2392-0106 Dokształcanie terminatorów w II RP na przykładzie Zawodowej Szkoły Dokształcającej w Dąbiu Education of Terminators in the Second Republic on the Example of the Vocational Training School in Dąbie Radziszewska Maria author Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Correspondence to: Maria Radziszewska 17 11 2023 X 2023 199 223 Copyright © 2023 2023 <p>Przedmiotem rozważań stała się zawodowa szkoła dokształcająca jako placówka dokształcająca młodzież pracującą. Celem badań było zaprezentowanie okoliczności powstania i rozwoju szkoły dokształcającej w Dąbiu nad Nerem we wschodniej Wielkopolsce w latach 1927-1939. W prowadzonej analizie zastosowano jakościową analizę materiału źródłowego oraz studia nad literaturą przedmiotu badań. Zakłada się, że szkoła dokształcająca była jedną z typów szkół zawodowych, która umożliwiała terminatorom dostęp do wiedzy o charakterze ogólnym i praktycznym. Dostarcza wiedzy do badania dziejów szkół zawodowych prowadzonych w formie kursów wieczorowych.</p> <p> </p> 2 Archiwum Państwowe w Poznaniu, Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego w Poznaniu 3 Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Koninie, Akta miasta Dąbie 5 Dz.U. Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, 1927, nr 10, poz. 165. 6 Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego: organ Rady Szkolnej Okręgowej Łódzkiej, 1928, nr 3. 7 Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego: organ Rady Szkolnej Okręgowej Łódzkiej, 1931, nr 2, poz.29 i 30. 8 Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego: organ Rady Szkolnej Okręgowej Łódzkiej, 1931, nr 2, poz.30. 9 Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego, 1938, nr 8, poz. 137. 10 Program nauki w szkołach dokształcających zawodowych dla metalowców (tymczasowy), Lwów 1937. 11 Program nauki w szkołach dokształcających zawodowych krawieckich, bieliźniarskich, krawiecko-bieliźniarskich, Lwów 1937. 12 Rocznik Diecezji Włocławskiej, Włocławek 1939. 13 Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 31 grudnia 1924 r. o wykonaniu obowiązku szkolnego przez młodocianych, Dz. U. 1925, nr 4, poz. 40 14 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1827 r. o prawie przemysłowym. Dz. U. 1927, nr 53, poz. 468. 15 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I. red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880. 16 Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich,, zawodowych, seminariów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych, red. Z. Zagórowski, Lwów – Warszawa 1924. 17 Ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju szkolnictwa. Dz. U. 1932, nr 38, poz. 389. 18 Ustawa z dnia 2 lipca 1924 r. w przedmiocie pracy młodocianych i kobiet, Dz. U. 1924, nr 65, poz. 636 19 Ustawa z dnia 29 marca 1937 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół dokształcających zawodowych, Dz. U. RP, 1937, nr 24, poz. 152. 20 Władze szkolne w latach 1917/18-1937/38: zbiór ustaw, dekretów, rozporządzeń, okólników i zarządzeń, dotyczących ustroju i organizacji władz szkolnych Rzeczypospolitej Polskiej, Oprac. T. Serafin, Warszawa 1938. 22 Baraniak B. (2013), Koncepcja dokształcania i doskonalenia zawodowego w ujęciu Tadeusza W. Nowackiego wciąż aktualna we współczesnych realiach rynku pracy, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia Sectio J”, nr 1-2 23 Cezak J. S. (1929), Geografia gospodarcza wraz ze statystyka życia współczesnego Cezak J. S. (1931), Rys geograficzno-statystyczny kuli ziemskiej Czerwiński W. (1929), O technicznym wyzyskiwaniu sił przyrody, Lwów. 24 Dudziński K. (1930), Praktyczna księgowość dla rzemieślników, Warszawa 25 Fularski A. (1929), Wiertarka pionowa: streszczenie wykładu warsztatowego dla uczniów-słuchaczy 3 kl. miejskich szkół dokształcających, Łódź. 26 Fularski A. (1930), Strugarka, poprzeczna i podłużna: streszczenie wykładu warsztatowego dla uczniów-słuchaczy 3 kl. miejskich szkół dokształcających, Łódź 27 Grabowski A. (2020), Nasze hasło; ocalić od zapomnienia, [w:] Dąbie miasto wielu kultur, Warszawa 2020 28 Juras F., Samarzewski W. (1930), Kalkulacja krawiecka, Katowice 1930 29 Karaffa-Korbutt K. W. (1933), Ogólna higiena pracy, Kraków 30 Kocurek (2020), Problematyka szkolnictwa zawodowego i dokształcającego w miesięczniku „Szkoła Zawodowa” w latach 1926-1936, „Nauki o Wychowaniu. Studia interdyscyplinarne”, nr 2 31 Kopczewski W. (1920), O szkołę polską, cz. III: Pierwszy ogólnopolski wielki zjazd nauczycieli w dniach 14, 15, 16, 17 kwietnia 1919 r. w Warszawie. Sprawozdania i streszczenia, Lwów-Warszawa 32 Leśniewski C. (1929), Około zgonu Stanisława Staszica, Warszawa 33 Ligocki J. (1926), Kilka słów o trudnościach pracy w dokształcającej szkole kupieckiej (Dokończenie), „Szkoła Zawodowa”, nr 2 34 Mały Kalendarz Techniczny: podręcznik dla szkół zawodowych, techników, rzemieślników i osób pracujących w przemyśle. Oprac. i wyd. S. Krasuski, (1930), Warszawa 35 Marczak J. (1987), Ewolucja organizacji systemu szkolnictwa zawodowego w Polsce i jego finansowe dylematy, „Acta Universitatis Lodziensis filia Oeconomica”, nr 71 36 Miąso J. (1965), Szkolnictwo handlowe w Królestwie Polskim (1855-1914), „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, nr 8 37 Miąso J. (1972), Szkolnictwo dokształcające zawodowe w Polsce w latach 1918-1939, „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, nr 15 38 Miąso J. (1987), Kształcenie zawodowe młodzieży pracującej (1918-1939), „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, nr 30 39 Mujta J. S. (1998), Miasto Dąbie w XIX i XX wieku, Konin 40 Poznański K. (2001), Oświata i szkolnictwo w Królestwie Polskim 1831-1869. Lata zmagań i nadziei. Tom 2 Szkoły rzemieślniczo-niedzielne, Warszawa 41 Ryś J. (2013), Hugona Kołłątaja wizja szkolnictwa i szkolenia wojskowego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, „Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych”, t. LXVI 42 Sadowska J. (2001), Ku szkole na miarę drugiej Rzeczypospolitej. Geneza, założenia i realizacja reformy Jędrzejewiczowskiej, Białystok 43 Statystyka szkół zawodowych (1926), „Szkoła Zawodowa”, nr 4 44 Suchowiecka A. (2018), Szkolnictwo zawodowe na Warmii i Mazurach (1945-1989), Olsztyn 45 Wąsowicz P. (2020), Znaczący fragment dziejów, [w:] Dąbie miasto wielu kultur, Warszawa