniu, Warszawa 31 Waliś G. (2016), Archiwum Państwowe w Kaliszu Przewodnik po zasobie archiwalnym, Kalisz 32 Wasilewski E. (2017), Nasz Głos – dziennikarska inicjatywa Polskiego Towarzystwa Penitencjarnego, [w:] Polskie Towarzystwo Penitencjarne w zmieniającej się rzeczywistości społecznej i więziennej, red. J. Nawój, R. Poklek, Kalisz 34 Archiwum konferencji http://securitech-sw.pl/archiwum [dostęp: 27.11.2022]. 35 Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu do likwidacji? https://nszzfipw.org.pl/centralny-osrodek-szkolenia-sluzby-wieziennej-w-kaliszu-do-likwidacji.html [dostęp: 19.11.2002]. 36 Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu zostanie zlikwidowany https://kalisz24.info.pl/centralny-osrodek-szkolenia-sluzby-wieziennej-w-kaliszu-zostanie-zlikwidowany/ [dostęp: 19.11.2022]. 37 COSSW w Szczypiornie do likwidacji https://tubaostrowa.pl/aktualnosci/czytaj/9727-cossw-w-szczypiornie-do-likwidacji [dostęp: 19.11.2022]. 38 Dymkowska J. A., Z kart historii. Obóz w Szczypiornie, http://www.kalisz.info/go_szczypiorno.php [dostęp: 08.11.2022]. 39 https://www.sw.gov.pl/aktualnosc/Wizyta-wykladowcow-COSSW-w-Moldawii [dostęp: 23.11.2022]; 40 https://www.sw.gov.pl/aktualnosc/Wizyta-wykladowcow-COSSW-w-Turcji  [dostęp: 23.11.2022]; 41 Internowanie legionistów w obozie jenieckim w Szczypiornie w 1917 r. http://www.archiwum.kalisz.pl/wystawy-on-line-022 [dostęp: 08.11.2022]. 42 Kempa J., Honorowi dawcy krwi w COSSW w Kaliszu https://www.sw.gov.pl/aktualnosc/Honorowi-dawcy-krwi-w-COSSW-w-Kaliszu [dostęp: 24.11.2022]. 43 Kempa J., IV Szlachetna Paczka z COSSW w Kaliszu https://www.sw.gov.pl/aktualnosc/IV-Szlachetna-Paczka-z-COSSW-w-Kaliszu [dostęp: 24.11.2022]. 44 Kempa J., Słuchacze i kadra z COSSW w Kaliszu grają z WOŚP https://www.sw.gov.pl/nodes/nodes/generatePdf/23477 [dostęp: 24.11.2022]; J. Kempa, A. Pollok, COSSW w Kaliszu - V finał żonkilowych pól nadziei https://www.radiorodzina.kalisz.pl/cossw-w-kaliszu-v-final-zonkilowych-pol-/ [dostęp: 24.11.2022]. 45 Kempa J., Szkolenie dla uczniów klas mundurowych w COSSW w Kaliszu https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.rF0d74Rj2KosNy0zhgx.;_ylu=Y29sbwNpcjIEcG9zAzEEdnRpZA 46 MEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1669685149/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.sw.gov.pl%2faktualnosc%2fSzkolenie%2520dla%2520uczni%25C3%25B-3w%2520klas%2520mundurowych%2520w%2520COSSW%2520w%2520Kaliszu/RK=2/RS=bHGSLyucnSbQ78VJQGrjTPn_iiI- [materiał niedostępny z powodu likwidacji serwera COSSW]. 47 Kempa J., XIV Międzynarodowe Seminarium Sztuk Walki i Technik Interwencyjnych w COSSW w Kaliszu https://nszzfipw.org.pl/xiv-miedzynarodowe-seminarium-sztuk-walki-i-technik-interwencyjnych-w-cossw-w-kaliszu.html [dostęp: 23.11.2022]. 48 Kijewski A., Zalewski D., Garnizon kaliski https://szczypiorno.info/garnizon-kaliski/ [dostęp: 18.11.2022]. 49 Komora celna, https://szczypiorno.info/komoracelna/ [dostęp: 18.11.2022]. 50 Kurzyński A., Osiedle Szczypiorno w Kaliszu ma własną izbę pamięci https://kalisz.naszemiasto.pl/osiedle-szczypiorno-w-kaliszu-ma-wlasna-izbe-pamieci/ar/c13-2057444 [dostęp: 18.11.2022]. 51 Likwidacja COSSW https://radiopoznan.fm/informacje/pozostale/centralny-osrodek-szkolenia-sluzby-wieziennej-do-likwidacji [dostęp: 18.11.2022]. 52 Miejsca pamięci https://pw.ipn.gov.pl/pwi/pamiec/miejsca-pamieci/9535,SZCZYPIORNO-poludniowo-zachodnia-dzielnica-Kalisza.html [dostęp: 18.11.2022]. 53 Pawlak K., Kształcenie funkcjonariuszy Służby Więziennej, „Szczypiorno. Historia i współczesność”, https://szczypiorno.info/ksztalcenie-funkcjonariuszy-sluzby-wieziennej/ [dostęp: 08.11.2022]. 54 Pilecki G., Sztandar Centralnego Ośrodka Służby Więziennej wyprowadzić! – kolejny krok ku likwidacji Ośrodka https://zyciekalisza.pl/artykul/sztandar-centralnego/885434 [dostęp: 24.11.2022]. 55 Saganowska E., Uroczyste pożegnanie sztandaru https://www.sw.gov.pl/aktualnosci/centralny-osrodek-szkolenia-sluzby-wieziennej-w-kaliszu [materiał  niedostępny z powodu likwidacji serwera COSSW]. 56 Sprzątali Szczypiorno https://m.rc.fm/polityczne/sprzatali-szczypiorno.html [dostęp: 24.11.2022]. 57 Szal B., Obóz Szczypiorno, „Szczypiorno. Historia i współczesność”, https://szczypiorno.info/oboz/ [dostęp: 08.11.2022]. 58 The effects of bilateral cooperation between Polish and Norwegian penitentiary education centers https://edu.cossw.pl/file/redir.php?f=W8ktSRWFfe9 [dostęp: 23.11.2022]. 59 Uroczyste obchody Narodowego Dnia Niepodległości w COSSW w Kaliszu https://www.solidarnosc.org.pl/aktualnosci/wiadomosci/regiony/item/14336-uroczyste-obchody-narodowego-dnia-niepodleglosci-w-cossw-w-kaliszu [dostęp: 23.11.2022]. 60 Wierzbicki K., Przekształcenie COSSW w Kaliszu na kampus mundurowy WSKiP, https://du.pl/przeksztalcenie-cossw-w-kaliszu-na-kampus-mundurowy-wskip/ [dostęp: 20.11.2022].