FAQ
T_LOGIN Log in

Don't have an account on our website?

T_REGISTER Register

O próbach stworzenia narodowego uniwersytetu na Białorusi i w emigracji w latach 2000‑2024

Publication date: 15.12.2025

Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 95-110

https://doi.org/10.4467/20827695WSC.25.007.22820

Authors

Pavel Barkouski
https://orcid.org/0000-0002-6300-3431 Orcid
All publications →

Titles

O próbach stworzenia narodowego uniwersytetu na Białorusi i w emigracji w latach 2000‑2024

Abstract

Artykuł przedstawia syntetyczny przegląd i analizę inicjatyw edukacyjnych, które pojawiły się na Białorusi w pierwszych dekadach XXI w. i miały na celu rewizję oraz zaproponowanie alternatywnych modeli szkolnictwa wyższego. Inicjatywy te dążyły do wprowadzenia innowacyjnych elementów do białoruskiej przestrzeni edukacyjnej, czyniąc projekt uniwersytecki bardziej globalnym, przy jednoczesnym zachowaniu silnego narodowego ukierunkowania. W tekście omówiono zarówno sukcesy, jak i niepowodzenia na tej drodze, a także opisano próbę stworzenia nowego projektu narodowego uniwersytetu dla Białorusi na emigracji, z zamiarem jego przyszłego przeniesienia do wolnej i demokratycznej Białorusi. Głównym pytaniem badawczym było to, w jakim stopniu istniejące inicjatywy uniwersyteckie, jak również wcześniej realizowane projekty, odpowiadają statusowi uniwersytetu narodowego. Podjęto także próbę analizy nowego projektu Białoruskiego Uniwersytetu Badawczego im. Astafieja Vałoviča jako inicjatywy pretendującej obecnie do tej roli.

References

Download references

57 dzieiaczou hramadstwa i kul’tury zaklikali stwaryc’ Nacyjanal’ny uniwiersitet u dadatak da JEHUhttps://nashaniva.com/?c=ar&i=148869.

Ackles, D., European Humanities University: To Be Belarusian or Not To Behttps://belarusdigest.com/story/european-humanities-university-to-be-belarusian-or-not-to-be/.

Adkryty list wykladczykau Departamienta palitycznych nawuk JEHUhttps://nashaniva.com/?c=ar&i=30075.

Academic Freedom in Belarus: State Repression and its Consequences at Home and Abroad, ed. J. Mierau.

Akudovič, W., „Dziuna, szto jaszcze dawoli szmat maladych ludziej abirajuc’ sabie za prafiesiju humanistyku.”

Anisim, A., „Likwidawali biez usialakich sudou…”https://budzma.org/news/anisim-likvidavali.html

Barsuk, I.A., Transformatsiya vysshego obrazovaniya v Respublike Belarus’ v kontekste perekhoda k modeli „universitet 4.0”, [in:] Perspektivy belorussko-kitayskogo dialoga v usloviyakh global’noy nestabil’nosti: sbornik nauchnykh statey i materialov XV Mezhdunarodnogo mezhdistsiplinarnogo nauchno-teoreticheskogo seminara „Innovatsionnyye strategii v sovremennoy sotsial’noy filosofii” (7-8 XII 2021, Minsk), Minsk 2021, https://www.elib.bsu.by/bitstream/123456789/274851/1/37-45.pdf.

Belarus: University students expelled from universities and imprisoned for peaceful protesthttps://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/05/belarus-university-students-expelled-from-universities-and-imprisoned-for-peaceful-protest-2/.

Belarusian State University. Informational brochure, 2024, https://ums.bsu.by/images/brochure/BSU(eng).pdf

Bielarusizacyja: 1920-ja hady: Dakumienty i materyjaly, eds. R. Platonaŭ, U. Koršuk, Minsk 2001.

„Bielaruskaja-akademija” dapamahaje represirawanym wuczonym-wykladczykam-studentam aspirantamhttps://www.polskieradio.pl/396/7811/artykul/3025637.

Conflict between EHU Senate and Administration: How to Find a Peaceful Solu-tionhttps://belarusdigest.com/story/conflict-between-ehu-senate-and-administration-how-to-find-a-peaceful-solution/.

EHU crisis affects students, https://euroradio.fm/en/ehu-crisis-affects-students.

Falk, B. J., The Dilemmas of Dissidence in East-Central Europe: Citizen Intellectuals and Philosopher Kings, Budapest-New York 2003.

Gordeeva, S., How Lukashenko repressed Belarusian scientists who advocated new electionshttps://news.house/42353.

Hanczarenka, R., Sviatlana Kul-Silvierstava: „U Bielarusi jak pavietra patrebny-ja dobryja administratary”https://mostmedia.io/2022/04/22/belaruskaja-akademija.

