2081-4488 Wietnamska działalność charytatywna w Polsce: wdzięczność i przynależenie Vietnamese charitable work in Poland: gratitude and belonging Grabowska Ewa Joanna author Uniwersytet Warszawski 039bjqg32 Correspondence to: Ewa Joanna Grabowska 31 05 2023 Nr 1 (187) 2023 (XLIX) 115 139 Copyright © 2023 2023 <p>Aktywność dobroczynna Wietnamczyków w niewielkim stopniu podejmowana była w literaturze światowej, nie przykuła również uwagi polskich badaczy. Odwołania do teorii wymiany uogólnionej, przynależenia oraz uwarunkowań kulturowych są próbą wypełnienia powstałej luki. Na podstawie netnografii, wywiadów pogłębionych i analizy medialnych doniesień przeanalizowano działania charytatywne skierowane do społeczeństwa polskiego przed i w początkowej fazie pandemii. Skala i szeroki zasięg działań Wietnamczyków przynosił obopólne korzyści, również dla polskich polityków. Na poziomie wartości, dążenie do spłaty długu wdzięczności było jednym z czynników wpływających na decyzję o pomaganiu. Na poziomie instrumentalnym, oprócz partykularnych interesów budowania rozpoznawalności marki biznesowej, korzyścią motywującą do dalszych działań był między innymi pozytywny wizerunek społeczności w oczach polskiego społeczeństwa. Proaktywne odpowiedzi na realne zapotrzebowanie Polaków, konstruowanie wspólnej korzyści i dbałość o reputację stanowiły sposób manifestowania przynależenia w warunkach polskich.</p> 1 Ager A., Strang A. (2004). Indicators of Integration: Final Report. Home Office Development and Practice Report 28. London: Home Office. 2 Andrejuk K. (2016). Vietnamese in Poland: How does ethnicity affect immigrant entrepreneurship? Asian and Pacific Migration Journal, 25(4), 379–400. DOI: https://doi.org/10.1177/0117196816673843. 3 Andrejuk K. (2019). Imigranci wietnamscy w Polsce – dynamika przemian społeczności według urzędowych danych statystycznych 4(60), 143–161. Studia BAS, DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2019.34. 4 Antonsich M. (2010). Searching for Belonging – An Analytical Framework. Geography Compass, 4(6), 644–659. https://doi.org/10.1111/j.1749-8198.2009.00317.x. 5 Baker C., Mascitelli B. (2011). Diaspora Philanthropy and its Influences: An Australian Perspective. The Journal of Contemporary Issues in Business and Government, 17(2), 19–31. 6 Bank Światowy (2021). https://www.knomad.org/sites/default/files/2021-05/Inward%20remittance%20flows%20May.%202021.xlsx (data dostępu: 25.06.2021). 7 Barclay P., Willer R. (2007). Partner choice creates competitive altruism in humans. Proceedings. Biological sciences, 274(1610), 749–753. https://doi.org/10.1098/rspb.2006.0209. 8 Biernath M. (2008). Analiza funkcjonowania i integracji imigrantów poza województwem mazowieckim: przypadek województwa mazowieckiego i Krakowa, w: Grzymała-Kazłowska A. (red.). Między wielością a jednością. Integracja odmiennych grup i kategorii migrantów w Polsce, Warszawa: OBM WNE UW, 241–260. 9 Centrum Dialogu Łódź (2021). Rozmowa z Lilly Tran https://www.facebook.com/watch/live/?v=1560215644178126&amp;ref=watch_permalink (data dostępu 24.03.2021). 10 Desponds A., Lesińska M. (2008). Obecność i funkcjonowanie społeczności imigranckich w Polsce. Przypadek Ukraińców i Wietnamczyków we Wrocławiu, w: Grzymała-Kazłowska A. (red.). Między wielością a jednością. Integracja odmiennych grup i kategorii migrantów w Polsce, Warszawa: OBM WNE UW, 217–240. 11 Fortier A.M. (2000). Migrant Belongings: Memory, Space, Identity, New York: Berg Publishers Routledge. 12 Gethin R. (1998). Foundations of Buddhism. Oxford: Oxford University Press. 13 Głąbicka K. (1999). Przerzut migrantów do lub przez terytorium Polski. Prace Migracyjne 22, Warszawa: ISS UW 14 Gontarek L. (2021). Lilly Tran – Wietnamka z urodzenia, łodzianka z wyboru. „Pomagam, bo znam z doświadczenia problemy ubogich” https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,44788,27200324,lilly-tran-wietnamka-z-urodzenia-lodzianka-z-wyboru-pomagam.html (data dostępu: 21.06.2021). 15 gov.pl (2020) Ograniczenia działalności gastronomicznej, rozrywkowej oraz funkcjonowania galerii handlowych. https://www.gov.pl/web/koronawirus/ograniczenia-dzialalnosci-gastronomicznej-rozrywkowej-oraz-funkcjonowania-galerii-handlowych (data dostępu: 14.05.2021). 