1731-7398 The activities of older people when healthy ageing policy and funding is limited. The institutional and financial dimensions of health promotion for older people in Poland Sowada Christoph author Kowalska-Bobko Iwona author Mokrzycka Anna author Domagała Alicja author Zabdyr-Jamróz Michał author Tambor Marzena author Golinowska Stanisława author Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Instytut Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Institute of Public Health Faculty of Health Sciences Jagiellonian University Medical College, Kraków; Faculty of Medicine and Health Sciences, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University Gustawa Herlinga-Grudzińskiego 1, 30-705 Kraków, Poland Instytut Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Institute of Public Health Faculty of Health Sciences Jagiellonian University Medical College, Kraków Correspondence to: Christoph Sowada Correspondence to: Iwona Kowalska-Bobko Correspondence to: Anna Mokrzycka Correspondence to: Alicja Domagała Alicja.Domagala@uj.edu.pl Correspondence to: Michał Zabdyr-Jamróz michal.zabdyr-jamroz@uj.edu.pl Correspondence to: Marzena Tambor Correspondence to: Stanisława Golinowska stanislawa.golinowska@uj.edu.pl 30 01 2017 Tom 15, Numer 1 2017 69 84 Copyright © 2017 2017 <div id="cke_pastebin">The presented country profile, based on several national reports, legal acts, international databases, scientific articles and pilot research performed with the use of health care sector templates, outlines the major institutional, organisational and financing challenges for health promotion in Poland, and specifically, health promotion for older adults.</div> <div id="cke_pastebin">Despite the numerous legislative and organisational changes in the health care sector since 1989 and the strengthening of the public health institutions in Poland, the country lacks a long-term, sustainable policy perspective in the public health area. The traditionally higher priority attached to curative care than to public health actions is one of the major reasons for the shortcomings of public health policy and the insufficient resources for health promotion and primary prevention in general, and health promotion for older adults specifically. However, there are also many weaknesses at the organisational level. One of the most important is the weak cooperation between the different levels of territorial self-government, the central government and other institutions when undertaking health promotion actions, which results in the development of both under- and overprovision of health promotion interventions for different population groups and at different geographical locations. Few self-government associations try to improve the cooperation and experience exchange in this field. However there is a need for a greater coordination and information exchange concerning plans and financial possibilities as well as for more competent health educators with better communication skills, less bureaucratic burdens, and better financial conditions.</div> 1 Sagan A. et al., Poland: Health system review, “Health Systems in Transition” 2011; 13 (8), European Observatory on Health Systems and Policies, Copenhagen. 2 GUS (Central Statistical Office), Zdrowie i zachowania zdrowotne mieszkańców Polski w świetle badania EHIS 2014, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2015, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zdrowie-i-zachowania-zdrowotne-mieszkancow-polski-w-swietle-badania-ehis-2014,10,1.html; accessed: 02.04.2016. 3 Mossakowska M., Więcek A., Błędowski P., POLSENIOR. Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekono­miczne starzenia się ludzi w Polsce, Termedia Wydawnictwo Medyczne, Poznań 2012. 4 GUS (Central Statistical Office), Stan zdrowia ludności Polski w 2009 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2011. 