2081-4488 Najnowsza migracja z Hiszpanii do Polski w perspektywie komunikacji międzykulturowej Matyja Aleksandra author Uniwersytet Wrocławski, Polska, plac Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław Correspondence to: Aleksandra Matyja aleksandra.matyja3@uwr.edu.pl 28 04 2022 Nr 1 (183) 2022 (XLVIII) 223 244 Copyright © 2022 2022 <p>Celem artykułu jest przedstawienie wyników projektu badawczego dotyczącego migracji Hiszpanów do Polski, a więc zjawiska nowego oraz słabo dotąd zbadanego, w przeciwieństwie do kierunku odwrotnego, który utrwalił się przez wieki i któremu poświęcono wiele publikacji. Nieoczekiwanie Hiszpanie stali się trzecią największą grupą cudzoziemców z Unii Europejskiej mieszkających w Polsce, co było przyczynkiem do przeprowadzenia wywiadów pogłębionych z jej przedstawicielami. Za szczególnie istotną uznano kwestię motywacji do obrania właśnie takiego celu migracji, a także rolę, jaką w podejmowaniu tej decyzji odgrywały wcześniejsze wyobrażenia respondentów na temat Polski i Polaków. Przeanalizowano także proces aktualizacji tych wyobrażeń podczas przebywania w nowym otoczeniu kulturowym, przyjmując tym samym perspektywę właściwą studiom nad komunikacją międzykulturową. Badanie pozwoliło wykazać, że Hiszpanie migrujący do Polski to ludzie młodzi i posiadający wyższe wykształcenie, którzy decydują się na zmianę kraju zamieszkania ze względu na chęć znalezienia stabilnego zatrudnienia, a więc osiągnięcia celu, który w Hiszpanii jawi się im jako niemal nieosiągalny. Procesowi podejmowania decyzji o wyjeździe do kraju, który ma oferować atrakcyjne możliwości na rynku pracy, towarzyszą liczne negatywne komponenty obrazu Polski w Hiszpanii (m.in. bieda, zacofanie), które stopniowo ulegają aktualizacji podczas pobytu w nowym kraju.</p> 1 Amal Sarasa M. (2005). Estrategias adaptativas de los trabajadores extranjeros: el caso de los inmigrantes polacos. Nomada. Revista crítica de ciencias sociales y jurídicas, 11, https://theoria.eu/nomadas/11/masarasa.pdf (data dostępu: 11.03.21). 2 Bąk G. (2005). “Impresiones de un viaje a España” de Wojciech Dzieduszycki: otro paralelo (¿?) decimonónico entre Polonia y España, Eslavística Complutense, 5, 175–184. 3 Bednarz-Łuczewska P., Łuczewski M. (2012). Podejście biograficzne, w: Jemielniak D. (red.) Badania jakościowe. Metody i narzędzia. t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 91–110. 4 Bentolila S., Felgueroso F., Jansen M., Jimeno J.F. (2021). Lost in Recession: Youth Employment and Earnings in Spain. Estudios sobre la Economía Española, 12. 5 Brot A. (2017). O badaniach biograficznych krytycznie. Nauki o wychowaniu. Studia interdyscyplinarne, 14, 16–34. 6 Denzin N.K., Lincoln Y.S. (2000). Handbook of Qualitative Research, Thousand Oaks: Sage Publications. 7 Domínguez-Mujica J., Parreño-Castellano J., Díaz-Hernández D., Moreno-Medina C. (2018). International mobility of young adult Spaniards eight years after the onset of the economic crisis. Food for thought, Belgeo, 3 https://journals.openedition.org/belgeo/27986 (data dostępu: 20.06.2021). 8 Jończy R. (2016). Migracja zarobkowa – uwagi definicyjne, w: Górny A., Kaczmarczyk P., Lesińska M. (red.), Transformacje. Przewodnik po zamianach społeczno-ekonomicznych w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 120–125. 9 Kasińska-Metryka A., Dudała R. (2019), Społeczeństwa w obliczu zmian. Przeobrażenia polityczno-kulturowe w Hiszpanii i we Włoszech. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. 10 Kieniewicz J. (2000). Studia polsko-hiszpańskie. Wiek XVIII. Warszawa: Wydawnictwo OBTA. 11 Kieniewicz J. (2001). Hiszpania w zwierciadle polskim. Gdańsk: Wydawnictwo Novus Orbis. 12 Kieniewicz J. (2002). Studia polsko-hiszpańskie. Wiek XIX. Warszawa: Wydawnictwo OBTA. 13 Kieniewicz J. (2004). Studia polsko-hiszpańskie. Wiek XX. Warszawa: Wydawnictwo OBTA. 14 Kohli M. (1986). Biographical Research in the German Language Area, w: Dulczewski Z. (red.). A commemorative book in honor of Florian Znaniecki on the Centenary of his Birth, Poznań: Wydawnictwo UAM, 91–110. 15 Krawczyńska-Butrym Z. (2009). Migracje, Wybrane zagadnienia. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. 16 Krzyżostaniak M. (2019). Od Somosierry do Saragossy. Pamiętnikarskie i literackie świadectwa udziału Polaków w hiszpańskiej wojnie o niepodległość. