2392-0106 Dąbie w latach 1815-1866. Administracja, finanse i majątek miejski Dąbie in the Years 1815-1866. Administration, Finances and Town Property Dziki Tomasz author Włocławskie Towarzystwo Naukowe Correspondence to: Tomasz Dziki 03 11 2023 X 2023 53 70 Copyright © 2023 2023 <p>W latach 1815-1866 Dąbie administracyjnie przynależało do obwodu i powiatu łęczyckiego (od 1842 r.) w wojewódzkie mazowieckim, następnie od 1837 r. guberni mazowieckiej, a od 1845 r. guberni warszawskiej. Po reformie administracyjnej z 1866 r. z początkiem 1867 r. Dąbie znalazło się w powiecie kolskim w guberni kaliskiej. Administracja miejska w Królestwie Polskim była częścią administracji państwowej. Każdy burmistrz był nominowany przez władze państwowe a nie wybierany przez społeczeństwo. W odróżnieniu do wielu innych małych i średnich miast w Królestwie, w Dąbiu oddzielono funkcję burmistrza od kasjera. Kasa miejska posiadała dużo nieruchomości (nieruchomości rolne, place miejskie), które wydzierżawiano, i z których czerpano zyski. Dochody kasy miejskiej powiększały inne liczne podatki, m.in. zysk z produkcji i handlu alkoholami, podatek od prowadzących w mieście działalność gospodarczą. Po stronie wydatków najważniejszymi były wynagrodzenia oraz kwoty zarezerwowane do dyspozycji władz państwowych. Ogólnie w analizowanym okresie Dąbie było średniej wielkości miastem, ale rozwijającym się m.in. pod względem demograficznym i gospodarczym.</p> <p> </p> 2 Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych z lat 1795-1868 3 Rada Stanu i Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego z lat [1772-1806] 1807-1813 [1814-1816, 1821, 1830] 4 Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Koninie, Akta miasta Dąbia z lat 1798-1950 5 Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Koninie, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Dąbie (powiat kolski) 6 Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Koninie, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Koło 7 Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Koninie, Akta stanu cywilnego Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Dąbie (powiat kolski) 8 Archiwum Państwowe w Łodzi, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Grabowie 9 Archiwum Państwowe w Łodzi, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Grocholicach 10 Archiwum Państwowe w Łodzi, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Tomaszowie Mazowieckim 11 Archiwum Państwowe w Łodzi, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Zgierzu 12 Archiwum Państwowe w Warszawie, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej św. Jakuba w Warszawie (Tarchomin) 13 Archiwum Państwowe w Warszawie, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej św. Jana Chrzciciela w Warszawie 14 Archiwum Państwowe w Warszawie, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej św. Krzyża w Warszawie 15 Archiwum Państwowe w Warszawie, Akta stanu cywilnego parafii ewangelicko-reformowanej w Warszawie 16 Archiwum Państwowe w Toruniu Oddział we Włocławku, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Kowal 17 Archiwum Państwowe w Toruniu Oddział we Włocławku, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Włocławek 19 Dziennik Praw Księstwa Warszawskiego 20 Dziennik Praw Królestwa Polskiego 21 Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z lat: 1827, 1844 22 Dziennik Urzędowy Guberni Warszawskiej z lat: 1865, 1866 23 Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego z lat: 1859 24 Kalendarzyk Polityczny na rok 1834, Warszawa [b.d.w.] 25 Kalendarzy Polityczny na rok 1841, Warszawa [b.d.w.] 26 Kalendarzyk Polityczny na rok 1843, Warszawa [b.d.w.] 27 Kalendarzyk Polityczny na rok 1844, Warszawa [b.d.w.] 28 Kalendarzyk Polityczny na rok 1846, Warszawa [b.d.w.] 29 Nowy Kalendarzyk Polityczny na rok 1826, Warszawa [b.d.w.] 30 Nowy Kalendarzyk Polityczny na rok 1830, Warszawa [b.d.w.] 31 Rocznik Urzędowy Królestwa Polskiego na rok 1850, Warszawa [b.d.w.] 32 Rocznik Urzędowy Królestwa Polskiego na rok 1854, Warszawa [b.d.w.] 33 Rocznik Urzędowy Królestwa Polskiego na rok 1858, Warszawa [b.d.w.] 34 Rocznik Urzędowy Królestwa Polskiego na rok 1862, Warszawa [b.d.w.] 35 Rocznik Urzędowy Królestwa Polskiego na rok 1866, Warszawa [b.d.w.] 36 Zbiór przepisów administracyjnych Królestwa Polskiego, T. 1, cz. 1. Gospodarstwo miejskie, Warszawa 1866 38 „Kurier Warszawski” – 1847. 40 Dziki T. (2005), Tydelski Jan Bogumił, [w:] Włocławski Słownik Biograficzny, t. II, red. S. Kunikowski, Włocławek 41 Dziki T. (2010), Rypin w latach 1893-1918, [w:] Rypin – dzieje miasta, t. 1: Do 1918 roku, red. K. Mikulski, Rypin 42 Dziki T. (2018), W czasach zaborów (1793-1918), [w:] Monografia Powiatu Włocławskiego, red. K. Mikulski i T. Dziki, Włocławek 43 Dziki T. (2021), Brdów w latach 1815-1870. Administracja, finanse i majątek miejski, „Polonia Maior Orientalis”, T. VIII 44 Dziki T. (2022), Sompolno w latach 1815-1870. Administracja, finanse i majątek miejski, „Polonia Maior Orientalis”, T. IX 45 Kaczmarek R. (1959), Goedel Gedeon, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, Wrocław – Kraków -Warszawa 46 Kaszyński M. (2021), Z przeszłości administracyjnej miejscowości Brudzew w powiecie tureckim, „Polonia Maior Orientalis”, T. VIII 47 Kołodziejczyk R. (1998), Miasta i mieszczaństwo w Królestwie Polskim w 1865 r. w świetle statystyki, [w:] R. Kołodziejczyk, Studia nad dziejami burżuazji w Polsce. Wybór prac z lat 1956-1998 wydany z okazji 75-lecia urodzin autora, Warszawa – Pułtusk 48 Korobowicz A., Witkowski W. (2012), Historia ustroju i prawa polskiego (1772-1918), Warszawa 49 Mujta J.S. (1998), Miasto Dąbie w XIX i XX wieku, Konin 50 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880 51 Smyk G. (2011), Administracja publiczna w Królestwie Polskim w latach 1864-1915, Lublin