5 NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia), Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2015 rok, Narodowy Fundusz Zdrowia, Warszawa 2016b. 6 GUS (Central Statistical Office), Zdrowie i ochrona zdrowia w 2014 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2015, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zdrowie-i-ochrona-zdrowia-w-2014-r-,1,5.html; accessed: 02.05.2016. 7 Golinowska S., Decentralizacja i polityka społeczna. Siła, słabość czy niedostosowanie? Próba oceny, “Polityka Społeczna”, numer tematyczny 2015; 1: 2–10. 8 Molnár Györffyné I. et al., Active Aging, Quality aging in an urban environment, Toolbox of tested solutions promoting active ageing at local level, 2011, www.zze-freiburg.de/assets/pdf/Toolbox-of-tested-solutions-Active-Ageing.pdf; accessed: 08.04.2016. 9 CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej), Aktywność społeczna Polaków, Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa 2014, http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2014/K_060_14.PDF; accessed: 08.05.2016. 10 Klimczuk A., Kierunki rozwoju uniwersytetów trzeciego wieku w Polsce, “E-Mentor, Dwumiesięcznik SGH” 2013; 4 (51), http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/51/id/1048; accessed: 10.04.2016. 11 Gibalska A., Przegląd źródeł Finansowania Uniwersytetów Trzeciego Wieku, Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011, http://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/ddb3582fea69f634c12572d60046c380/$FILE/Przegl%C4%85d%20%C5%BAr%C3%B3de%C5%82%20finansowania%20uniwersytet%C3%B3w%20trzeciego%20wieku.pdf; accessed: 10.04.2016. 12 Janik-Komar J., Rola kościoła w aktywizacji osób starszych, “Rocznik Andragogiczny” 2009; R, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.db462422-f865-3d46-ae4a-c9fe0f81a724; accessed: 10.04.2016. 13 Adamiak P., Zaangażowanie społeczne Polek i Polaków. Wolontariat, filantropia, 1% i wizerunek organizacji pozarządowych. Raport z badania 2013, Stowarzyszenie Kon/Jawor, Warszawa 2014, http://www.malopolskie.pl/Pliki/2015/20140407_RAPORT_final-1.pdf; accessed: 10.04.2016. 14 Adamiak P., Charycka B., Gumkowska M., Polskie Organi­zacje Pozarządowe, Stowarzyszenie Kon/Jawor, Warszawa 2015, http://www.kson.pl/attachments/article/1436/PolskieOrganizacje2015.pdf; accessed: 12.04.2016. 15 Przewłocka J., Adamiak P., Herbst J., Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych. Raport z badania 2012, Stowarzyszenie Kon/Jawor, Warszawa 2013, http://www.ngo.pl/PodstawoweFakty_2012_raport/ebook/content/PodstawoweFaktyNGO_2012_KlonJawor_raport.pdf; accessed: 12.04.2016. 16 Woźniak B., Tobiasz-Adamczyk B., Brzyska M., Promocja zdrowia wśród osób starszych w Polsce w świetle badań przeprowadzonych w projekcie healthPROelderly – wypracowanie opartego na faktach przewodnika dotyczącego promocji zdrowia wśród osób starszych, “Problemy Higieny i Epidemiologii” 2009; 90 (4): 459–464. 17 ProEthica, Jesteś wyjątkową różą. Indywidualne podejście w pracy z osobami starszymi, 2015, http://proethica.pl/wordpress/wp-content/uploads/2015/12/model-personalizacji-szkic_IT-1.pdf; accessed: 4.04.2016. 18 Adamiak P., Charycka B., Gumkowska M., Wizerunek Organizacji Pozarządowych. Raport z badania 2015, Stowarzyszenie Kon/Jawor, Warszawa 2015, http://www.malopolskie.pl/Pliki/2015/raport_wizerunek.pdf; accessed: 14.04.2016. 19 Olech A., Między zainteresowaniem a zaangażowaniem – aktywność obywatelska i organizacje pozarządowe w Polsce, “Analizy i Opinie” 2014, nr specjalny 7: Decydujmy razem, Instytut Spraw Publicznych, http://www.isp.org.pl/uploads/analyses/834940208.pdf; accessed: 16.04.2016. 