1234-7175 Narzędzia mobilne w planowaniu i monitoringu aktywności fizycznej i w promocji zdrowia Mobile devices in planning and monitoring physical activity and in promoting health Kurowski Paweł author Blok Adrian author Akademia Kultury Fizycznej im. Bronisława Czecha Correspondence to: Paweł Kurowski pawel.kurowski@awf.krakow.pl Correspondence to: Adrian Blok adrian.blok1996@gmail.com 19 12 2023 Tom 38, Numer 2 Tom 38 (2023) 71 80 Copyright © 2023 2023 <p>Zdecydowana większość Polaków posiada nowoczesne urządzenia typu smartfon czy smartwatch. Sprzęty te wyposażone są w liczne czujniki, które mogą dostarczyć wielu informacji interesujących z biomedycznego punktu widzenia. Zgodnie z koncepcją Marca Lalonda najistotniejszym czynnikiem wpływającym na zdrowie człowieka jest jego styl życia. Celem niniejszego artykułu było przedstawienie szeroko dostępnych i prostych w użyciu narzędzi mobilnych, które mogą być wykorzystane do kontroli stanu zdrowia oraz poziomu aktywności fizycznej. Aplikacje śledzące tę aktywność, dietę i jej kaloryczność, sen czy pomagające w kontrolowaniu bądź zaprzestaniu korzystania z używek powinny stanowić ważny element promocji zdrowia. Autorzy postulują wykorzystanie posiadanych przez większość osób urządzeń do poprawy nawyków, ogólnego stanu organizmu i ich samoświadomości.</p> 1 Al-Otaibi H.H., Basuny A.M. (2015). Fast food consumption associated with obesity/overweight risk among university female student in Saudi Arabia. Pakistan Journal of Nutrition, 14(8), 511–516. 2 Ambrose A.F., Paul G., Hausdorff J.M. (2013). Risk factors for falls among older adults: a review of the literature. Maturitas, 75(1), 51–61. 3 Urząd Komunikacji Elektronicznej (2021). Badanie opinii publicznej w zakresie funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych oraz preferencji konsumentów, raport z badania klientów indywidualnych, 9–13. 4 Bałabuch J., Bińkowska A., Obarska K., Redeł A., Solich K., Nowicka M., Najman K. (2022). Raport z Ogólnopolskiego Badania Nałogów. Warszawa: Wydawnictwo PAN. 5 Bhat S., Ferraris A., Gupta D., Mozafarian M., De-Bari V.A., Gushway-Henry N., Gowda S.P., Polos P.G., Rubinstein M., Seidu H., Chokroverty S. (205) Is there a clinical role for smartphone sleep apps? Comparison of Sleep Cycle detection by a smartphone application to polysomnography. Journal of Clincal Sleep Medicine, 15(11), 709–715. 6 Bremner J.D., Moazzami K., Wittbrodt M.T., Nye J.A., Lima B.B., Gillespie C.F., Rapaport M.H., Pearce B.D., Shah A.J., Vaccarino V. (2020). Diet, Stress and Mental Health. Nutrients, 12(8), 1–27. 7 Britton Ú., Issartel J., Fahey G., Conyngham G., Belton S. (2020). What is health-related fitness? Investigating the underlying factor structure of fitness in youth. European Physical Education Review, 26(4), 782–796. 8 Carley D.W., Farabi S.S. (2016). Physiology of sleep. Diabetes Spectrum, 29(1), 5–9. 9 Chaput J.P., Dutil C., Sampasa-Kanyinga H. (2018). Sleeping hours: what is the ideal number and how does age impact this? Nature and Science of Sleep, 27(10), 421–430. 10 Chennaoui M., Vanneau T., Trignol A., Arnal P., Gomez-Merino D., Baudot C., Perez J., Pochettino S., Eirale C., Chalabi H. (2021). How does sleep help recovery from excercise-induced muscle injuries. Journal of Science and Medicine in Sport, 24(10), 982–987. 