1234-7175 Macierzyństwo w zakładach karnych – aspekty prawne i praktyczne w świetle badań własnych Motherhood in prisons – legal and practical aspects in the light of own research Lipowski Paweł author Tatarkiewicz Oliwia author Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński - Collegium Medicum Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Correspondence to: Paweł Lipowski pawel.lipowski@uj.edu.pl Correspondence to: Oliwia Tatarkiewicz 10 12 2024 Tom 39 Numer 2 Tom 39 (2024) 23 40 Copyright © 2024 2024 brak źródeł finansowania Praca podejmuje tematykę znajomości i poszanowania praw kobiet osadzonych w zakładach karnych, przebywających tam w okresie ciąży, porodu i połogu. Macierzyństwo łączy się z trudnościami na różnych płaszczyznach. Dlatego tak ważne jest, aby kobiety były świadome przysługujących im praw. Opieka okołoporodowa jest kluczowa ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa zarówno matce, jak i dziecku. Niewyobrażalny wydaje się brak dostępu do opieki specjalistycznej dla każdego człowieka. Wyniki badania przeprowadzonego przez autorów w Zakładzie Karnym nr 1 w Grudziądzu oraz w Zakładzie Karnym w Krzywańcu – jedynych w naszym kraju miejscach przeznaczonych na pobyt kobiet skazanych w tak szczególnym okresie jak macierzyństwo – wykazały, że w przyzakładowych domach matki i dziecka występują braki, jeżeli chodzi o podstawowy poziom poszanowania praw człowieka (kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu), takich jak godność i intymność czy też dostęp do świadczeń zdrowotnych. 1 Cardenás-Pineda L., Alva Mantari A., Munoz R., Ordoňez-Ccora G., Guerra T., Jurado-Condori S. (2020). Exploratory study of the effect of obstetric psychoprophylaxis on the cortisol level in pregnant women. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 11(4), https://thesai.org/Publications/ViewPaper?Volume=11&Issue=4&Code=IJACSA&SerialNo=82 (dostęp: 19.06.2024). 2 Grudzińska K. (2013). Więzień długoterminowy w izolacji penitencjarnej. Resocjalizacja Polska, 4, 231–242. 3 Jenczura A., Kotlarz B., Naworska B. (2020). Samodzielność zawodowa położnej. W: B. Naworska, B. Kotlarz (red.), Poród. Przebieg, zasady prowa­ dzenia i kompetencje położnicze. Podręcznik dla studentów kierunków medycznych. Katowice: Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach. 4 Kuć M. (2007). Indywidualizacja wykonywania kary pozbawienia wolności. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL. 5 Matysiak-Błaszczyk A. (2016). Więzienne macierzyństwo. Studium socjopedagogiczne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM. 6 Pierzchała K. (2023). Resocjalizacja skazanych matek w polskich zakładach karnych. Lublin: Wydawnictwo KUL. 7 Piotrów E. (2008). Wykonywanie kary pozbawienia wolności względem kobiet. W: A. Jaworowska (red.), Kryminologia i kara kryminalna. Wybrane zagadnienia. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 179–181. 8 Postulski K. (2012). Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Warszawa: Wydawnictwo „Wolters Kluwer Polska”. 9 Reczek H. (2009). Oddziaływania wychowawcze w Domu dla Matki i Dziecka przy Zakładzie Karnym nr 1 w Grudziądzu. W: I. Dybalska (red.), Kobieta w więzieniu – polski system penitencjarny wobec kobiet w latach 1998–2008. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych, 229–231. 10 Sitnik K. (2012). Uwagi dotyczące wykonywania kary pozbawienia wolności w przywięziennych Domach dla Matki i Dziecka. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, 28, 231–245. 11 Teleszewska M. (2018). Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec kobiet. Białystok: Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku. 12 Toroń-Fórmanek B. (2020). Sytuacja skazanych kobiet w izolacji więziennej. Kraków: Wydawnictwo „Impuls”.