1731-7398 Wpływ struktury zatrudnienia personelu i wybranych czynników organizacyjnych szpitala na wskaźnik zgonów pacjentów hospitalizowanych w szpitalach polskich uczestniczących w projekcie RN4CAST Influence of hospital staffing and selected organisational circumstances on the death rate of patients treated in Polish hospitals participating in the RN4CAST project. Gajda Krzysztof author Kózka Maria author Brzyski Piotr author Gabryś Teresa author Przewoźniak Lucyna author Cisek Maria author Ogarek Maria author Ksykiewicz-Dorota Anna author Brzostek Tomasz author Institute of Public Health Faculty of Health Sciences Jagiellonian University Medical College, Kraków Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego i Środowiskowego, Instytut Pielęgniarstwa i Położnictwa, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Correspondence to: Krzysztof Gajda krzysztof.gajda@uj.edu.pl Correspondence to: Maria Kózka Correspondence to: Piotr Brzyski Correspondence to: Teresa Gabryś Correspondence to: Lucyna Przewoźniak Correspondence to: Maria Cisek Correspondence to: Maria Ogarek Correspondence to: Anna Ksykiewicz-Dorota Correspondence to: Tomasz Brzostek 27 06 2013 Tom 10, Numer 4 2012 49 57 Copyright © 2013 2013 1 Hurst S.A., Forde R., Reiter-Theil S., Slowther A.M., Perrier A., Pegoraro R., Danis M., Physicians’ views on resource availability and equity in four European health care systems, „BMC Health Serv. Res.” 2007; 7: 137. 2 Strech D., Persad G., Marckmann G., Danis M., Are physicians willing to ration health care? Conflicting findings in a systematic review of survey research, „Health Policy” 2009; 90 (2–3): 113–124. 3 McGillis Hall L., Nurse staffing, w: McGillis Hall L. (red.), Quality work environments for nurse and patient safety, Jones and Bartlett Publications, Sudbury MA 2005: 937. 4 North Karolina Nurses Association Commission of Standards and Professional Practice, Position paper on safe staffing, „Tar Heel Nurse” 2005; 67 (1): 20, Oxford English Dictionary (1989). Retrieved November 10, 2005. 5 Aiken L.H., Clarke S.P., Sloane D.M., Sochalski J., Silber J.H., Hospital nurse staffing and patient mortality, nurse burnout, and job dissatisfaction, „Journal of the American Medical Association” 2002; 288 (16): 1987–1993. 6 Needleman J., Buerhaus P., Mattke S., Stewart M., Zelevinsky K., Nurse-staffing levels and the quality of care in hospitals, „N. Engl. J. Med.” 2002; 346 (22): 1715–1722. 7 Lang T.A., Hodge M., Olson V., Romano P.S., Kravitz R.L., A systematic review on the effects of nurse staffing on patient, nurse employee and hospital outcomes, „Journal of Nursing Administration” 2004; 34 (7/8): 326–337. 8 Tourangeau A.E., Doran D.M., McGillis Hall L., O’Brien Pallas L., Pringle D., Tu I.V., Cranley L.A., Impact of hospital nursing care on 30-day mortality for acute medical patients, „Journal of Advanced Nursing” 2006; 57 (1): 32–44. 9 Tourangeau A.E., Giovanetti P., Tu I.V., Wood M., Nursing related determinants of 30 mortality for hospitalized patient, „Canadian Journal of Nursing Research” 2002; 33 (4): 71–88. 10 Kovner C., The impact of staffing and the organization of work on patient outcomes and Health care workers in Health care organizations, „The Joint Commission Journal on Quality Improvement” 2001; 27 (9): 458–468. 11 Person S.D., Allison J.J., Kiefe C.I., Weaver M.T., Williams O.D., Nurse staffing and mortality for Medicare patients with acute myocardial infarction, „Medical Care” 2004; 42 (1): 4–12. 12 Sovie M.D., Jaward A.F., Hospital restructuring and its impast on outcomes, „Journal of Nursing Administration” 2001; 31(12): 588–600. 13 Needleman J., Buerhaus P., Pankratz V.S., Leibson C.L., Stevens S.R., Harris M., Nurse staffing and inpatient hospital mortality, „N. Engl. J. Med.” 2011; 364 (11): 1037–1045. 