11 Cliffe B., Croker A., Denne M., Smith J., Stallard P. (2020). Digital cognitive behavioral therapy for insomnia for adolescents with mental health problems: feasibility open trial. JMIR Mental Health, e14842, 3–7. 12 Darden M., Espie C.A., Carl J.R., Henry A.L., Kanady J.C., Krystal A.D., Miller C.B. (2021). Cost-effectiveness of digital cognitive behavioral therapy (Sleepio) for insomnia: a Markov simulation model in the United States. Sleep, 44(4). 13 Deloitte (2022). Digital Consumer Trends, 9–13. 14 Domaradzki J. (2013). O definicjach zdrowia i choroby. Folia Medica Lodziensia, 40(1), 5–29. 15 Fat Secret, https://www.fatsecret.pl/ (dostęp: 12.04.2023). 16 Fit, https://www.google.com/fit/ (dostęp: 12.04.2023). 17 Fitatu, https://www.fitatu.com/ (dostęp: 12.04.2023). 18 Fitbod, https://fitbod.me/ (dostęp: 12.04.2023). 19 Gallego-Gómez J.I., González-Moro M.T.R., González-Moro J.M.R., Vera-Catalán T., Balanza S., Simonelli-Muñoz A.J., Rivera-Caravaca J.M. (2021). Relationship between sleep habits and academic performance in university nursing students. BMC Nursing, 20(1), 100. 20 Garmin, https://www.garmin.com/pl-PL/p/125677 (dostęp: 12.04.2023). 21 Gieroba B. (2019). Wpływ aktywności fizycznej na zdrowie psychiczne i funkcje poznawcze. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 25(3), 153–161. 22 Grandner M.A., Jackson N.J., Pak V.M., Gehrman P.R. (2012). Sleep disturbance is associated with cardiovascular and metabolic disorders. Journal of Sleep Research, 21(4), 427–433. 23 Guerrero-Jimenez M., Ruiz M., Gutierrez-Rojas L., Jimenez-Munoz L., Baca-Garcia E., Porras-Segovia A. (2023). Use of new technologies for promotion of physical activity in patients with mental illness: A systematic review. World Journal of Psychiatry, 13(4): 182–190. 24 I Am Sober, https://iamsober.com/ (dostęp: 12.04.2023). 25 iEatBetter, https://www.ieatbetter.com/discount.html (dostęp: 12.04.2023). 26 Janocha A., Molęda A., Sebzda T. (2023). Wpływ deprywacji snu na procesy poznawcze studentów medycyny w czasie sesji egzaminacyjnej. Medycyna Pracy, 74(1), 1–14. 27 Jefit, https://www.jefit.com/ (dostęp: 12.04.2023). 28 Kasperczyk T. (2018). Pola zdrowotne Lalonde’a – mity czy rzeczywistość. Promocja Zdrowia i Ekologia, 1–2, 16–20. 29 Kaur S., Baslas V., Aggarwal H., Kumar P., Chand P. (2015). Snoring: an annoyance or a serious health problem (obstructive sleep apnea)? Indian Journal of Community Medicine, 40(2), 143–144. 30 Keats M.R., Yu X., Sweeney Magee M., Forbes C.C., Grandy S.A., Sweeney E., Dummer T.J.B. (2023). Use of wearable activity-monitoring technologies to promote physical activity in cancer survivors: challenges and opportunities for improved cancer care. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4784), 1–23. 31 Kruczek A. (2019). E-health – modern technologies in mental health care. Advances in Psychiatry and Neurology, 28(2), 135–144. 32 Krystal A.D., Prather A.A., Ashbrook L.H. (2019). The assessment and management of insomnia: an update. World Psychiatry, 18(3), 337–352. 33 Kusy K., Zieliński J. (2017). Diagnostyka w sporcie, podręcznik nowoczesnego trenera. Poznań: Wydawnictwo AWF w Poznaniu. 34 Locke A., Schneiderhan J., Zick SM. (2018). Diets for health: goals and guidelines. American Family Physician, 97(11), 721–728. 35 Osna N.A., Donohue T.M. Jr, Kharbanda K.K. (2017). Alcoholic liver disease: pathogenesis and current management. Alcohol Research: Current Reviews, 38(2), 147–161. 