Here’s how many people at BSU were expelled and fired for politics in 2020-2023https://euroradio.fm/en/heres-how-many-people-bsu-were-expelled-and-fired-politics-2020-2023.

Karelkina, N. & Sparaha, V., Nawoszta patrebnyja filosafy? Chto idzie pa niefar-mal’nuju adukacyju? I czym bielaruskij astudenty adrozniwajuca ad „zachodnich”?https://34mag.net/post/volga-shparaga.

Kunicki-Goldfinger, M., U źródeł Uniwersytetu Latającego i Towarzystwa Kursów Naukowych, „Wolność i Solidarność” 2017, nr 10.

Latuczy uniwersytet stwaryu dystancyjny kurs pra rasstralanych paetauhttps://www.svaboda.org/a/30381608.html.

Lyč, L., Mižvajennaja bielarusizacyja i jaje ŭraki, Minsk 2014.

Maksimova, T., Bogdanova, E. & Brovka, G., Issledovaniye izmeneniya roli vedushchikh universitetov v natsional’noy innovatsionnoy ekosisteme pri perekhode k modeli „Universitet 4.0”, „Nauka i Tekhnika” 2020, nr 19(3).

Markava, A., Šliach da savieckaj nacyi. Palityka bielarusizacyi (1924-1929), Minsk 2016.

Ministr adukacyi: historyju Bielarusi treba vykladać na bielaruskaj moviehttps://bel.sputnik.by/20150317/1014351148.html.

Misija i mety. Baczannie buduczynihttps://volny-uni.eu/vision-and-mission.

„Nacyjanal’ny uniwersitet u XXI stahodz’dzi”: nawukowaja hramadzkas’c’ abmiar-kouwaje stwaren’nie biełaruskhttps://www.svaboda.org/a/albaruthenia/28876415.html.

„Pa asabistym ukazanni nie uziali na pracu”. Czym zajmajucca u bielaruskich WNU prarektary pa biaspiecy i pry czym tut KDBhttps://nashaniva.com/334324.

Prezentatsiya evropeyskogo kolledzha Liberal Arts 2017-2018 v Belarusihttps://makeout.space/2017/08/22/prezentaciya-evropeyskogo-kolledzha-liberal-arts-2017-2018-v-belarusi.htm.

Sapiežynski, R., Szto z adukacyjaj u Biełarusi? Izalacyja, militaryzacyja, idyjalahi-zacyja i „niepazbieznaja sinchranizacyja” z Rasijajhttps://budzma.org/news/shto-z-adukatsyyay-u-belarusi.html.

Stankievich, S., Rusifikacyja bielaruskaj movy u BSSR i supraciu rusifikacyjnamu pracesu, Minsk 1994.

Statement of the BFUG on Consequences of the Russian Federation Invasion of Ukrainehttps://ehea.info/page-adoption-of-the-statement.

Subic, A., University 4.0, A Vision for the Future of Higher Education, https:// www.hepi.ac.uk/2025/01/13/university-4-0-a-vision-for-the-future-of-higher-education/.

Terlecki, R., Uniwersytet Latający i Towarzystwo Kursów Naukowych. 1977-1981, Kraków-Rzeszów 2000.

Trusau, A., Nastupny prezident Bielarusi budzie bielaruskamounym, ja u hetym nie sumniawajusiahttps://budzma.org/news/prezident-belaruskamouny.html.

The Nordic Council of Ministers is bringing its support for the European Humanities University in Lithuania to an end, the ministers for Nordic co-operation decided on 10 May 2016https://www.norden.org/en/news/support-european-humanities-university-end.

U Bielarusi jurydyčna zarehistravany Nacyjanaĺny ŭniviersitet imia HilievičaVideahttps://euroradio.fm/u-belarusi-yurydychna-zaregistravany-nacyyanalny-universitet-imya-nila-gilevicha

Wielka Karta Uniwersytetów Europejskich, https://puls.edu.pl/sites/default/files/dokumenty/Załącznik nr 5 i 6 do Statutu UPP.pdf.

Information

Information: Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 95-110

Article type: Original scientific article

Titles:

Polish: O próbach stworzenia narodowego uniwersytetu na Białorusi i w emigracji w latach 2000‑2024
English: The Efforts to Create a National University in Belarus and in Exile, 2000‑2024

Published at: 15.12.2025

Article status: Open

Licence: CC BY-SA 4.0  licence icon

Percentage share of authors:

Pavel Barkouski (Author) - 100%

Article corrections:

-

Publication languages:

Polish

O próbach stworzenia narodowego uniwersytetu na Białorusi i w emigracji w latach 2000‑2024

quote

download files

RIS BIB ENDNOTE