Assessing the Resilience of Case Morphology in a Heritage Dialect of Polish Spoken in Brazil
Choose format
RIS BIB ENDNOTEPublication date: 01.12.2025
Studies in Polish Linguistics, Volume 20 (2025), Vol. 20, Issue 3, pp. 119-144
https://doi.org/10.4467/23005920SPL.25.006.22384Authors
Assessing the Resilience of Case Morphology in a Heritage Dialect of Polish Spoken in Brazil
The article presents an analysis of case morphology in the Cruz Machado dialect, a heritage dialect of Polish spoken in a municipality in the Brazilian state of Paraná. The analysis uses transcripts of interviews conducted in Cruz Machado in 2018 with 30 dialect speakers aged 33–81 (Zaremba 2023) and examines 402 NPs, 81 personal pronouns, and 116 nominal borrowings from Portuguese. The results point to a high degree of morphological resilience, with baseline matching reaching 98% for NPs and 97% for pronouns. Portuguese-origin nouns display reduced morphological adaptation of nearly 89%. These numbers are notable considering the dialect’s century-long development in relative isolation, a historical lack of institutional support for minority languages, and the likely imminent shift to Portuguese as the dominant community language. The analysis focuses on the possible fine-grained restructuring, like the representation of the dative, the resilience of the genitive of negation, and case marking in the oblique position.
Altenhofen Cléo V. & Morello Rosângela (eds.) (2022). Hunsruckisch: Inventário de uma língua do Brasil [Hunsrik: An inventory of a Brazilian language]. Florianópolis: Guarapuvu.
Bańko Mirosław (2015). Granaty i Michałki. Poradnia Językowa PWN, 30 January 2015. [URL: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Granaty-i-Michalki;15809.html; accessed 24 April 2025].
Barski Ewelina (2017). Nominal case restructuring: A case study on a Polish heritage speaker. Toronto Working Papers in Linguistics 38, 1–15.
Bielenin-Lenczowska Karolina (2022). Polok, co nie godo po polsku, to głupi Polok. Praktyki i ideologie językowe potomków Polaków w południowobrazylijskiej wsi. Lud 106, 55–74. https://doi.org/10.12775/lud106.2022.03.
Brehmer Bernhard (2021). Slavic heritage languages around the globe. In The Cambridge Handbook of Heritage Languages and Linguistics, Silvina Montrul & Maria Polinsky (eds.), 13–44. Cambridge: Cambridge University Press.
Brehmer Bernhard & Czachór Agnieszka (2011). Divergent grammar in adult heritage speakers of Polish in Germany – a consequence of incomplete acquisition or language attrition? Abstract presented at the Fifth Summer Heritage Language Research Institute, University of California, Los Angeles. [URL: https://international.ucla.edu/institute/article/134088; accessed 16 September 2025].
Costa Luciane Trennephol da (2016). Sons oclusivos no polonês falado em Mallet, PR [Occlusive sounds of Polish spoken in Mallet, Paraná]. (Con)textos Linguísticos 10(16), 52–66.
Costa Luciane Trennephol da & Gielinski Márcia Inês (2014). Detalhes fonéticos do polonês falado em Mallet [Phonetic details of Polish spoken in Mallet]. (Con)textos Linguísticos 8(10), 159–174.
Dąbrowska Ewa & Szczerbiński Marcin (2006). Polish children’s productivity with case marking: The role of regularity, type frequency, and phonological diversity. Journal of Child Language 33, 559–597. https://doi.org/10.1017/S0305000906007471.
Delong Sílvia Regina (2016). Vitalidade linguística e construção de identidades de descendentes de poloneses no sul do Paraná [Linguistic vitality and the construction of identities of the Polish descendants in the south of Paraná]. PhD thesis. Universidade do Vale do Rio dos Sinos.
Dubisz Stanisław (1997). Próba charakterystyki kontrastowej. In Język polski poza granicami kraju 1945–1955, Stanisław Dubisz (ed.), 324–376. Opole: Uniwersytet Opolski.
Dunaj Bogusław, Przybylska Renata, & Sikora Kazimierz (1999). Język na co dzień. In Polszczyzna 2000, Walery Pisarek (ed.), 227–251. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych Uniwersytet Jagielloński.