14 Kane R.L., Shamliyan T.A., Mueller C., Duval S., Wilt T.J., The association of registered nurse staffing levels and patient outcomes: systematic review and meta-analysis, „Med. Care” 2007; 45 (12): 1195–1204. 15 Aiken L.H., Clarke S.P., Cheung R.B., Sloane D.M., Silber J.H., Educational levels of hospital nurses and surgical patient mortality, „JAMA” 2003; 290: 1617–1623. 16 Aiken L.H., Clarke S.P., Cheung R.B., Silber J.H., Education levels of hospital nurses and patient mortality, „Journal of the American Medical Association” 2003; 290 (12): 1–8. 17 Aiken L.H., Cimiotti J.P., Sloane D.M., Smith H.L., Flynn L., Neff D.F., Effects of nurse staffing and nurse education on patient deaths in hospitals with different nurse work environments, „Med. Care” 2011; 49 (12): 1047–1053. 18 Aiken L.H., Clarke S.P., Sloane M., Effects of hospital care environment on patient mortality and nurses outcomes, „Journal of Nursing Administration” 2008; 38 (5): 223–229. 19 Lake E.T., Friese C.R., Variations in nursing practice environments – relation to staffing and hospital characteristics, „Nursing Research” 2006; 55: 1–9. 20 Lucero R.J., Lake E.T., Aiken L.H., Nursing care quality and adverse events in US hospitals, „Journal Clinical Nursing” 2010; 19 (15–16): 2185–2195. 21 Kazanijian A., Green L., Wong J., Reid R., Effect of the hospital nursing environment on patient mortality: a systematic review, „Journal of Health Services Research and Policy” 2005; 10, 2: 111–117. 22 Sochalski J., Is more better? The relationship between nurse staffing and the quality of nursing care in hospitals, „Medical Care” 2004; 42: 67–73. 23 Narodowy Program Zdrowia 2007–2015 (przyjęty Uchwałą Nr 90/2007 Rady Ministrów z dnia 15 maja 2007 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007–2015) [dok. elektr.] http://www.mz.gov.pl/wwwmz (dostęp: 21.11.2012). 24 Wojtyniak B., Goryński P. (red.), Sytuacja zdrowotna ludności Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2008: 87–109 [dok. elektr.] http://www.pzh.gov.pl/page/fileadmin/user_upload/PZH_Raport_2008.pdf (dostęp: 4.03.2013). 25 Karwat K., Analiza zgonów w klinice pneumologii, „Pol. Merk. Lek.” 2012; XXXII, 190: 221–224. 26 Pujanek M., Bronisz A., Bronisz M., Gieroch J., Gieroch M., Junik R., Glikemia podczas przyjęcia a śmiertelność wewnątrzszpitalna i długoletnia u pacjentów hospitalizowanych z przyczyn innych niż nagłe stany zagrożenia życia, „Diabetologia Praktyczna” 2009, 10, 6: 234–239. 27 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady. Działania w ramach Strategicznego planu realizacji Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu, COM(2012), 083 [dok. elektr.] http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/projekt_komisja_zp_032012.pdf (dostęp: 3.04.2013). 28 Projekt „Założenia polityki ludnościowej Polski 2013 r.” – dokument Rządowej Rady Ludnościowej [dok. elektr.] http://www.stat.gov.pl/bip/389_43_PLK_HTML.htm (dostęp: 3.04.2013). 29  Zdrowie publiczne i polityka ludnościowa – Rządowa Rada Ludnościowa, II Kongres Demograficzny, Warszawa 2012 [dok. elektr.] http://www.stat.gov.pl/bip/389_43_PLK_HTML.htm (dostęp: 3.04.2013). 30  Hrynkiewicz J. (red.), O sytuacji ludzi w starszym wieku. II Kongres Demograficzny, Warszawa 2012 [dok. elektr.] http://www.stat.gov.pl/bip/389_43_PLK_HTML.htm (dostęp: 3.04.2013). 31  Szczerbińska K. (red.), Dostępność opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób starszych w Polsce. Raport z badań CLESA, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2006. 32 Tobiasz-Adamczyk B., Brzyski P., Bajka J., Społeczne uwarunkowania jakości życia kobiet u progu wieku starszego. Badania porównawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004. 