20 NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia), Podstawowa Opieka Zdrowotna, potencjał i jego wykorzystanie z załącznikiem European Observatory on Health Systems and Policies, Podstawowa Opieka Zdrowotna i profilaktyka w podstawowej opiece zdrowotnej w Europie (Primary care, potential and its use with attachment of the European Observatory on Health Systems and Policies: Primary care and prophylaxis in primary care in Europe), Narodowy Fundusz Zdrowia, Warszawa 2016, www.nfz.gov.pl/.../gfx/.../poz_-_potencjal_i_jego_wykorzystanie.pdf; accessed: 08.09.2016. 21 WHO, Global Strategy for Health for All by the Year 2000, World Health Organization, Geneva 1981, http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/38893/1/9241800038.pdf; accessed: 08.09.2016. 22 COiEOZ (Centrum Organizacji i Ekonomiki Ochrony Zdrowia), Kontraktowanie świadczeń promocji zdrowia w podstawowej opiece zdrowotnej. Projekt, “Biuletyn Informacyjny” 1997; 27. 23 Szymborski J., Iwińska K., Przewoźniak K., Błaszczyk K., Troszyński M., Szylar A., Interdyscyplinarna Szkoła Promocji Zdrowia Seniorów, Collegium Civitas Press, Warszawa 2014. 24 Wolf S., Husten C., Lewin L., Marks J., Fielding J., Sanchez E., The Economic Argument for Disease Prevention: Distinguishing Between Value and Savings. A Prevention Policy Paper Commissioned by Partnership for Prevention, February 2009, https://www.prevent.org/data/files/initiatives/economicargumentfordiseaseprevention.pdf; accessed: 08.07.2016. 25 Baranowski J., Windak A., Optymalizacja polskiego systemu finansowania Podstawowej Opieki Zdrowotnej, Ernst &amp; Young, Warszawa 2012. 26 Cianciara D., Piotrowicz M., Tucka-Dorociak H., Zasoby kadrowe zdrowia publicznego i promocji zdrowia w Polsce. Cz II. Oferty pracy, “Problemy Higieny i Epidemiologii” 2010; 91 (3): 475–481. 27 Rezner A., Rezner W., Kosecka J., Edukator zdrowia w podstawowej opiece zdrowotnej jako szansa na podniesienie poziomu promocji zdrowia i profilaktyki w Polsce (Health educator in primary care setting – an opportunity for the improvement of health promotion and prophilaxis in Poland), “Problemy Higieny i Epidemiologii” 2013; 94 (3): 407–412. 28 WHO, List of Basic Terms. Health Promotion Glossary, World Health Organization, Geneva 1998. 29 Gold S., Miner R., Reports on the Joint Committee on Health Education and Promotion Terminology, “American Journal of Health Education” 2001; 32 (2): 89–103. 31 Alzheimer Europe: http://www.alzheimer-europe.org/Policy-in-Practice2/Country-comparisons/The-prevalence-of-dementia-in-Europe/Poland  32 bazy.ngo.pl – Baza danych organizacji pozarządowych i instytucji, http://bazy.ngo.pl/  33 Eurostat: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database  34 EU-SILC data (EuphaEuropean health for all database, HFA-DB), WHO Regional Office for Europe: http://data.euro.who.int/hfadb/  35 EU-SILCdata: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database  36 forum50+ Seniorzy XXI wieku, http://www.forum50.org/  37 Głos Seniora/Serwis Nowoczesnego Seniora, http://glosseniora.pl/  38 http://eeagrants.org  39 http://www.ssd.opolskie.pl/page/22,zlota-jesien.html  40 Karta Seniora – Zniżki dla Seniorów’, http://glosseniora.pl/seniorcard  41 MRPiPS (Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej), Rządowy Program ASOS, https://www.mpips.gov.pl/seniorzyaktywne-starzenie/rzadowy-program-asos/  42 MRPiPS (Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej), http://senior.gov.pl/program_senior_wigor  43 NFZ, Programy profilaktyczne, http://nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne/  44 OECD Health Statistics, http://stats.oecd.org/index.aspx?DataSetCode=HEALTH_STAT#  45 Stowarzyszenie Manko, http://stowarzyszeniemanko.pl/  46 Swiss Contribution and WWPE, Realizacja projektów w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy – Wytyczne dla beneficjentów Priorytetu nr 1 i nr 2, http://cppc.gov.pl/be2/files/documents/Szwajcar/SPPW_Wyty­czne_dla_IR_wersjazatw_21.02.2012.pdf  47 Wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2014, http://www.mpips.gov.pl/bip/wykaz-organizacji-pozytku-publicznego/  48 www.aotm.gov.pl  49 www.dlaseniora.krakow.pl