2956-3763 Upowszechnianie zasad ochrony dziedzictwa kultury w ramach międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych na przykładzie Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni Dissemination of the principles of cultural heritage protection within the framework of international humanitarian law of armed conflict on the example of the Bohaterów Westerplatte Naval Academy in Gdynia Szuniewicz-Stępień Marta author Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte Correspondence to: Marta Szuniewicz-Stępień m.szuniewicz@amw.gdynia.pl 30 05 2023 2/2023 2023 13 30 Copyright © 2023 2023 <p>Artykuł przedstawia doświadczenia Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni w zakresie upowszechniania zasad ochrony dóbr kultury w ramach międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych (MPHKZ). Autorka dokonała przeglądu działalności edukacyjnej, naukowej i popularyzatorskiej AMW w obszarze MPHKZ. Poza tradycyjnym upowszechnianiem zasad ochrony dóbr kultury w ramach kształcenia z MPHKZ (w tym członków Sił Zbrojnych RP) AMW może się dodatkowo poszczycić dwoma własnymi przedsięwzięciami naukowymi, mającymi wymiar unikatowy w obrębie kraju: coroczną konferencją MPH (14 edycji) i rocznikiem Międzynarodowe Prawo Humanitarne (11 tomów). W latach 2020–2022 AMW wzięła udział w grancie EOG poświęconym wielosektorowym wyzwaniom ochrony dziedzictwa kultury na wypadek kryzysu lub wojny. W jego wyniku wydano nakładem Wydawnictwa Akademickiego AMW cztery publikacje pod zbiorczym tytułem Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych (dwutomowa monografia, kazusy i instrukcje oraz zbiory krajowych i międzynarodowych tekstów źródłowych) oraz opracowano interdyscyplinarny program studiów podyplomowych w powyższym obszarze. W lipcu 2022 roku przedmiotowe studia zostały utworzone na Akademii. Obecnie trwają prace nad pozyskaniem środków na realizację kolejnych projektów służących doskonaleniu krajowego systemu ochrony dóbr kultury w sytuacji szczególnych zagrożeń, w tym konfliktu zbrojnego.</p> 1 Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte. (2022). Konferencja naukowa Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych. https://www.amw.gdynia.pl/index.php/o-nas/aktualnosci/item/4432-konferencja-naukowa-pt-ochrona-dóbr-kultury-w-sytuacjach-kryzysowych-i-konfliktach-zbrojnych. 2 Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte. (b.d.a). Międzynarodowe Prawo Humanitarne. Pobrane 24 czerwca 2022 z: https://amw.gdynia.pl/index.php/nauka/czasopisma-naukowe/item/1769-miedzynarodowe-prawo-humanitarne. 3 Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte. (b.d.b). Międzysektorowe wyzwania: specjalista ds. ochrony dóbr kultury na wypadek sytuacji kryzysowej i wojny –opracowanie programu studiów podyplomowych, dedykowanych pracownikom działającym na pograniczu dziedzin. Pobrane 24 czerwca 2022 z: https://www.amw.gdynia.pl/index.php/uczelnia/finansowane-ze-srodkow-efs/item/3809-miedzysektorowe-wyzwania-specjalista-ds-ochrony-dóbr-kultury-na-wypadek-sytuacji-kryzysowej-i-wojny-opracowanie-programu-studiow-podyplomowych-dedykowanych-pracownikom-dzialajacym-na-pograniczu-dziedzin. 4 Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte. (b.d.c). Projekt dotyczący ochrony dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych –publikacje projektowe, Pobrane 24 czerwca 2022 z: https://wdiom.amw.gdynia.pl/projekt-dotyczacy-ochrony-dóbr-kultury-w-sytuacjach-kryzysowych-i-konfliktach-zbrojnych-publikacje-projektowe. 5 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. https://education.org.pl. 6 Góralczyk, K., Lemiesz, M., Szuniewicz-Stępień, M. (red.). (2022). Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych. Wybór źródeł międzynarodowych. Gdynia: Akademia Marynarki Wojennej. 7 Góralczyk, K., Sałaciński, K., Szuniewicz-Stępień, M. (red.). (2022). Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych. Wybór źródeł krajowych. Gdynia: Akademia Marynarki Wojennej. 8 Góralczyk, K., Szuniewicz-Stępień, M. (red.). (2022a). Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych (t. 1 i 2). Gdynia: Akademia Marynarki Wojennej. 9 Góralczyk, K., Szuniewicz-Stępień M. (red.). (2022b). Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych. Kazusy i instrukcje. Gdynia: Akademia Marynarki Wojennej. 10 Góralczyk, K., Szuniewicz-Stępień, M. (w druku). W poszukiwaniu rozwiązań dla wielosektorowych wyzwań ochrony dziedzictwa kultury w obliczu sytuacji kryzysowej i konfliktu zbrojnego. Międzynarodowe Prawo Humanitarne. 11 Instytut Kultury Willa Decjusza. (b.d.). Ochrona dóbr kultury w sytuacji kryzysowej i wojny –Studia podyplomowe. Pobrane 24 czerwca 2022 z: https://willadecjusza.pl/cykl-wydarzen/ochrona-dóbr-kultury-w-sytuacji-kryzysowej-i-wojny-studia-podyplomowe. 12 Puchalska, K. (2019–2020). Niszczenie kulturowego dziedzictwa ludzkości jako zbrodnia wojenna na przykładzie sprawy Ahmada Al Faqi Al Mahdiego przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze. Międzynarodowe Prawo Humanitarne, 10/11, 147–158. 13 Szuniewicz-Stępień, M. (2022). Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych –nowe wyzwanie naukowo-dydaktyczne Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. W: B. Pączek (red.), Audentes Fortuna iuvat. 100 lat na pokładzie Akademii Marynarki Wojennej (s. 125–137). Gdynia: Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte. 14 Wydział Dowodzenia i Operacji Morskich. (b.d.). Podsumowanie konferencji naukowej pt. Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i konfliktach zbrojnych. Pobrane 24 czerwca 2022 z: https://wdiom.amw.gdynia.pl/konferencja-naukowa-pt-ochrona-dóbr-kultury-w-sytuacjach-kryzysowych-i-konfliktach-zbrojnych.