FAQ
T_LOGIN Log in

Don't have an account on our website?

T_REGISTER Register
Jagiellonian University in Krakow logo

Trzy typy zagadek w historii polskiego przekładu literackiego

Publication date: 25.08.2025

Przekładaniec, 2025, Issue 50 – 50!, pp. 99-110

https://doi.org/10.4467/16891864PC.25.003.21600

Authors

Marzena Chrobak
Jagiellonian University in Kraków
, Poland
https://orcid.org/0000-0003-1386-9859 Orcid
Contact with author
All publications →

Titles

Trzy typy zagadek w historii polskiego przekładu literackiego

Abstract

The aim of the paper is to present three types of riddles appearing in the history of Polish literary translation, as well as suggestions for methods of solving them. The first type involves the attribution of the authorship of an anonymous translation; here I will use the example of my own attempts to identify the author of an eighteenth-century translation of Voltaire’s philosophical story La Princesse de Babylone. The second type involves the explanation for the fact that the Polish translation appeared very soon after the publication of the original, under conditions of a long publishing process and limited possibilities for the international circulation of texts in the People’s Republic of Poland; the case of Beckett’s drama Fin de partie is discussed here. Thirdly, I try to find out how some texts which, in theory, should not be admitted to the People’s Republic of Poland literary field, were smuggled into it by engaged agents under favourable historical circumstances.

References

Download references

Brucz Stanisław 1948. „Obcy” Camusa, czyli kryzys pewnej cywilizacji, „Kuźnica” 9, s. 6.

Brzeska Ewa 2020. Recepcja twórczości Samuela Becketta w Polsce, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Chrobak Marzena 2013. Uwagi w sprawie atrybucji osiemnastowiecznych polskich przekładów powiastek Woltera, „Wiek Oświecenia” 29, s. 35–52.

Chrobak Marzena 2018. Spojrzenie z oddali. Historia przekładu literackiego w Polsce z perspektywy projektu „Histoire de la traduction littéraire en Europe médiane”, „Przekładaniec” 37, s. 125–142.

Górnikiewicz Joanna 2011. Sur les traces de Boy – Julian Rogoziński, traducteur de Proust, „Romanica Cracoviensia” 11, s. 154–66.

Janiec Waldemar 1986. Wokół polskiego przekładu „Belizariusza” Marmontela, „Pamiętnik Literacki” 77/1, s. 197–213.

Kostkiewiczowa Teresa (red.) 2002, Słownik literatury polskiego oświecenia, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, hasło „Cenzura”.

Mojsak Kajetan 2013. Polski proces Kafki. Wokół cenzorskiej recepcji utworów Franza Kafki i tzw. „czarnej literatury”, „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Litteraria Polonica” 4(22), s. 189–206.

Pym Anthony 2014/1998. Method in Translation History, London–New York: Routledge.

Roś Joanna 2018. Albert Camus w polskiej kulturze literackiej i teatralnej w latach 1945–2000, praca doktorska pisana pod kierunkiem prof. dra hab. Wojciecha Dudzika, niepublikowana, Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

Rudnicka Jadwiga 1964. Bibliografia powieści polskiej 1601–1800, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Rybicki Jan 2011. Ślady żony tłumacza. Alma Cardell Curtin i Jeremiah Curtin, „Przekładaniec” 24, s. 90–110.

Umiński Krzysztof 2022. Trzy tłumaczki, Warszawa: Marginesy.

Wójcicki Jacek (oprac.) 2006. Voltaire, „Kandyd Wszędybylski czyli Najlepszość” oraz inne przekłady Jacka Idziego Przybylskiego, Kraków: Collegium Colombinum.

Wójcicki Jacek (oprac.) 2008. Voltaire, Eklezjasta treściwie. Cztery przekłady polskie z doby oświecenia, Kraków: Collegium Colombinum.

Information

Information: Przekładaniec, 2025, Issue 50 – 50!, pp. 99-110

Article type: Original article

Titles:

Polish: Trzy typy zagadek w historii polskiego przekładu literackiego
English: Three Types of Riddles in the History of Polish Literary Translation

Authors

https://orcid.org/0000-0003-1386-9859

Marzena Chrobak
Jagiellonian University in Kraków
, Poland
https://orcid.org/0000-0003-1386-9859 Orcid
Contact with author
All publications →

Jagiellonian University in Kraków
Poland

Published at: 25.08.2025

Article status: Open

Licence: CC BY  licence icon

Percentage share of authors:

Marzena Chrobak (Author) - 100%

Information about author:

Marzena Chrobak – dr hab., profesor na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, od 1997 związana z Instytutem Filologii Romańskiej. Literaturoznawczyni i przekładoznawczyni. Autorka książek Optymizm Kandyda oraz inne problemy oświeconych tłumaczy (2009), Między światami. Tłumacz ustny oraz komunikacja międzykulturowa w literaturze odkrycia i konkwisty Ameryki, (2012), Nazwy własne w przekładzie. Teoria i praktyka, (2024), a także ponad 50 artykułów i rozdziałów w monografiach zbiorowych. Tłumaczka 20 powieści z języka hiszpańskiego (w tym Eduarda Mendozy i Mario Vargasa Llosy) i dwóch list dialogowych do filmów Pedra Almodóvara. Redaktor naczelna czasopisma „Między Oryginałem a Przekładem”.

Article corrections:

-

Publication languages:

Polish

Trzy typy zagadek w historii polskiego przekładu literackiego

quote

download files

RIS BIB ENDNOTE