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT. 17 Kucharski A. (2007). Hiszpania i Hiszpanie w relacjach Polaków. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. 18 Kvale S. (2012). Prowadzenie wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. 19 Lelewel J. (2006). Historyczna paralela Hiszpanii z Polską w wieku XVI, XVII, XVII, Warszawa: Wydawnictwo DiG. 20 Lesińska-Staszczak M. (2017). Rola procesów stereotypizacji w kształtowaniu się postaw wobec narodów obcych, w: Adamczyk A., Sakson A. Trosiak C., Między tolerancją a niechęcią. Rola współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 357–368. 21 Morawiecki J. (2010). Syberyjska sekta wissarionowców jako fenomen społeczno-religijny, Warszawa: Wydawnictwo Semper. 22 Nalewajko M. (2012). Nieznani a bliscy. Historyczne i społeczne uwarunkowania recepcji polskiej imigracji przełomu XX i XXI wieku w Hiszpanii. Warszawa: Instytut Historii PAN. 23 Nalewajko M. (2016). Los españoles residentes en Polonia y su imagen del país de acogida.  Itinerarios, 2, 281–307.  24 Nosek A., Pietrzak A. (2009). Efekt domina, czyli międzynarodowa transmisja kryzysów na przykładzie współczesnego kryzysu finansowego, w: Wybrane problemy gospodarki światowej pierwszej dekady nowego wieku, red. W. Michalczyk, Wrocław: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, 82–92. 25 Okólski M. (2010). Polska jako kraj imigracji – wprowadzenie, w: Górny A., Grabowska-Lusińska I., Lesińska M., Okólski M. (red.), Transformacja nieoczywista. Polska jako kraj imigracji. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. 26 Paleczny T. (2005). Stosunki międzykulturowe. Zarys problematyki. Kraków: Oficyna Wydawnicza AFM. 27 Presa González F. (2002). España y el mundo eslavo. Relaciones culturales, literarias y lingüísticas. Madrid: Gram. 28 Presa González F., Matyjaszczyk Grenda A. (2003). Madrid a los ojos de los viajeros polacos. Madrid: Gram. 29 Ramírez Goicoechea E. (2005). Los polacos en España. 1980–2000, w: González Martínez E., Nalewajko M. (red.). España y Polonia: los encuentros. Madrid: Universidad Complutense de Madrid, 145–182. 30 Ramos R., Royuela V. (2016). Graduate migration in Spain: the impact of the great recession on a low mobility country, Institut de Recerca en Economia Aplicada Regional i Pública, 8, https://www.ub.edu/irea/working_papers/2016/201608.pdf (data dostępu: 12.06.2021). 31 Rosenthal G. (2018), Interpretative Social Research, Göttingen: Göttingen University Press. 32 Sawicki P. (1993). Między dwoma totalizmami. Hiszpańska wojna domowa 1936–1939 w oczach jej polskich świadków. Ruch Literacki, 34, 109–126. 33 Sawicki P. (1995). Polacy a Hiszpanie. Ludzie, podróże, opinie. Estudios Hispánicos, 3. 34 Sawicki P. (1996). Hiszpania malowniczo-historyczna. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. 35 Sawicki P. (2013). Polska-Hiszpania, Hiszpania-Polska. Poszerzanie horyzontów. Wrocław: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Filologicznej. 36 Stanek M. (2002). Los inmigrantes polacos en Madrid. Una etnografía de la vida cotidiana. Scripta Nova. Revista electrónica de geografía y ciencias sociales, 141, http://www.ub.edu/geocrit/sn/sn-141.htm (data dostępu: 11.01.2021). 37 Stanek M. (2008). Los inmigrantes polacos en la Comunidad de Madrid y su inserción laboral (praca doktorska). Madrid: Universidad Complutense. 38 Świstak P. (2006). Adaptacja Hiszpanów do życia w środowisku polskim, w: Nowicka E., Łodziński S. (red.), Kulturowe wymiary imigracji do Polski: studia socjologiczne, Warszawa: Wydawnictwo Prolog, 176–200. 39 Szompka P. (2003). Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków: Wydawnictwo Znak. 41 Informe Jóvenes y mercado de trabajo, http://www.mitramiss.gob.es/es/sec_trabajo/analisis-mercado-trabajo/jovenes/numeros/2018/junio_2018.pdf(data dostępu: 30.11.2020). 42 Instituto Naciononal de Estadística, https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?path=/t20/p85001/serie/l0/&amp;file=01001.px&amp;L=0 (data dostępu: 30.11.2020). 43 Instituto Nacional de Estadística, https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=24303 (data dostępu: 30.06.2021). 44 Urząd do Spraw Cudzoziemców https://udsc.gov.pl/cudzoziemcy (data dostępu: 10.12.2020).