Ferreira Alicja Goczyła (2019). A presença da língua polonesa na Colônia Dom Pedro II em Campo Largo, Paraná [Polish language presence in Dom Pedro II colony in Campo Largo, Paraná]. MA dissertation. Universidade Federal do Paraná.
Frasson Alberto (2022). The syntax of subject pronouns in heritage languages: Innovation and complexification. PhD thesis. University of Utrecht.
Grzegorczykowa Renata, Laskowski Roman, & Wróbel Henryk (eds.) (1999). Gramatyka współczesnego języka polskiego: Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Guz Wojciech (2017). Wh-pronoun and complementizer relative clauses: Unintegration features in conversational Polish. Studies in Polish Linguistics 11(3), 1–26. https://doi.org/10.4467/23005920SPL.17.001.6728.
Isurin Ludmila & Ivanova-Sullivan Tanya (2008). Lost in between: The case of Russian heritage speakers. Heritage Language Journal 6(1), 72–104. https://doi.org/10.46538/hlj.6.1.4.
Jažic Ilma, Gagarina Natalia, & Perovic Alexandra (2023). Case marking is different in monolingual and heritage Bosnian in digitally elicited oral texts. Frontiers in Psychology 13, 832831. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.832831.
Karaś Halina (ed.) (2010a). Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe. [URL: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php; accessed 25 April 2025].
Karaś Halina (2010b). Dopełniacz liczby mnogiej rzeczowników. In Halina Karaś (ed.). [URL: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon&lid=555; accessed 22 April 2025].
Karaś Halina (2010c). Kategoria męskoosobowości. In Halina Karaś (ed.). [URL: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon&lid=611; accessed 22 April 2025].
Karaś Halina (2010d). Przyimki. In Halina Karaś (ed.). [URL: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon&lid=671; accessed 22 April 2025].
Karaś Halina (2010e). Wyrównania końcówek w formach fleksyjnych. In Halina Karaś (ed.). [URL: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon&lid=757; accessed 22 April 2025].
Karaś Halina (2010f). Zanik nosowości. In Halina Karaś (ed.). [URL: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon&lid=760; accessed 22 April 2025].
Kawka Mariano (1996). Zapożyczenia portugalskie dialektu polsko-brazylijskiego. In Obecność polska w Brazylii. Materiały z sympozjum Brazylia – Polska, Kurytyba 1988, 91–111. Warszawa: CESLA UW.
Kieraś Witold, Kobyliński Łukasz, & Ogrodniczuk Maciej (2018). Korpusomat – a tool for creating searchable morphosyntactically tagged corpora. Computational Methods in Science and Technology 24(1), 21–27. https://doi.org/10.12921/cmst.2018.0000005.
Kieraś Witold & Woliński Marcin (2017). Morfeusz 2 – analizator i generator fleksyjny dla języka polskiego. Język Polski XCVII(1), 75–83. https://doi.org/10.31286/JP.97.1.7.
Kozminska Kinga (2013). Language contact in the Polish-American community in Chicago. International Journal of Bilingualism 19, 239–258. https://doi.org/10.1177/1367006913509901.
Kuźniak Marek & Mańczak-Wohlfeld Elżbieta (2014). Angielskie wyrazy okolicznościowe w polszczyźnie. LingVaria 9(17), 69–79. https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.17.05.
Laskowski Roman (2009). Język w zagrożeniu. Przyswajanie języka polskiego w warunkach polsko-szwedzkiego bilingwizmu. Kraków: Universitas.
Libura Alicja & Żurek Anna (2016). Erozja dopełniacza w polskim języku odziedziczonym. Poradnik Językowy 2, 38–49.
Lucchesi Dante (2015). Língua e sociedade partidas: A polarização sociolinguística do Brasil [A language and society divided: The sociolinguistic polarization of Brazil]. São Paulo: Contexto.
Łaziński Marek (2021). Przyimki na, w oraz do przed nazwami państw, krajów i krain. Historia i współczesne wahania normatywne. Język Polski CII(1), 26–40. https://doi.org/10.31286/JP.01001.