16 Górny A., Grzymała-Kazłowska A., Kępińska E., Fihel A., Piekut A. (2007). Od zbiorowości do społeczności: rola migrantów osiedleńczych w tworzeniu się społeczności imigranckich w Polsce, Warszawa: CMR Working Papers 27/85. 17 Grabowska E. (2006). Powinności i zachowania dwóch pokoleń wietnamskich w kraju pochodzenia i w Polsce. Studia Psychologiczne, 44(1), 73–83. 18 Grabowska E. (2016). Integracja Wietnamczyków z Polski – aktualne wyzwania, w: Górak-Sosnowska K., Łazor J. (red.). Polityka migracyjna: historia i współczesne wyzwania, Oficyna Wydawnicza SGH: Warszawa. 19 Grabowska E. (2021). Działania charytatywne Wietnamczyków w Polsce: ich zakres i źródła. Kwartalnik, 1(7), 142–148. 20 Grabowska E., Szymańska-Matusiewicz G. (2022). How an Immigrant Buddhist Institution Negotiates Belonging in Poland: The Case of Thiên Phúc Pagoda, Journal of Intercultural Studies. 21 Grzymała-Kazłowska A. (2008). Między wielością a jednością. Integracja odmiennych grup i kategorii migrantów w Polsce, Warszawa: OBM WNE UW. 22 Halik T., Nowicka E. (2002). Wietnamczycy w Polsce. Integracja czy izolacja? Warszawa: Zakład Arabistyki i Islamistyki Instytut Orientalistyczny UW. 23 Hoang T. Huong, Nguyen T. Trang, Reynolds II J.F. (2019). Buddhism-based charity, philanthropy, and social work: A lesson from Vietnam. International Social Work. 62(3), 1075–1087. DOI: https://doi.org/10.1177/0020872818767257. 24 Hoang Thi Ho (2009). Buddhism Tolerance for the Common Good of the Nation from Aspect of Buddhist Philosophy, w: Thich Nhat Tu (red.) Buddhism in Vietnam. History, Traditions and Society. 25 Hong Khuat Thu, Samiul Hasan (2006). Philanthropy and the Third Sector in Vietnam: Overview, Extent, Activities, and Impacts, APPIN website Background paper, Sydney: CACOM, University of Technology. SSRN: https://ssrn.com/abstract=3010908. 26 Jedlińska A. (2019). Rozdawali za darmo gorący rosół pho, tradycyjną zupę wietnamską dla głodnych i zmarzniętych. https://expressilustrowany.pl/rozdawali-za-darmo-goracy-rosol-photradycyjna-zupe-wietnamska-dla-glodnych-i-zmarznietych/ar/c17-14545467 (data dostępu: 15.05.2021). 27 Kleinen J. (1999). Facing the Future, Reviving the Past. A Study of Social Change in a Northern Vietnamese Village, Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. 28 Kozinets R.V. (2010). Netnography. Doing Ethnographic research online, London: Sage Publications Ltd. 29 Lilly i Przyjaciele (2020). https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=112263784088814&amp;id=100725741909285 (data dostępu: 20.04.2021). 30 Mauss M. (2001). Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwach archaicznych, w: Mauss M. Socjologia i antropologia. Warszawa: Wydawnictwo KR . 31 Misajon R.A., Hutton V., Bliuc A-M. (2016). Volunteering and Civic Participation in the Vietnamese-Australian Community, w: Healy E., Arunachalam D., Mizukami T. (red.). Creating Social Cohesion in an Interdependent World: Experiences of Australia and Japan. New York: Palgrave Macmillan. 32 Mroczek I., Szulecka M., Tulińska E. (2008). Centrum handlowe skupiające Wietnamczyków – przypadek Wólki Kosowskiej, w: Grzymała-Kazłowska A. (red.). Między wielością a jednością. Integracja odmiennych grup i kategorii migrantów w Polsce, Warszawa: OBM WNE UW. 33 Müller F. M., (1885). Buddhist Charity. The North American Review, 140(340), 221–236. 34 Nguyen Huu An (2021). The Cultural Integration of Working Vietnamese People in Poland: An Analysis of Integration as the Process of Immigrants’ Lived Experience. Journal of Population and Social Studies, 29, 416–434. DOI: http://doi.org/10.25133/JPSSv292021.026. 35 Pew Research Center (2012). The Global Religious Landscape: A Report on the Size and Distribution of the World’s Major Religious Groups as of 2010. https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2014/01/global-religion-full.pdf(data dostępu: 23.06.2021). 36 Pokojska J. (2017). Participation of the Vietnamese community in Poland in the socio-political life at the local level: Present situation and prospects for the future. Central and Eastern European Migration Review, 6(2), 163–175. http://www.ceemr.uw.edu.pl/sites/default/files/Pokojska_Participation_of_the_Vietnamese_Community.pdf. 37 Probyn, E., 1996. Outside Belongings. New York: Routledge. 