Choose format
RIS BIB ENDNOTEFormy erotyzmu. Krytyczny potencjał erotyzmu w polskiej poezji współczesnej
Publication date: 12.2019
The Polish Journal of the Arts and Culture. New Series, 2019, 10 (2/2019), pp. 91-107
https://doi.org/10.4467/24506249PJ.19.013.11985Authors
Formy erotyzmu. Krytyczny potencjał erotyzmu w polskiej poezji współczesnej
Rok 1989 stanowi symboliczną cezurę w dyskursie o seksualności w Polsce i istotny moment w historii erotyku jako gatunku: od konwencjonalnie rozumianego wiersza o tematyce miłosnej, przez wulgarne rozerotyzowanie twórców związanych z środowiskiem „bruLionu”, po wyszukane gry z konwencją, mające na celu wydobycie krytycznego potencjału erotyzmu i zaprzęgnięcie go w dyskusję o charakterze społeczno-politycznym. W artykule autor przedstawia sposoby funkcjonowania erotyzmu, seksualności/seksualizmu i pornografii w polskiej poezji współczesnej jako form oporu, na przykładzie twórczości trojga poetów: Jerzego Jarniewicza, Andrzeja Sosnowskiego i Joanny Oparek. Odnosi się m.in. do kategorii przyjemności tekstu Rolanda Barthes’a, koncepcji pornogramatyki markiza de Sade oraz filozofii Georges’a Bataille’a. Autor pokazuje, w jaki sposób współczesna poezja przekształca klasyczną konwencję erotyku w celach ideologicznych lub programowych.
Barthes, Roland. 1996. Sade, Fourier, Loyola. Tłum. Renata Lis. Warszawa: KR.
Barthes, Roland. 1997. Przyjemność tekstu. Tłum. Ariadna Lewańska. Warszawa: KR.
Barthes, Roland. 2009. Stopień zero pisania oraz Nowe eseje krytyczne. Tłum. Karolina Kot. Warszawa: Aletheia.
Bataille, Georges. 2015. Erotyzm. Tłum. Maryna Ochab. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
Butler, Judith. 2008. Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości. Tłum. Karolina Krasuska. Warszawa: Krytyka Polityczna.
Butler, Judith. 2010. Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu. Tłum. Adam Ostolski. Warszawa: Krytyka Polityczna.
Dalasiński, Tomasz. 2015. „Autoerotyczność. Trzy odsłony (Krasicki – Podsiadło – Wiedemann)”. [w:] Seksualność w najnowszej literaturze polskiej, red. Tomasz Dalasiński, Aleksandra Szwagrzyk i Paweł Tański, 231–243. Toruń: Literatura-Krytyka-Kultura.
Debord, Guy. 2006. „Społeczeństwo spektaklu”. [w:] Guy Debord, Społeczeństwo spektaklu oraz Rozważania o społeczeństwie spektaklu, 31–144. Tłum. Mateusz Kwaterko. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Dziadek, Adam. 2007. „Soma i sema – zarys krytyki somatycznej”. [w:] Literackie reprezentacje doświadczenia, red. Włodzimierz Bolecki i Ewa Nawrocka, 69–82. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa.
Dziadek, Adam. 2014. Projekt krytyki somatycznej. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN.
Gibson, James J. 1977. „The Theory of Affordances”. [w:] Perceiving, Acting, and Knowing, red. Robert Shaw i John Bransford, 67–82. Hillsdale: Lawrence Erlbaum.
Gutorow, Jacek. 2007. „Andrzej Sosnowski. Wiersz wychodzi z domu”. [w:] Jacek Guturow, Urwany ślad. O wierszach Wirpszy, Karpowicza, Różewicza i Sosnowskiego. Wrocław: Biuro Literackie.
Jankowicz, Grzegorz, red. 2003. Lekcja żywego języka. O poezji Andrzeja Sosnowskiego. Kraków: Zielona Sowa.
Jankowicz, Grzegorz. 2016. „Posłowie”. [w:] Andrzej Sosnowski, Zmienia to postać legendarnych rzeczy, red. Grzegorz Jankowicz. Poznań: Wielkopolska Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury.
Jarniewicz, Jerzy. 2018. Sankcje. Wybór wierszy i wypowiedzi. Wybór i oprac. Marta Koronkiewicz i Paweł Kaczmarski. Stronie Śląskie: Biuro Literackie.
Koronkiewicz, Marta. 2019. I jest moc odległego życia w tej elegii. Uwagi o wierszach Andrzeja Sosnowskiego. Wrocław: Fundacja na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza.
Levine, Caroline. 2015. Forms. Whole, Rhythm, Hierarchy, Network. Princeton: Princeton University Press.
Łuszczykiewicz, Piotr. 2002. „Szkic do erotyku z końca XX wieku”. [w:] Literatura polska 1990–2000, red. Tomasz Cieślak i Krystyna Pietrych, 366–379. Kraków: Zielona Sowa.
Shusterman, Richard. 2016. Świadomość ciała. Dociekania z zakresu somaestetyki. Tłum. Wojciech Małecki i Sebastian Stankiewicz. Kraków: Universitas.
Sontag, Susan. 2018a. „Przeciw interpretacji”. [w:] Susan Sontag, Przeciw interpretacji i inne eseje, Tłum. Małgorzata Pasicka, Anna Skucińska i Dariusz Żukowski, 11–26. Kraków: Karakter.
Sontag, Susan. 2018b. Wyobraźnia pornograficzna. [w:] Susan Sontag, Style radykalnej woli, Tłum. Dariusz Żukowski, 47–90. Kraków: Karakter.
Sosnowski, Andrzej. 2009. Pozytywki i marienbadki (1987–2007). Wrocław: Biuro Literackie.
Swoboda, Tomasz. 2010. Historie oka. Bataille, Leiris, Artaud, Blanchot. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
Śliwiński, Piotr, red. 2010. Wiersze na głos. Szkice o twórczości Andrzeja Sosnowskiego. Poznań: Wielkopolska Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury.
Information: The Polish Journal of the Arts and Culture. New Series, 2019, 10 (2/2019), pp. 91-107
Article type: Original scientific article
Titles:
Formy erotyzmu. Krytyczny potencjał erotyzmu w polskiej poezji współczesnej
Published at: 12.2019
Article status: Open
Licence: CC BY-NC-ND 4.0
Percentage share of authors:
Article corrections:
-Publication languages:
PolishView count: 1700
Number of downloads: 1162