Rola edukacji w procesie demokratyzacji państwa. Wyzwania dla Białorusi

Justyna Olędzka

Rola edukacji w procesie demokratyzacji państwa. Wyzwania dla Białorusi

Publication date: 15.12.2025

Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 17-25

https://doi.org/10.4467/20827695WSC.25.002.22815

Authors

Download full text

PDF

print cite

Titles

Rola edukacji w procesie demokratyzacji państwa. Wyzwania dla Białorusi

Abstract

Artykuł analizuje rolę, jaką pełnić może edukacja w procesie demokratyzacji państwa. Podkreśla jej znaczenie dla kształtowania świadomych i zaangażowanych obywateli, których aktywności stanowią fundament dojrzałych demokracji. W pracy wskazano, że nie ma automatycznej korelacji między wzrostem poziomu wykształcenia społeczeństwa a intensyfikacją demokratyzacji państwa, czego najlepszym przykładem jest Białoruś, w której mimo wysokiego poziomu wykształcenia społeczeństwa system edukacyjny pozostaje narzędziem indoktrynacji i wsparcia dla reżimu autorytarnego a nie promocji wartości demokratycznych. Autorka akcentuje również konieczność gruntownej reformy białoruskiej edukacji i stworzenie systemu kształcenia opartego na wartościach demokratycznych, promującego krytyczne myślenie, partycypację obywatelską oraz synergię ze światowymi standardami edukacyjnymi.

This article analyzes the role education can play in the process of state democratization. It emphasizes its importance in shaping informed and engaged citizens, whose activities constitute the foundation of mature democracies. The paper demonstrates that there is no automatic correlation between increasing levels of public education and intensified state democratization, a case in point being Belarus, where, despite a high level of public education, the education system remains a tool for indoctrination and support for the authoritarian regime, rather than the promotion of democratic values. The author also emphasizes the need for a fundamental reform of Belarusian education and the creation of an education system based on democratic values, promoting critical thinking, civic participation, and synergy with global educational standards.

Keywords

edukacja, demokratyzacja, Białoruś, edukacja dla demokracji, edukacja obywatelska

education, democratization, Belarus, education for democracy, civic education

References

Download references

Acemoglu, D., Johnson, S., Robinson, J.A. & Yared, P., From education to democracy?, „American Economic Review” 2005, nr 95 (2).

Alemán, E. & Kim, Y., The democratizing effect of education, „Research & Poli-tics” 2015, nr 2 (4), https://journals.sagepub.com/doi/epub/10.1177/2053168015613360.

Biesta, G., School-as-Institution or School-as-Instrument? How to Overcome Instrumentalism without Giving Up on Democracy, „Educational Theory” 2022, nr 72 (3).

Castelló-Climent, A., On the distribution of education and democracy, „Journal of Development Economics” 2008, nr 87 (2).

Dahl, R., Polyarchy: Participation and opposition, Yale 2008.

Friedman, M., Friedman, R.D. & Gardner, G., Capitalism and freedom, Chicago 1962.

Glaeser, E., Ponzetto, G. & Shleifer, A., Why does democracy need education?, „Journal of Economic Growth” 2007, nr 12.

Karwowska-Struczyk, M., Edukacja przedszkolna. W poszukiwaniu innych rozwiązań, Warszawa 2012.

Krawatzek, F. & Langbein, J., Attitudes towards democracy and the market in Belar-us: what has changed and why it matters, „Post-Soviet Affairs” 2022, nr 38 (1-2): Understanding the 2020 Mass Mobilization In Belarus.

Lipset, S. M., Some social requisites of democracy: Economic development and political legitimacy, „American Political Science Review” 1959, nr 53 (1).

Męczkowska-Christiansen, A., Edukacja dla demokracji jako demokracja w edukacji: wokół podstawowych pojęć, [in:] Demokracja i edukacja: dylematy, diagnozy, doświadczenia, eds. K. Gawlicz, P. Rudnicki, M. Starnawski, T. Tokarz, Wrocław 2014.

Moss, P., Docenić demokrację w przedszkolu, [in:] Demokracja i edukacja: dylematy, diagnozy, doświadczenia, eds. K. Gawlicz, P. Rudnicki, M. Starnawski, T. Tokarz, Wrocław 2014.

Papastephanou, M., Global citizenship education, its partial curiosity and its world politics: Visions, ambiguities and perspectives on justice, „Citizenship Teaching and Learning” 2023, nr 18 (2).

Snir, I., Education and articulation: Laclau and Mouffe’s radical democracy in school, „Ethics and Education” 2017, nr 12 (3).

Starego, K., Od politycznych żądań do politycznych rozwiązań: podstawy edukacji demokratycznej, [in:] Demokracja i edukacja: dylematy, diagnozy, doświadczenia, eds. K. Gawlicz, P. Rudnicki, M. Starnawski, T. Tokarz, Wrocław 2014.

Strand, T. & Papastephanou, M., Education and democratization. An introduction, ,,Ethics and Education” 2023, nr 18 (3-4).

Wells, R., The effect of education on democratisation: a review of past literature and suggestions for a globalised context, „Globalisation, Societies and Education” 2008, nr 6 (2).

Information

Information: Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 17-25

DOI: https://doi.org/10.4467/20827695WSC.25.002.22815

Article type: Original scientific article

Titles:

Polish: Rola edukacji w procesie demokratyzacji państwa. Wyzwania dla Białorusi

English: The Role of Education in the Process of Democratization of the State: Challenges for Belarus

Authors

Justyna Olędzka

https://orcid.org/0000-0002-7037-277X

University of Bialystok
Poland

Published at: 15.12.2025

Article status: Open

Licence: CC BY-SA 4.0

Percentage share of authors:

Justyna Olędzka (Author) - 100%

Article corrections:

Publication languages:

Polish

View count: 164

Number of downloads: 142

The Role of Education in the Process of Democratization of the State: Challenges for Belarus

Download xml