Łyskawa Paulina & Nagy Naomi (2020). Case marking variation in heritage Slavic languages in Toronto: Not so different. Language Learning 70(1), 122–156. https://doi.org/10.1111/lang.12348.
Maciołek Maciej & Tambor Jolanta (2018). Odpowiedniki foniczne liter ą i ę. Tzw. nosówki w języku polskim. In Głoski polskie. Przewodnik fonetyczny dla cudzoziemców i nauczycieli uczących języka polskiego jako obcego, Maciej Maciołek & Jolanta Tambor (eds.), 50–62. Katowice: Uniwersytet Śląski & Gnome.
Maciołek Maciej & Tambor Jolanta (2018). Głoski polskie. Przewodnik fonetyczny dla cudzoziemców i nauczycieli uczących języka polskiego jako obcego. Katowice: Uniwersytet Śląski & Gnome.
Mańczak-Wohlfeld Elżbieta (2006). Basic assumptions of the theory of borrowing. Armenian Folia Anglistika 2(2), 55–60. https://doi.org/10.46991/AFA/2006.2.1-2.055.
Mendes Myrna Estella Iachinski (2021). A vitalidade linguística do polonês em contato com o português no sul do Brasil [Linguistic vitality of Polish in contact with Portuguese in the south of Brazil]. PhD thesis. Universidade Federal do Rio Grande do Sul.
Miodunka Władysław (2003). Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii. W stronę lingwistyki humanistycznej. Kraków: Universitas.
Montrul Silvina & Polinsky Maria (eds.) (2021). The Cambridge Handbook of Heritage Languages and Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.
Morello Rosângela (2019). Políticas linguísticas no Brasil: Perspectivas para o multilinguismo [Language policies in Brazil: Perspectives for multilingualism]. III Simposio Internacional Desafíos en la diversidad 26–29 November 2019.
Morello Rosângela & Silveira Mariela (eds.) (2022). Inventário da língua pomerana [Inventory of the Pomeranian language]. Florianópolis: Guarapuvu.
Niewiadomski Sonia & Costa Luciane Trennephol da (2020). Os sons fricativos no polonês falado no município de Cruz Machado, no Paraná [Fricative sounds of Polish spoken in the municipality of Cruz Machado in Paraná]. Revista X 15(6), 184–214. https://doi.org/10.5380/rvx.v15i6.76803.
Oliveira Gilvan Müller de (2015). A cooficialização de línguas em nível municipal no Brasil: direitos linguísticos, inclusão e cidadania [The co-officialization of languages at the municipal level in Brazil: language rights, inclusion, and citizenship]. In Leis e línguas no Brasil: o processo de cooficialização e suas potencialidades [Laws and languages in Brazil: The co-officialization process and its potential], Rosângela Morello (ed.), 23–30. Florianópolis: IPOL.
Orzechowska Alicja (1999). Paradygmatyka: Rzeczownik. In Gramatyka współczesnego języka polskiego. Cz. 1: Morfologia, Renata Grzegorczykowa, Roman Laskowski & Henryk Wróbel (eds.), 270–332. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Polinsky Maria & Scontras Gregory (2019). Understanding heritage languages. Bilingualism: Language and Cognition 23, 4–20. https://doi.org/10.1017/S1366728919000245.
Polinsky Maria (1995). Cross-linguistic parallels in language loss. Southwest Journal of Linguistics 14, 88–123.
Polinsky Maria (2006). Incomplete acquisition: American Russian. Journal of Slavic Linguistics 14, 161–219.
Polinsky Maria (2018). Heritage Languages and Their Speakers. Cambridge: Cambridge University Press.
Preston Dennis R. (1986). The case of American Polish. In Linguistics Across Historical and Geographical Boundaries, Dieter Kastovsky & Aleksander Szwedek (eds.), 1015–1023. Berlin: De Gruyter.
Rosenberg Peter (2015). Anything goes? The gains and losses of the constructivist view on ethnicity: Some considerations based on German ‘language islands’ studies. In Linguistic Construction of Ethnic Borders, Peter Rosenberg, Konstanze Jungbluth, & Dagna Zinkhahn Rhobodes (eds.), 149–204. Frankfurt: Peter Lang.
