FAQ
T_LOGIN Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta?

T_REGISTER Zarejestruj się

Zoon Politikon

Wyniki wyszukiwania

wyszukiwarka prosta

szukaj np. “cognitive architectures” AND 1993-200 NOT Urban
wyszukiwanie zaawansowane
np. 1234-6789
np. 10.4467/16890027AP.16.022.6009
np. Uniwersytet Jagielloński
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

16/2025

2025 Następne

Data publikacji: 01.12.2025

Licencja: CC BY-SA 4.0 ikona licencji

Redakcja

Redaktor naczelny Orcid Stanisław Mocek

Zastępca redaktora naczelnego Orcid Magdalena Karolak-Michalska

Redaktor techniczno-wydawniczy Marek Gawron

Zawartość numeru

Stefano Lovi

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 1-32

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.001.22813
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Stanisław Mocek

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 33-42

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.002.23233
Krótkie wspomnienie o zmarłym 10 lat temu wybitnym polskim, socjologu, profesorze Edmundzie Wnuk-Lipińskim. W artykule przypomniano najważniejsze dokonania naukowe Profesora oraz podano skróconą bibliografię jego dorobku.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Edmund Wnuk-Lipiński

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 43-46

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.003.23234
Autor porusza problematykę zjawiska dymorfizmu społecznego. Koncentruję uwagę na dwóch odmiennych rzeczywistościach. Pierwsza dotyczy świata przedstawianego przez oficjalne media oraz kontrolowanego przez rozmaite instytucje państwa. Druga rzeczywistość dotyczy sfera życia prywatnego, dość słabo kontrolowanego przez system polityczny. Autor dochodzi do wniosku, że zmiana systemu politycznego z autorytarnego na demokratyczny prowadzi do zaniku głębokiego kryzys zaufania. Zmiana ta finalnie może doprowadzić do zasadniczej redukcji dymorfizmu społecznego do poziomu, który powinien oznaczać przywrócenie integralności relacjom społecznym w państwie.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Edmund Wnuk-Lipiński

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 47-60

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.004.23235
Autor porusza tematykę roztropności w ujęciu aksjologicznym i pragmatycznym. W kontekście roztropności, rozważa o tym, co kieruje postępowaniem człowieka, gdy podjęcie jakiegoś działania jest: godziwe, ale niekorzystne; lub korzystne, ale niegodziwe. Finalnie roztropność traktuje jako postawę i ewentualnie zachowanie, które znajduje się pomiędzy fanatycznym fundamentalizmem etycznym a cynizmem. Autor konstatuje, że roztropność nie jest nam dana – musimy się jej uczyć w ciągu całego życia. Jednocześnie zwraca uwagę, że istnieje zapotrzebowanie na roztropność, szczególnie wśród elit politycznych.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Edmund Wnuk-Lipiński

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 61-68

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.005.23236
Autor podejmuje problematykę procesów społeczno-politycznych, które doprowadziły do przełomu politycznego w Polsce w 1989 roku. Niektóre z tych procesów były rezultatem świadomego działania wybitnych osobowości historycznych lub grup społecznych, a inne stanowiły niezamierzony efekt uboczny działań samej władzy komunistycznej. W uwagach końcowych Autor zwraca uwagę, że NSZZ Solidarność uruchomiła procesy, które wywołały w całym regionie „efekt domina”, w efekcie prowadząc do zmian systemowych.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Edmund Wnuk-Lipiński

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 69-85

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.006.23237
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Małgorzata Molęda-Zdziech

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 86-99

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.008.23342
Artykuł jest przypomnieniem dorobku Zygmunta Baumana, którego stulecie urodzin przypadło 19 listopada 2025 roku. Postać i dorobek Zygmunta Baumana wydaje się być zapominany w Polsce. W świecie – przeciwnie, o czym świadczy Instytut Zygmunta Baumana, powołany na Uniwersytecie w Leeds. W artykule przedstawiono dyskusję wokół kluczowych pojęć z dorobku Baumana: niepewności, płynnej ponowoczesności, nowych ubogich, które stanowiły oś dyskusji podczas seminarium zorganizowanego In Memoriam w stulecie Zygmunta Baumana w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Artykuł kończy wprowadzenie do czterech artykułów, poświęconych Baumanowi, z różnych perspektyw badawczych, przygotowanych przez uczestników wspomnianego seminarium. Cechą artykułu jest eseistyczny, osobisty i wspomnieniowy charakter wywodu.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Stanisław Obirek

