FAQ
T_LOGIN Log in

Don't have an account on our website?

T_REGISTER Register

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

Publication date: 15.12.2025

Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 443-464

https://doi.org/10.4467/20827695WSC.25.023.22836

Authors

Tadeusz Lebioda
University of Wroclaw
, Poland
https://orcid.org/0000-0003-1347-5470 Orcid
All publications →

Titles

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

Abstract

W latach 1905-1906 Rosję dotknęła największa w jej dotychczasowej historii fala pogromów. W ich wyniku zginęło od 3 do nawet 4 tys. Żydów a ok. 10 tys. odniosło rany. Podłożem dla pogromów stał się kryzys zewnętrzny i wewnętrzny państwa rosyjskiego. W latach 1904‑1905 Rosja przeżyła szok wynikający z porażki w wojnie z Japonią a w 1905 r. wybuchła rewolucja. Zjawiska te zachwiały w posadach systemem autarchii. Uwolniły również nawarstwiające się pokłady antysemityzmu, który eksplodował z ogromną siłą w X 1905 r. po ogłoszeniu carskiego manifestu. Rezultatem pogromów, oprócz utraty nadziei Żydów na ich równouprawnienie w Rosji i ogromnej skali tragedii w postaci ofiar, zniszczeń i strat materialnych, stała się też fala emigracji z Rosji. Pogromy były również rozumiane i wykorzystane przez władze jako narzędzie do rozładowania nastrojów rewolucyjnych.

References

Download references

Johnson, P., Historia Żydów, Kraków 2000.

Kuznetsov, G. R., Soyuz russkogo naroda i „Pogromnaya trevoga” 1906-1907, Moskva 2010.

Linden, A. & Motzkin, L., Prototyp des Pogroms in den 1880ern Jahren. Die Juden-pogrome in Russland, T. 1, Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Linden, A. & Motzkin, L., Die Dimension der Oktoberpogrome 1905Die Juden-pogrome in Russland, T. 1, Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Pamiętnik Mikołaja II, opr. J. Kutta, Warszawa 2006.

Polonsky, A., Dzieje Żydów w Polsce i w Rosji, Warszawa 2014.

Rimscha, H. von, Geschichte Ruslands, Darmstadt 1970.

Told, A. & Feiwel, B., Kischiniew 1903. Die Judenpogrome in RusslandT. 2. Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Umanski, A., Das Oktoberpogrom 1905 in KischinewDie Judenpogrome in Russland, T. 2, Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Żbikowski, A., Rocznica wydania ukazu o ustanowieniu „strefy osiedlenia” dla Żydów, 12 IV 2023, https://www.jhi.pl/artykuly/rocznica-wydania-ukazu-o-ustanowieniu-strefy-osiedlenia-dla-zydow,243.

Information

Information: Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 443-464

Article type: Original scientific article

Titles:

Polish: Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa
English: The pogroms Jews in Russia in 1905‑1906 against the backdrop of the state crisis

Authors

https://orcid.org/0000-0003-1347-5470

Tadeusz Lebioda
University of Wroclaw
, Poland
https://orcid.org/0000-0003-1347-5470 Orcid
All publications →

University of Wroclaw
Poland

Published at: 15.12.2025

Article status: Open

Licence: CC BY-SA 4.0  licence icon

Percentage share of authors:

Tadeusz Lebioda (Author) - 100%

Article corrections:

-

Publication languages:

Polish

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

quote

download files

RIS BIB ENDNOTE