38 Ryan L. (2018). Differentiated embedding: Polish migrants in London negotiating belonging over time, Journal of Ethnic and Migration Studies, 44(2), 233–251, DOI: 10.1080/1369183X.2017.1341710 39 Shapiro R.A., Mirchandani M., Jang H. (2018). Pragmatic Philanthropy. Asian Charity Explained. Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-10-7119-5. 40 Simmel G. (1950). Faithfulness and Gratitude, w: Wolff K. H. (red.). The Sociology of Georg Simmel, Illinois: The Free Press, 379–395. 41 Simpson B., Harrell A., Willer R. (2013). Hidden Paths from Morality to Cooperation: Moral Judgments Promote Trust and Trustworthiness. Social Forces, 91(4), 1529–1548. 42 Simpson B., Harrell A., Melamed D., Heiserman N., Negraiaa D.V. (2018). The Roots of Reciprocity: Gratitude and Reputation in Generalized Exchange Systems, American Sociological Review, 83(1) 88–110, DOI: 10.1177/0003122417747290 43 Simpson B., Willer R. (2015). Beyond Altruism: Sociological Foundations of Cooperation and Prosocial Behavior, Annual Review of Sociology, 41, 43–63, DOI: 10.1146/annurev-soc-073014-112242. 44 Soucy A.D. (2012). The Buddha Side: Gender, Power, and Buddhist Practice in Vietnam. Honolulu: University of Hawai’i Press. DOI: https://doi.org/10.21313/hawaii/9780824835989.001.0001. 45 Stelmach M. (2020). Społeczność wietnamska przekaże szpitalom testy na koronawirusa. https://www.termedia.pl/koronawirus/Spolecznosc-wietnamska-w-Polsce-przekaze-szpitalom-testyna-koronawirusa,37358.html (data dostępu: 21.03.2021). 46 Szulecka M. (2007). Obecność cudzoziemców zlokalizowanych na targowisku wokół Stadionu Dziesięciolecia z perspektywy kryminologicznej. CMR Working Papers, 24(82). Warszawa: OBM WNE UW. 47 Szymańska G. (2007). Tożsamość etniczna studentów wietnamskich wychowanych w Polsce. w: S. Łodziński, E. Nowicka (red.), Kulturowe wymiary imigracji do Polski. Wydawnictwo ProLog, 278–306. 48 Szymańska-Matusiewicz G. (2013a). Co się dzieje z tradycyjną rodziną wietnamską? Antropologiczne studium Wietnamczyków z Hanoi i z Warszawy. Toruń: Dom Wydawniczy DUET. 49 Szymańska-Matusiewicz G. (2013b). Is ancestor worship a Vietnamese tradition? Asian Anthropology, 1–16. http://dx.doi.org/10.1080/1683478X.2013.833041. 50 Szymańska-Matusiewicz G. (2014). Intergenerational conflicts in Vietnamese families in Poland, w: Gaspar S., Um K. (red.), Southeast Asian Migration: People on the Move in Search of Work, Refuge, and Belonging, Sussex Academic Press, 67–91 51 Szymańska-Matusiewicz, G. (2016). Migration and cultural flows between Vietnam and Poland. Asian and Pacific Migration Journal, 25(3), 275–295. https://doi.org/10.1177%2F0117196816654617. 52 Szymańska-Matusiewicz G. (2019). Vietnamese in Poland. From Socialist Fraternity to the Global Capitalism Era, Bern, Switzerland: Peter Lang D. 53 Szymańska-Matusiewicz G. (2021). Democracy after ‘the end of history’: Vietnamese diasporic liberalism in Poland. Social Anthropology/Anthropologie Sociale, 29 (2), 404–420. doi:10.1111/1469-8676.13037 54 Szymańska-Matusiewicz G., Bossak-Herbst B., (2019). From Local Integration Toward Ghettoised Community with Transnational Connections: The Case of Vietnamese Pagodas in Poland. Space and Culture, 22 (4), 419–433. 55 Tsomo K.L. (2012). Mother Theresa and the Bodhisattva ideal. A Buddhist view. Claritas: Journal of Dialogue and Culture, 1(1), 96–105. 56 TVP3 Łódź (2021). Pracownia reportażu „Dobro powraca”, https://lodz.tvp.pl/53200210/pracownia-reportazu-dobro-wraca-08042021?fbclid=IwAR3Pta4MzKLCF-fVT-KETbXf_VOQhq1Zc0hwpvXbuZ62iDGcp63dl_ItVY  (data dostępu: 16.04.2021). 57 Yuval-Davis N. (2006). ‘Belonging and the politics of belonging’, Patterns of Prejudice, 40(3), 197–214. 58 Willer R., Flynn F.J., Zak S. (2012). Structure, identity, and solidarity: a comparative field study of generalized and direct exchange. Administrative Science Quarterly 57(1), 119–55 doi:10.1177/0001839212448626 59 Witkowska M. (2021). WOŚP w Łodzi nie tylko online. Wydarzenia 29. finału WOŚP w niedzielę, 31 stycznia 2021. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy w Łodzi. https://lodz.naszemiasto.pl/wosp-w-lodzi-nie-tylko-online-wydarzenia-29-finalu-wosp-w/ar/c1-8111505 (data dostępu: 21.06.2021) 60 Wysieńska K. (2012). Sprzedawać, gotować, budować? Plany i strategie Chińczyków i Wietnamczyków w Polsce. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.