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 99-114

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.007.23238
Celem artykułu jest wskazanie na inspiracje Zygmunta Baumana w sposobie podejścia do imigrantów. Jak się wydaje szczególnie istotą była wspólnota myśli z papieżem Franciszkiem, co można stosunkowo łatwo wskazać przywołując ostatnie książki Baumana. Również biografia autora Obcych u naszych drzwi wskazuje na powinowactwo z losem współczesnych imigrantów. Mało znaną, a być może najważniejszą inspiracją była młodzieńcza lektura książki Emila Ludwiga Syn człowieczy, o czym sam opowiedział w kontekście rozmowy o papieżu Franciszku. Artykuł ten, oprócz walorów naukowych, ma również eseistyczny i osobisto-wspomnieniowy charakter wywodu.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Małgorzata Bogunia-Borowska

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 115-133

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.009.23343
Autorka dokonuje rekonstrukcji poglądów Zygmunta Baumana na rzeczywistość i sytuację człowieka z uwzględnieniem opisywanych przez niego zjawisk i procesów oraz stosowanych terminów i metafor takich jak prawodawcy i tłumacze, płynna nowoczesność, tożsamość, konsumpcja czy retrotopia. Podejmuje również próbę odpowiedzenia na pytanie, co Bauman powiedziałby nam dzisiaj o czasach w jakich żyjemy? Jak oceniłby kondycję jednostek, społeczeństw czy relacji międzyludzkich. Wreszcie autorka przywołuje memento Baumana dotyczącego potencjalnych scenariuszy przyszłości dla ludzkości i świata, który pozostawił w ostatniej swojej książce Retrotopia. Jak rządzi nami przeszłość. W uwagach końcowych autorka dochodzi do konkluzji, aby oddać głos Baumanowi i wsłuchać się w jego słowa, które jako przekaz pozostawił w swojej ostatniej książce.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Urszula Jarecka

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 134-162

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.010.23344
Trudno jednoznacznie, precyzyjnie i wyczerpująco omówić aktualność dorobku Zygmunta Baumana. W eseju Autorka stawia pytanie badawcze: Co badania kultury, w tym kultury wizualnej, nadal zawdzięczają Zygmuntowi Baumanowi. Wśród ważnych „wędrówek po tematach” Baumana znajduje się utrata ciągłości kultury zachodniej, próby przezwyciężenia dominacji postaw konsumpcyjnych w kulturze, opowiadanie prawd o świecie obrazami. W czasach kolejnej rewolucji technologicznej, gdy sztuczna inteligencja zaczyna przejmować kontrolę nad coraz większymi obszarami codzienności, Bauman z refleksją etyczną i pochwałą kreatywności z pewnością mógłby być wielkim wsparciem dla zagubionych. Autorka konkluzje kończy refleksją nad głosem Baumana w kontekście przemian kulturowych.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Anna Adamus-Matuszyńska

Zoon Politikon, 16/2025, 2025, s. 163-179

https://doi.org/10.4467/2543408XZOP.25.011.23345
Artykuł jest analizą fenomenu intelektualnego dziedzictwa Zygmunta Baumana w kontekście teoretycznych ram „szkoły naukowej”. Punktem wyjścia jest obserwacja popularności teorii Zygmunta Baumana jako globalnego symbolu określonego stylu myślenia o współczesności. Zestawiono klasyczne atrybuty szkoły naukowej z unikalnym stylem polskiego socjologa. Podjęto próbę wyjaśnienia paradoksu braku formalnej szkoły baumanowskiej w tradycyjnym ujęciu akademickim, wskazując na immanentną cechę jego teorii: odrzucenie sztywnych struktur na rzecz płynności i nieustannego dialogu. Artykuł omawia procesy instytucjonalizacji myśli Profesora poprzez działalność Szkoły Baumana w Collegium Civitas oraz The Bauman Institute w University of Leeds. Całość wieńczy refleksja nad baumanowskim „kompasem moralnym” i kategorią odpowiedzialności za drugiego człowieka, która pozostaje kluczowym wyzwaniem w dobie płynnej nowoczesności.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Pliki do pobrania

Pobierz PDF Spis treści PDF