33 Kane R.L., Shamliyan T.A., Mueller C., Duval S., Wilt T.J., The association of registered nurse staffing levels and patient outcomes: systematic review and meta-analysis, „Med. Care” 2007; 45 (12): 1195–1204. 34 Harless D.W., Mark B.A., Nurse staffing and quality of care with direct measurement of inpatient staffing, „Med. Care” 2010; 48 (7): 659–663. 35 Sermeus W., Aiken L.H., Van den Heede K., Rafferty A.M., Griffiths P., Moreno-Casbas M.T., Busse R., Lindqvist R., Scott A.P., Bruyneel L., Brzostek T., Kinnunen J., Schubert Schoonhoven L., Zikos D., Nurse forecasting in Europe (RN4CAST). Rationale, design, and methodology, „BMC Nursing” 2011; 18: 10–16. 36 Przewoźniak L., Kózka M., Cisek M., Gajda K., Brzyski P., Ogarek M., Gabryś T., Brzostek T., Organizacja i zakres badań RN4CAST (Registered Nurse Forecasting) dotyczących planowania zatrudnienia w pielęgniarstwie w Polsce, „Zdrowie Publiczne” 2012; 10(4): 267–277. 37 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r., Nr 164 poz. 1027 z późn. zm.). 38 Lang T.A., Hodge M., Olson V., Romano P.S., Kravitz R.L., A systematic review on the effects of nurse staffing on patient, nurse employee and hospital outcomes, „Journal of Nursing Administration” 2004; 34 (7–8): 326–337. 39 Sovie M.D., Jaward A.F., Hospital restructuring and its impost on outcomes, „Journal of Nursing Administration” 2001; 31 (12): 588–600. 40 Dimick J.B., Swoboda S.M., Pronovost P.J., Lipsett P.A., Effect of nurse to patient ratio in the intensive care unit on pulmonary complications and resource use after hepatectomy, „American Journal of Critical Care” 2001; 10 (6): 376–382. 41 Blegen M.A., Goode C.J., Spetz J., Vaughn T., Park S.H., Nurse staffing effects on patient outcomes: safety-net and non safety-net hospitals, „Med. Care” 2011; 49 (4): 406–416. 42 Van den Heede K., Lesaffre E., Diya L., Vleugels A., Clarke S.P., Aiken L.H., Sermeus W., The relationship between inpatient cardiac surgery mortality and nurse numbers and educational level: analysis of administrative data, „Int. J. Nurs. Stud.” 2009; 46 (6): 796–803. 43 Raffery A.M., Clarke S.P., Coles J., Ball J., James P., Mckee M., Aiken L.H., Outcomes of variation in hospital nurse staffing in English hospitals. Cross-sectional analysis of survey data and discharge records, „Internal Journal of Nursing Studies” 2007; (44): 175–182. 44 Rothberg M.B., Abraham I., Lindenauer P.K., Rose D.N., Improving nurse-to-patient staffing ratios as a cost-effective safety intervention, „Med. Care” 2005; 43 (8): 785–791. 45 Kalisch B.J., Landstrom G., Williams R.A., Missed nursing care: errors of omission, „Nurs. Outlook” 2009; 57 (1): 3–9. 46 Kózka M., Brzostek T., Ksykiewicz-Dorota A., Analysis of nurse staffing and factors determining the demand for health care in Poland, „Progress in Health Sciences” 2011; 1 (2): 59–66. 47 Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, Wstępna ocena zasobów kadrowych pielęgniarek i położnych w Polsce do 2020 roku, Warszawa 2010. 48 Schubert M., Ausserhofer D., Desmedt M., Schwendimann R., Lesaffre E., Li B., De Gesst S., Levels and correlates of implicit rationing of nursing care in Swiss acute care hospitals – a cross study, „Int. J. Nurs. Stud.” 2013; 50 (2): 230–239. 49 Aklawood A., Wyniki leczenia chorych po nagłym zatrzymaniu krążenia, „Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej” 2007; 117 (11–12): 1–5. 50 Nestorowicz A., Słowo wstępne, Anestezjologia 5, „Przegląd Piśmiennictwa Anestezjologicznego” 2000; 3: 105–106. 51 Opinia Konsultanta Krajowego w dziedzinie Anestezjologii i Intensywnej Terapii w sprawie struktury organizacyjnej i struktury świadczeń na oddziałach intensywnej terapii [dok. elektr.] http://www.anestezjologia.bydgoszcz.pl/index.php?opinion=com_docman (dostęp: 28.05.2013). 52 www.dane-i-analizy.pl (dostęp: 20.02.2013).