1731-2442 Forma architektoniczna, funkcja oraz potencjał zespołów budynków wielorodzinnych zbudowanych w XXI wieku w Krakowie na przykładzie osiedli Kurdwanów Nowy i Piaski Nowe Architectural form, function and potential of multi-family building complexes built in the twenty-first century in Krakow presented on the example of Kurdwanów Nowy and Piaski Nowe estates Woźniczka Magdalena author Wydział Architektury, Politechnika Krakowska Correspondence to: Magdalena Woźniczka mmwozniczka@interia.pl 30 10 2020 31/2020 2020 82 92 Copyright © 2020 2020 <p>Piaski Wielkie oraz Kurdwanów to dawne przedmieścia Krakowa, których przestrzeń uległa silnym zmianom w ostatnim półwieczu. Pierwsza fala przemian nastąpiła w latach 70. i 80. kiedy to wzniesiono osiedla Piaski Nowe i Kurdwanów Nowy. Dalszy wzrost liczby mieszkańców Krakowa w XXI wieku, przyczynił się do ponownego skierowania uwagi inwestorów na te obszary.</p> <p>Obecnie tereny te są intensywnie zabudowywane. W niektórych rejonach tempo rozwoju infrastruktury drogowej i usługowej jest wolniejsze niż budowa obiektów mieszkaniowych. Tendencję tę widać w Piaskach Nowych, których funkcjonowanie opiera się głównie na ubiegłowiecznej infrastrukturze. Istotne stało się zbadanie form występujących w osiedlach, ich funkcji i potencjału, co pozwoli prowadzić skuteczną politykę przestrzenną w ich obrębie.</p> <p>Artykuł charakteryzuje formy architektoniczne, układy oraz podstawowe funkcje zespołów mieszkaniowych powstałych w latach 1999–2019 w Piaskach Nowych i Kurdwanowie Nowym. Wykonane badania wykazały, że oba osiedla mają predyspozycję do bycia atrakcyjnymi miejscami zamieszkania. Przyczyniają się do tego istniejące zaplecze usług publicznych oraz rozwijające się usługi prywatne. Ważnym czynnikiem jest też położenie miedzy III i IV obwodnicą Krakowa. Analiza form architektonicznych uwidoczniła zmiany w sposobie kształtowania zabudowy – zauważalna jest tendencja do upraszczania brył. Przedstawione realizacje pokazują, że uproszczenie nie jest jednak równoznaczne z końcem możliwości w kreowaniu form. Jest jedynie drogą do nowych rozwiązań.</p> 1 [1] Motak M., 2007, Architektura Krakowa 1989–2004, Kraków : Wydawnictwo PK 2 [2] Rada Miasta Krakowa, 2017, Uchwała Nr LXXIX/1938/17 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Osiedle Kurdwanów, Kraków: Rada Miasta Krakowa 3 [3] Schneider -Skalska G., Lorek A., 2016, Środowisko mieszkaniowe Krakowa – wybrane problemy, wybrane obszary, W: J. Gyurkovich, A. Matusik, F. Suchoń, red. Kraków-wybrane problemy ewolucji miejskiej, Kraków: Wydawnictwo PK, s. 53–82 4 [4] Schneider-Skalska G., Tor P., 2016, Residential areas in the structure of the city. Case studies from the West Europe and Krakow, W: R. Biere Arenas, M. Gyurkovich, red. Back to the Sense of the City : 11th VCT International monograph book, Year 2016, July, Krakow, Barcelona: Centre of Land Policy and Valuations, s.628–644 5 [5] Staniszewska A., red., 2015, Poczet sołtysów i wójtów wsi, gmin i gromad przyłączonych do Krakowa po 1915 roku, Kraków: Urząd Miasta Krakowa 6 [6] Vitruvius Pollio M., 1956, O architekturze ksiąg dziesięć, Warszawa: PWN 7 [7] Włodarczyk M., 2014, Krakowskie osiedla modernizmu z lat 1945–1990 – wybrane przykłady, Kraków: Stowarzyszenia Architektów Polskich SARP Oddział Kraków 9 [1] Portal informacyjny dziennika Gazeta Krakowska https://krakow.naszemiasto.pl/na-piaskach-bedzie-prywatny-szpital/ar/c1-6771481 (dostęp 30.01.2020) 10 [2] Portal informacyjny dziennika Gazeta Krakowska https://gazetakrakowska.pl/w-klinice-sw-rafala-juz-lecza-prywatnie/ar/153862 (dostęp 30.01.2020)