36 Ozlü T., Bülbül Y. (2005). Smoking and lung cancer. Tuberculosis and Thorax, 53(2), 200–209. 37 Paoli A., Tinsley G., Bianco A., Moro T. (2019). The influence of meal frequency and timing on health in humans: the role of fasting. Nutrients, 11(4), 719. 38 Reiner M., Niermann C., Jekauc D., Woll A. (2013). Long-term health benefits of physical activity – a systematic review of longitudinal studies. BMC Public Health, 13, 813. 39 Research2Guidance 2017 – mHealth Economics (2017/2018). 40 Rodziewicz-Gruhn J., Głazyrina L., Pilis W. (2007). Zdrowotne znaczenia współczesnych form rekreacji ruchowej podejmowanych przez ludzi w różnym wieku w Polsce. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, seria Kultura Fizyczna, wyd. VII, 107–117. 41 Rundo J.V., Downey R. 3rd (2019). Polysomnography. Handbook of Clinical Neurology, 160, 381–392. 42 Scarry A., Rice J., O’Connor E.M., Tierney A.C. (2022). Usage of mobile applications or mobile health technology to improve diet quality in adults. Nutrients, 14, 2437. 43 Sleep Cycle, https://www.sleepcycle.com/ (dostęp: 12.04.2023). 44 Sleepio, https://www.sleepio.com/sleepio/welcome/352#1/1 (dostęp: 12.04.2023). 45 Sousa A.C., Ferrinho S.N., Travassos B. (2023). The use of wearable technologies in the assessment of physical activity in preschool-and school-age youth: systematic review. International Journal of Environ­ mental Research and Public Health, 20(3402), 1–21. 46 Sports Tracker, https://www.sports-tracker.com/ (dostęp: 12.04.2023). 47 Strava, https://www.strava.com/mobile (dostęp: 12.04.2023). 48 Strong, https://www.strong.app/ (dostęp: 12.04.2023). 49 Szumiec M. (2016). Aktywność fizyczna jako istotny czynnik wzmacniania potencjału zdrowotnego – wyzwania dla edukacji zdrowotnej. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, Studia de Securitate et Educatione Civili, wyd. VI (224), 133–157. 50 Trauer J.M., Qian M.Y., Doyle J.S., Rajaratnam S.M., Cunnington D. (2015). Cognitive behavioral therapy for chronic insomnia: a systematic review and meta-analysis. Annals of Internal Medicine, 163–3, 191–204. 51 Vasquez B.A., Betriana F., Nemenzo E., Inabangan A.K., Tanioka R., Garcia L., Juntasopeepun P., Tanioka T., Locsin R.C. (2022). Effects of health-care technologies on the promotion of physical activities in older persons: a systematic review. Informatics for Health and Social Care, 1–15. 52 Warburton D.E.R. (2006). Health benefits of physical activity: the evidence. Canadian Medical Association Journal, 174(6), 801–809. 53 Watson N.F., Badr M.S., Belenky G., Bliwise D.L., Buxton O.M., Buysse D., Dinges D.F., Gangwisch J., Grandner M.A., Kushida C., Malhotra R.K., Martin J.L., Patel S.R., Quan S.F., Tasali E. (2015). Recommended amount of sleep for a healthy adult: a joint consensus statement of the American Academy of Sleep Medicine and Sleep Research Society. SLEEP, 38(6), 843–844. 54 WHO. Constitution, https://www.who.int/about/accountability/governance/constitution (dostęp: 23.06.2023). 55 WHO (2005). WHO e­Health Resolution. 56 WHO (2022). WHO European Regional Obesity Report, 16–19. 57 Wilson D., Driller M., Winwood P., Clissold T., Johnston B., Gill N. (2022). The effectiveness of a combined healthy eating, physical activity and sleep hygiene lifestyle intervention on health and fitness of overweight airline pilots: a controlled trial. Nutrients, 14(9), 1988. 58 Yummly, https://www.yummly.com/ (dostęp: 04.2023).