1234-7175 Dieta i suplementacja w okresie karmienia piersią Diet and supplementation during breastfeeding Spurek Julia author Sobania Martyna author Promowicz Emilia author Pieczykolan Agnieszka author Uniwersytet Medyczny w Lublinie 016f61126 Correspondence to: Julia Spurek juliaspurek.js@gmail.com Correspondence to: Martyna Sobania Correspondence to: Emilia Promowicz Correspondence to: Agnieszka Pieczykolan 10 12 2024 Tom 39 Numer 2 Tom 39 (2024) 43 51 Copyright © 2024 2024 brak źródeł finansowania Prawidłowe żywienie jest podstawowym czynnikiem kształtującym zdrowie człowieka. W okresie laktacji zmienia się zapotrzebowanie na składniki pokarmowe; należy zwiększyć wartość energetyczną pokarmów oraz w większym stopniu uzupełniać mikroelementy i makroelementy. Spowodowane jest to faktem, że matka musi odżywić siebie i swoje dziecko. Jej dieta podczas karmienia piersią może mieć istotny wpływ na zdrowie i rozwój niemowlęcia, ponieważ składniki odżywcze przenoszą się do mleka matki. Spożywanie różnorodnych i zdrowych pokarmów może wspomagać rozwój fizyczny oraz umysłowy dziecka, zapewniając mu niezbędne substancje odżywcze. Zmniejszona ilość dostarczanych kobiecie karmiącej składników pokarmowych może z kolei przyczynić się do zatrzymania produkcji mleka. 1 American Academy of Pediatrics (2020). Breastfeeding FAQs: Your Eating and Drinking Habits. 2 American College of Obstetricians and Gynecologists (2018). Breastfeeding Your Baby. FAQ118, https://www.acog.org/patient-resources/faqs/labor-delivery-and-postpartum-care/breastfeeding-your-baby (dostęp: 15.04.2024). 3 Brown S., Smith J. (2021). The role of a well-balanced diet in lactation: Meeting the nutritional needs of both mother and child. Journal of Maternal and Child Health, 18(2), 89–103. 4 Brown S., White L. (2019). Understanding the risks and consequences of substance use during breastfeeding: A comprehensive review. Journal of Maternal and Child Health, 12(3), 145–158. 5 Delgado-Noguera M.F., Calvache J.A., Bonfill Cosp X., Kotanidou E.P., Galli-Tsinopoulouet A. (2015). Supplementation with long chain polyunsaturated fatty acids (LCPUFA) to breastfeeding mothers for improving child growth and development. Cochrane Database of Systematic Reviews, 7, CD007901. 6 Szpital Uniwersytecki w Krakowie (2020). Dieta dla kobiet karmiących piersią. Zal.29-P-Q-Ż-09, https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/9466-dps-29-dieta-dla-kobiet-karmiacych-piersia/file (dostęp: 18.04.2024). 7 Landrigan P., Grandjean P. (2021). Pollution and the developing brain. The Lancet, 389(10315), 1961. 8 Guelinckx I., Devlieger R., Mullie P., Vansant G. (2013). Effect of lifestyle intervention on dietary habits, physical activity, and gestational weight gain in obese pregnant women: A randomized controlled trial. American Journal of Clinical Nutrition, 97(5), 1423–1432. 9 Holick M.F. (2018). The vitamin D deficiency pandemic: Approaches for diagnosis, treatment and prevention. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders, 19(2), 153–165. 10 Jarosz M. (2024). Piramida zdrowego żywienia i aktywności fizycznej dla osób dorosłych. Warszawa: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. 11 Jarosz M., Rychlik E., Stoś K., Charzewska J. (2020). Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. 12 Johnson R.K., Appel L.J., Brands M., Howard B.V., Lefevre M., Lustig R.H., Sacks F., Steffen L.M., Wylie-Rosett J. (2017). Dietary sugars intake and cardiovascular health: A scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 120(11), 1011–1020. 13 Jones A., Smith J. (2021). Alcohol consumption during lactation: Effects on breast milk composition and infant development. Journal of Pediatrics and Neonatology, 25(2), 78–92. 