Rosenberg Peter, Jungbluth Konstanze, & Zinkhahn Rhobodes Dagna (eds.) (2015). Linguistic Construction of Ethnic Borders. Frankfurt: Peter Lang.
Rothman Jason (2009). Understanding the nature and outcomes of early bilingualism: Romance languages as heritage languages. International Journal of Bilingualism 13, 155–163. https://doi.org/10.1177/1367006909339814.
Rothman Jason, Bayram Fatih, Deluca Vincent, Di Pisa Grazia, Duñabeitia Jon Andoni, Gharibi Khadij, Hao Jiuzhou, Kolb Nadine, Kubota Maki, Kupisch Tanja, Laméris Tim, Luque Alicia, Van Osch Brechje, Pereira Soares Sergio Miguel, Prystauka Yanina, Tat Deniz, Tomić Aleksandra, Voits Toms, & Wulff Stefanie (2022). Monolingual comparative normativity in bilingualism research is out of “control”: Arguments and alternatives. Applied Psycholinguistics 44(3): 316–329. https://doi.org/10.1017/S0142716422000315.
Scontras George, Fuchs Zuzanna, & Polinsky Maria (2018). In support of representational economy: Agreement in heritage Spanish. Glossa 3(1), 1–29. https://doi.org/10.5334/gjgl.164.
Smoczyńska Magdalena (1985). The acquisition of Polish. In The Crosslinguistic Study of Language Acquisition. Vol. I: The Data, Dan Isaac Slobin (ed.), 595–686. Hillsdale, NJ/London: Lawrence Erlbaum Associates.
Stąpor Izabela (2020). Słownictwo polonijne w Brazylii jako rezultat kontaktów językowych polsko-portugalskich (na przykładzie Gazety Polskiej w Brazylii). In Polska i Brazylia. Bliższe niż się wydaje, Jerzy Mazurek (ed.), 315–338. Warszawa: Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Muzeum Niepodległości.
Stąpor Izabela (2017). Obce nazwy własne i ich adaptacja do języka Polonii brazylijskiej (na podstawie Gazety Polskiej w Brazylii). Prace Filologiczne LXXI, 285–298.
Stańczewski Józef (1925). Wpływ języka portugalskiego na język kolonistów polskich w Brazylii. Świat Parański 6, 18–34.
Sussex Roland (1993). Slavonic languages in emigration. In The Slavonic Languages, Bernard Comrie & Greville Corbett (eds.), 999–1036. London: Routledge.
Swan Oscar E. (1983). A Concise Grammar of Polish. Washington, DC: University Press of America.
Thomason Sarah G. & Kaufman Terrence (1988). Language Contact, Creolization, and Genetic Linguistics. Berkeley: University of California Press.
Wiese Heike, Alexiadou Artemis, Allen Shanley, Bunk Oliver, Gagarina Natalia, Iefremenko Kateryna, Martynova Maria, Pashkova Tatiana, Rizou Vicky, Schroeder Christoph, Shadrova Anna, Szucsich Luka, Tracy Rosemarie, Tsehaye Wintai, Zerbian Sabine, & Zuban Yulian (2022). Heritage speakers as part of the native language continuum. Frontiers in Psychology 12, 717973. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.717973.
Wolański Adam & Machura Michał (2021). Dopełniacz i/lub biernik. Poradnia Językowa PWN, 30 July 2021. [URL: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/dopelniacz-i-lub-biernik;21200.html; accessed 21 March 2025].
Zaremba Karolina J. (2023). The Dialect of Polish Spoken in Cruz Machado, Paraná. Berlin: Peter Lang.
Zaremba Karolina J. (2024). Dialekt kruzmaszadeński (transkrypcje z metadanymi). Korpusomat CLARIN. [URL: https://korpusomat.pl/corpus/8355; accessed 31 October 2025].
Information: Studies in Polish Linguistics, Volume 20 (2025), Vol. 20, Issue 3, pp. 119-144
Article type: Original scientific article
Titles:
Published at: 01.12.2025
Article status: Open
Licence: CC BY 4.0
Article financing:
Percentage share of authors:
Article corrections:
-Acknowledgements:
Publication languages:
EnglishView count: 388
Number of downloads: 520
