FAQ
T_LOGIN Log in

Don't have an account on our website?

T_REGISTER Register

Kryzys edukacji na Białorusi a rola Wolnego Uniwersytetu Białoruskiego w budowaniu przyszłości demokratycznej

Publication date: 15.12.2025

Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 111-127

https://doi.org/10.4467/20827695WSC.25.008.22821

Authors

,
Tatiana Iwanow
University of Wroclaw
, Poland
https://orcid.org/0000-0002-7522-4717 Orcid
All publications →
Helena Giebień
University of Wroclaw
, Poland
https://orcid.org/0000-0003-3764-2114 Orcid
All publications →

Titles

Kryzys edukacji na Białorusi a rola Wolnego Uniwersytetu Białoruskiego w budowaniu przyszłości demokratycznej

Abstract

Niniejszy artykuł bada kryzys edukacji wyższej na Białorusi w kontekście autorytarnych represji oraz rolę Wolnego Uniwersytetu Białoruskiego (WUB) jako instytucji akademickiej działającej na wygnaniu. Opierając się na analizie jakościowej, obejmującej wywiady strukturyzowane oraz analizę dyskursu materiałów instytucjonalnych, artykuł eksploruje, w jaki sposób WUB kształtuje swoją misję i strategię wobec białoruskiej społeczności akademickiej w obliczu represji politycznych i przymusowej migracji. Wyniki badań wskazują, że choć WUB stanowi kluczowy element oporu wobec erozji wolności akademickiej, jego działalność jest jednocześnie ograniczana przez konieczność balansowania między zachowaniem tożsamości akademickiej a adaptacją do nowego środowiska instytucjonalnego. Analiza ukazuje, że WUB pełni funkcję przestrzeni nadziei i akademickiej kontynuacji, ale jednocześnie jego przyszłość wymaga dalszej refleksji nad mechanizmami instytucjonalnego przetrwania i rozwoju w warunkach kryzysu politycznego. Badanie wskazuje również na potrzebę dalszej eksploracji strategii długoterminowej integracji WUB z międzynarodowym krajobrazem edukacyjnym oraz jego roli w procesach demokratyzacyjnych na Białorusi.

References

Download references

Altbach, P. G., Academic Freedom in a Global Perspective: Lessons from the Past, Challenges for the Future, Rotterdam 2007.

Apple, M. W., Ideology and Curriculum, New York 2004.

Belarus: ‘Anti-extremism’ legislation used to further suppress civil societyhttps://www.article19.org/resources/belarus-anti-extremism-legislation-used-to-further-suppress-civil-society.

„Bolee 400 žurnalistov, okolo 30 nezavisimyh izdanij”… BAŽ sozdala proekt „Bez nas vy by ne znali”https://spring96.org/ru/news/118516.

Drobysh, O., Academic freedom of a university teacher: issues of legal regulation and national educational practice, „Bielaruś i Sviet” 2022, no. 2, https://kamunikat.org/belarus-i-svet-vesnik-belaruskay-akademii-1-2021

Free to Think 2022. Report of the Scholars at Risk, Academic Freedom Monitoring Project, https://www.scholarsatrisk.org/resources/free-to-think-2022.

Heyneman, S. P., From the Party/State to Multiethnic Democracy: Education and Social Cohesion in Europe and Central Asia, „Educational Evaluation and Policy Analysis” 2000, vol. 22, no. 2.

Iz veduŝego VUZA Belarusi uvolili 500 rabotnikov iz-za protestov, https://www.svoboda.org/a/iz-veduschego-vuza-belarusi-uvolili-500-rabotnikov-iz-za-protestov/3297

Kłysiński, K. & Żochowski, P., Edukacja w służbie reżimu. Ideologizacja i militaryzacja szkolnictwa na Białorusi, Komentarze OSW, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2023-05-17/edukacja-w-sluzbie-rezimu-ideologizacja-i-militaryzacja

O merah protivodejstviâ èkstremizmu i terrorizmu. Soblûdenie zakonodatel’stva o massovyh meropriâtiâhttps://utzsz.by/news/984-o-merakh-protivodejst-viya-ekstremizmu-i-terrorizmu-soblyudenie-zakonodatelstva-o-massovykh-meropriyatiyakh-v-respublike-belarus.

O merah protivodejstviâ èkstremizmu i reabilitacii nacizmahttps://mvd.gov.by/ru/news/8642.

„Poloviny kafedry vot tak, bah – i net!” Kak repressii uničtožaût istfak BGU, https://nashaniva.com/ru/344882.

Raport Free Universities: Putting the Academic Freedom Index Into Action, Global Public Policy Institute, III 2021, https://gppi.net/media/KinzelbachEtAl_2021_Free_Universities_AFi-2020_upd.pdf.

Situaciâ s pravami čeloveka v Belarusi. Mart 2025https://spring96.org/ru/news/117734

Situaciâ s pravami čeloveka v Belarusi. Iûl’ 2025https://spring96.org/ru/news/118420.

Ugolovnoe presledovanie s načala izbiratel’noj kampanii 2020. Spisok ot pravozaŝitnikov „Vâsny”https://spring96.org/ru/news/99641.

V Belarusi zametno upalo količestvo detej v detskih sadah i studentov v Universitetah, https://news.zerkalo.io/life/45244.html?c.

Voĺny Bielaruski Ŭniviersitethttps://volny-uni.eu/pl.

Vuzy podstraivaût pod nuždy èkonomiki. Belarusskaâ sistema obrazovaniâ v marte 2025, https://isans.org/ru/education/education-monitoring/sistema-obrazovaniya-respubliki-belarus-v-marte-2025.html.

Zakon Respubliki Belarus’ 11 maâ 2023 g. № 268-Z Ob izmenenii zakonovhttps://pravo.by/document/?guid=12551&p0=H12300268.

Zakon Respubliki Belarus’ 14 oktâbrâ 2022 g. № 213-Z O licenzirovaniihttps://pravo.by/document/?guid=12551&p0=H12200213.  

Information

Information: Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2025, Volume 19, pp. 111-127

Article type: Original scientific article

Titles:

Polish: Kryzys edukacji na Białorusi a rola Wolnego Uniwersytetu Białoruskiego w budowaniu przyszłości demokratycznej
English: Higher Education in Crisis: The Role of the Belarusian Free University in the Democratic Transformation of Belarus

Authors

https://orcid.org/0000-0002-7522-4717

Tatiana Iwanow
University of Wroclaw
, Poland
https://orcid.org/0000-0002-7522-4717 Orcid
All publications →

University of Wroclaw
Poland

https://orcid.org/0000-0003-3764-2114

Helena Giebień
University of Wroclaw
, Poland
https://orcid.org/0000-0003-3764-2114 Orcid
All publications →

University of Wroclaw
Poland

Published at: 15.12.2025

Article status: Open

Licence: CC BY-SA 4.0  licence icon

Percentage share of authors:

Tatiana Iwanow (Author) - 50%
Helena Giebień (Author) - 50%

Article corrections:

-

Publication languages:

Polish

Kryzys edukacji na Białorusi a rola Wolnego Uniwersytetu Białoruskiego w budowaniu przyszłości demokratycznej

quote

download files

RIS BIB ENDNOTE