14 Jorgensen J.M., Yang Z., Lönnerdal B., Chantry C.J., Dewey K.G. (2016). Effect of iron supplementation during lactation on maternal iron status and oxidative stress: A randomized controlled trial. Maternal & Child Nutrition, 13(4), e12394. 15 Koletzko B., Godfrey K.M., Poston L., Szajewska H., van Goudoever J.B., de Waard M., Brands B., Grivell R.M., Deussen A.R., Dodd J.M., Patro-Golab B., Zalewski B.Z. (2019). Nutrition during pregnancy, lactation and early childhood and its implications for maternal and long-term child health: The early nutrition project recommendations. Annals of Nutrition Metabolism, 74(2), 93–106. 16 Marangoni F., Cetin I., Verduci E., Canzone G., Giovannini M., Scollo P., Corsello G., Poli A. (2016). Maternal diet and nutrient requirements in pregnancy and breastfeeding: An Italian consensus document. Nutrients, 8(10), 629. 17 National Health and Medical Research Council (2015). Infant Feeding Guideliness for Health Workers Canberra: Commonwealth of Australia. Cambridge: Cambridge University Press. 18 Niemiec T., Karowicz-Bilińska A., Kotarski J., Kurowska-Mroczek E., Poręba M., Spaczyński M. (2011). Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące: Znaczenie nawodnienia w prewencji chorób u kobiet w wieku prokreacyjnym. Ginekologia i Położnictwo, 82, 943–945. 19 Pawlak R., Lester S.E., Toyin B. (2014). The prevalence of cobalamin deficiency among vegetarians assessed by serum vitamin B12: A review of literature. European Journal of Clinical Nutrition, 68(5), 541–548. 20 Reece-Stremtan S., Marinelli K.A. (2015). ABM clinical protocol #21: Guidelines for breastfeeding and substance use or substance use disorder, revised 2015. Breastfeeding Medicine, 10(3), 135–141. 21 Sherman B., Bigby S.M. (2018). Opioids, cannabinoids, and pregnancy and breastfeeding. Clinical Obstetrics and Gynecology, 61(1), 169–179. 22 Smith J., Brown S. (2021). Caffeine consumption during lactation: Effects on breast milk composition and infant behavior. Journal of Maternal and Child Health, 18(2), 89–103. 23 Smith J., Jones A. (2020). Diet during breastfeeding and its impact on the risk of asthma, eczema, or other allergic symptoms in infants: A systematic review. Journal of Pediatrics and Allergy, 15(2), 45–56. 24 Smith J., Jones A. (2021). Obesity in lactating mothers: Effects on breast milk composition and potential implications for infant development. Journal of Nutrition and Metabolism, 20(3), 123–135. 25 Smith J.D., Hays S.P., Sunehag A.L. (2017). Maternal obesity and hyperglycemia are associated with increased risk of early neonatal hypoglycemia in term infants. Journal of Perinatology, 37(2), 201–204. 26 U.S. Department of Health and Human Services and U.S. Department of Agriculture. Dietary Guidelines for Americans (2020–2025), https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8713704/ (dostęp: 17.04.2024). 27 Victora C., Bahl R., Barros A.J.D., França G.V.A., Horton S., Krasevec J., Murch S., Sankar M.J., Walker N., Rollins N.C. (2016). Breastfeeding in the 21st century: Epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet, 387(10017), 475–490. 28 Vio B., Salazar G., Infante C. (2010). Smoking during pregnancy and lactation and its effects on breast-milk volume. The American Journal of Clinical Nutrition, 54, 1011–1016. 29 Wójcik J., Olszewska M. (2020). Maternal nutrition during lactation: Recommended practices versus reality. Pediatric Endocrinology, Diabetes, and Metabolism, 26(2), 103–111. 30 World Health Organization (WHO) (2015). Guideline: Fortification of Food-Grade Salt with Iodine for the Prevention and Control of Iodine Deficiency Disorders. National Institutes of Health. 31 Yoshida K., Sugawara T. (2014). Nicotine levels in breastfeeding mothers and their nursing infants. Breastfeeding Medicine, 9(7), 355–360. 32 Zimmer M., Sieroszewski P., Oszukowski P., Huras H., Fuchs T., Pawłosek A. (2020). Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 5(4), 170–181.