1233-2135 Księstwo siewierskie za rządów księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego w latach 1359–1368 The Duchy of Siewierz during the reign of Bolko II the Small, the Duke of Świdnica and Jawor, in the years 1359–1368 Klemenski Marcin A. author Uniwersytet Jagielloński w Krakowie 03bqmcz70 Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie Correspondence to: Marcin A. Klemenski 19 01 2023 XXVIII 2022 31 42 Copyright © 2023 2023 <p>W niniejszym artykule omówiono rządy Bolka II Małego, księcia świdnicko- jaworskiego w księstwie siewierskim w latach 1359–1368. Na podstawie przeprowadzonej analizy źródeł stwierdzić można, że Siewierz nabyty został od księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka, a książę Bolko II odwiedził Siewierz przynajmniej raz oraz przypuszczalnie utworzył urząd starosty siewierskiego.</p> 2 Kodeks dyplomatyczny katedry krakowskiej ś. Wacława, t. 2. Wyd. Franciszek Piekosiński. Kraków: Akademia Umiejętności, 1883. 3 Landbuch księstw świdnickiego i jaworskiego, t. 1. Ed. Tomasz Jurek. Poznań: Wydawnictwo PTPN, 2000. 4 Lehns-und Besitzurkundunden Schlesiens und seiner einzelnen Fürstenthümer im Mittelalter, Bd. 1–2. Hrsg. von Colmar Grünhagen, Heinrich Markgraf. Leipzig: Verlag von S. Hirzel, 1881–1883. 5 Listinař Těšinska. Codex diplomaticus Ducatus Tessinensis, t. 1, č. 1. Ed. Emerich Němec, Česky Těšin: Okresní museum, 1955. 6 38 Schlesisches Urkundenbuch, Bd. 2: 1231–1250, hrsg. Heinrich Appelt, Winfried Irgang, Josef Joachim Menzel, Wien–Köln–Graz 1977, nr 23; zestawienie kasztelanów siewierskich zob. Marek Cetwiński, Rycerstwo śląskie do końca XIII wieku. Biogramy i rodowody, Wrocław i in. 1982, s. 220. 7 Regesta diplomatica nec non epistolaria Bohemiae et Moraviae, t. 7. Ed. Josef Emler, Karel Jaromír Erben. Pragae: Typogr. aulica, 1963. 8 Regesta Imperii. Die Regesten des Kaiserreichs unter Karl IV (1346–1378), Bd. 8. Ed. Johann Böhmer, Anton von Huber. Hildesheim: Georg Olms, 1968. 9 Regesty Śląskie, t. 4. Red. Wacław Korta. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Volumen, 1992. 10 Schlesisches Urkundenbuch. Bd. 2: 1231–1250. Hrsg. Heinrich Appelt, Winfried Irgang, Josef Joachim Menzel. Wien–Köln–Graz: Böhlaus Verlag Hermann Nachf., 1977. 11 Silesiacarum rerum scriptores, t. 1. Hrsg. Friedrich Wilhelm von Sommersberg. Lipsiae 1729. 12 Zbiór dokumentów małopolskich, cz. 1–8. Wyd. Stanisław Kuraś, Irena Sułkowska-Kuraś. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962–1975. 14 Adamska-Heś Dagmara: Burgrabiowie księstwa świdnicko-jaworskiego w drugiej połowie XIV w. „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 2002, t. 56, z. 2, s. 213–223. 15 Antoniewicz Marceli: Terytorium siewierskie w XIV i pierwszej połowie XV wieku. W: Siewierz – Czeladź – Koziegłowy. Studia i materiały z dziejów Siewierza i księstwa siewierskiego. Red. Feliks Kiryk. Katowice: Muzeum Śląskie, 1994, s. 147–164. 16 Biermann Gottlieb: Geschichte des Herzogthums Teschen. Teschen: Verlag der k. und k. Hofbuchhandlung Karl Prochaska, 1863. 17 Boubin Jaroslav: Prehled zástupnických vlád v Cechách ve 13. a prvé polovine 14. století. W: Historia docet. Sborník prací k pocte sedesátych narozenin prof. PhDr. Ivana Hlavácka. Ed. Miloslav Polívka, Michal Svatoš. Praha: Karolinum, 1992, s. 25–33. 18 Cetwiński Marek: Rycerstwo śląskie do końca XIII wieku. Biogramy i rodowody. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982. 19 Gospos Erich: Die politik Bolkos II. von Schweidnitz-Jauer (1326–1368). Halle a.S.: R. Paul Nietschmann Buchdruckerei, 1910. 20 Horwat Jerzy: Księstwo bytomskie i jego podziały do końca XV w. Gliwice: Muzeum w Gliwicach, 1993. 21 Jasiński Kazimierz: Rodowód Piastów śląskich. Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2007. 22 Jurek Tomasz: Obce rycerstwo na Śląsku do połowy XIV wieku. Poznań: Wydawnictwo PTPN, 1996. 23 Klemenski Marcin A.: Albert książę strzelecki (ok. 1300–1370/71). Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2017. 24 Korusiewicz Stanisław: Dzieje Księstwa Siewierskiego i Siewierza do roku 1900. Piekary Śląskie: Aquarius, 1990. 25 Kutrzeba Stanisław: Starostowie. Ich początki i rozwój w XIV w. Kraków: Akademia Umiejętności, 1903. 26 Laberschek Jacek: Obrona autentyczności i wiarygodności dokumentu zamieszczonego w Zbiorze dokumentów małopolskich, t. 8, nr 2530. „Korzenie. Kwartalnik Towarzystwa Przyjaciół Kamienicy Polskiej” 1992, z. 3 (8), s. 4–5. 27 Nabiałek Karol: Starostwo olsztyńskie od XIV do połowy XVII wieku. Kraków: Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2012. 28 Noga Zdzisław: Sprzedaż terytorium siewierskiego biskupowi i kapitule krakowskiej w 1443 r. „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny. Prace Historyczne” 1987, R. 12, s. 93–104. 29 Noga Zdzisław: Zbigniew Oleśnicki a księstwo siewierskie. W: Zbigniew Oleśnicki – książę Kościoła i mąż stanu. Red. Feliks Kiryk, Zdzisław Noga. Kraków: Secesja, 2006, s. 103–106. 30 Nowakowski Andrzej: Dzieje ustroju i prawa księstwa siewierskiego. Białystok: Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, 1993. 31 Nowakowski Andrzej: Związki księstwa siewierskiego z Polską w latach 1443–1790. „Studia Historyczne” 1987, R. 30, z. 1, s. 19–35. 32 Orzechowski Kazimierz: Historia ustroju Śląska 1202–1740. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005. 33 Panic Idzi: Książę cieszyński Przemysław Noszak (*1331–1336–†1410). Wielki pan małego księstwa. Cieszyn: Powiat Cieszyński, 2020. 34 Pierzak Jacek: Zamek biskupów krakowskich w Sławkowie. „Rocznik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Archeologia” 2002, z. 15. 35 Rajman Jerzy: Kilka uwag o tzw. księstwie siewierskim. „Studia Historyczne” 1989, R. 32, z. 1, s. 135–142. 36 Rajman Jerzy: Pogranicze śląsko-małopolskie w średniowieczu. Kraków: Wydawnictwo Naukowe WSP, 2000. 37 Siewierz – Czeladź – Koziegłowy. Studia i materiały z dziejów Siewierza i księstwa siewierskiego. Red. Feliks Kiryk. Katowice: Muzeum Śląskie, 1994. 38 Słownik miejscowości księstwa siewierskiego. Oprac. Zdzisław Noga. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”, 1994. 39 Sperka Jerzy: Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1370–1401. Studium o elicie władzy w relacjach z monarchą. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2006. 40 Stoksik Janina: Siewierz i księstwo siewierskie w XVII- i XVIII-wiecznych przekazach kartograficznych. W: Siewierz – Czeladź – Koziegłowy. Studia i materiały z dziejów Siewierza i księstwa siewierskiego. Red. Feliks Kiryk. Katowice: Muzeum Śląskie, 1994, s. 597–613. 41 Trąbski Maciej [Rec.]: K.Z. Żelazny, Księstwo Siewierskie. Prawo i ustrój a zakres suwerenności względem Korony Królestwa Polskiego, Katowice 2016. „Zeszyty Myszkowskie” 2016, R. 3, s. 193–197. 42 Wółkiewicz Ewa: Capitaneus Slesie. Królewscy namiestnicy księstwa wrocławskiego i Śląska w XIV i XV wieku. W: Monarchia w średniowieczu. Władza nad ludźmi, władza nad terytorium. Studia ofiarowane Profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi. Red. Jerzy Pysiak, Aneta Pieniądz-Skrzypczak, Marcin Rafał Pauk. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2000. 43 Żelazny Krystian Zygmunt: Księstwo Siewierskie. Prawo i ustrój a zakres suwerenności względem Korony Królestwa Polskiego. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”, 2016. 44 Żerelik Rościsław: Najstarszy kopiarz książąt oleśnickich i kozielsko-bytomskich. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2012.