„Zeszyty Prasoznawcze” (ISSN 0555-0025, e-ISSN 2299-636) należą do najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych polskich czasopism naukowych z zakresu nauk o komunikacji społecznej i mediach. Są najstarszym polskim czasopismem naukowym poświęconym badaniom nad komunikacją społeczną i mediach oraz jednym z najstarszych periodyków medioznawczych w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydawane kwartalnie, regularnie i terminowo przez prestiżowe Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, znane zagranicznym badaczom pod angielskim tytułem Media Research Issues, stanowią rozpoznawalną na świecie markę i od lat zajmują trwałe miejsce wśród najważniejszych czasopism medioznawczych w tej części Europy.
Od 1960 roku czasopismo pozostaje wiodącym forum publikacji najnowszych wyników badań dotyczących komunikowania społecznego, dziennikarstwa i systemów medialnych, wywierając trwały wpływ na rozwój polskiego medioznawstwa oraz kształtowanie jego tożsamości naukowej. Międzynarodowa pozycja kwartalnika, ugruntowana przez niemal siedem dekad nieprzerwanego istnienia oraz fundamentalne znaczenie dla rozwoju polskiej nauki są powszechnie uznawane przez kolejne pokolenia medioznawców.
Wysoka jakość naukowa czasopisma została potwierdzona również przez ekspertów Ministerstwa Edukacji i Nauki – w 2022 roku „Zeszyty Prasoznawcze” uzyskały dofinansowanie w ramach programu „Rozwój czasopism naukowych” (RCN/SP/0325/2021/1).
Na szczególne podkreślenie zasługuje historyczne znaczenie czasopisma dla rozwoju polskiej nauki. Od początku swojego istnienia „Zeszyty Prasoznawcze" były fundamentem rozwoju medioznawstwa w Polsce i miejscem publikacji najważniejszych prac dotyczących teorii komunikowania, badań nad prasą, radiem, telewizją i nowymi mediami. Przez lata kwartalnik związany był z działalnością Ośrodka Badań Prasoznawczych w Krakowie, kierowanego przez wybitnych badaczy, w tym prof. Walerego Pisarka – jednego z twórców współczesnego polskiego medioznawstwa. Historia czasopisma jest jednocześnie historią rozwoju całej dyscypliny naukowej w Polsce. Dorobek czasopisma oraz wkład w rozwój polskiego medioznawstwa są dobrze znane i wysoko cenione przez kilka pokoleń badaczy tej dyscypliny.
O randze czasopisma świadczy dorobek publikacyjny oraz grono autorów. Na łamach „Zeszytów Prasoznawczych” publikowali najwybitniejsi przedstawiciele polskiej humanistyki i nauk społecznych, m.in. Roman Ingarden, Władysław Bartoszewski, Piotr Sztompka, Karol Jakubowicz, Tomasz Goban-Klas czy Jerzy Mikułowski Pomorski, a także uznani badacze zagraniczni, których prace należą dziś do klasyki światowego medioznawstwa. Na łamach „Zeszytów Prasoznawczych” swoje artykuły publikowali m.in.: Johan Galtung, James Halloran, Kaarle Nordenstreng, Hans M. Kepplinger, Mihai Coman i wielu innych badaczy tworzących fundamenty nauk o mediahc i komunikacji społecznej.
Szerokie grono autorów stanowi potwierdzenie wysokiego prestiżu oraz międzynarodowej rozpoznawalności czasopisma.
Czasopismo ukazuje się nieprzerwanie pod obecnym tytułem od 1960 roku, a jego początki sięgają roku 1957. W tym czasie opublikowano ponad 260 numerów oraz niemal dwa tysiące artykułów naukowych i rozpraw, tworząc jedno z najbogatszych archiwów badań medioznawczych w Polsce. Tak imponujący dorobek świadczy o trwałej pozycji czasopisma oraz jego znaczeniu dla kolejnych pokoleń badaczy.
Dorobek czasopisma stał się przedmiotem odrębnej monografii naukowej pt. Zeszyty Prasoznawcze. Analiza zawartości [1957-2012] (pod red. M. Kawki, R. Filasa, P Płanety, Wyd. UJ, Kraków 2016) poświęconej analizie zawartości i wieloletniego wpływu „Zeszytów Prasoznawczych” na rozwój badań medioznawczych. Jest to wyróżnienie niezwykle rzadkie wśród polskich czasopism naukowych i stanowi dodatkowe potwierdzenie jego znaczenia dla rozwoju dyscypliny.
Szczególną wartością czasopisma jest jego unikatowy, szeroki i jednocześnie wyraźnie zdefiniowany profil naukowy. „Zeszyty Prasoznawcze” obejmują społeczne, kulturowe, językowe, psychologiczne, polityczne, prawne, ekonomiczne, technologiczne i organizacyjne aspekty komunikowania masowego. Publikowane artykuły dotyczą m.in. dziennikarstwa, rynku mediów, reklamy, public relations, propagandy, opinii publicznej, historii mediów, retoryki dziennikarskiej, systemów medialnych oraz nowych zjawisk komunikacyjnych. Tak szeroko zakreślony zakres tematyczny pozwala integrować różne nurty badawcze, zachowując jednocześnie jednoznaczne zakorzenienie w dyscyplinie nauk o komunikacji społecznej i mediach.
Czasopismo ma charakter międzynarodowy. Publikacje ukazują się w kilku językach, a czasopismo od wielu lat pozostaje obecne w międzynarodowym obiegu naukowym. Jest indeksowane w uznanych bazach bibliograficznych i pełnotekstowych, co zwiększa widoczność publikowanych badań oraz ich oddziaływanie w środowisku naukowym. Redakcja konsekwentnie rozwija współpracę z badaczami z zagranicy, dbając o wysokie standardy recenzowania, transparentność procesu wydawniczego oraz zgodność z międzynarodowymi standardami komunikacji naukowej. W Radzie Naukowej kwartalnika zasiadają aktywni profesorowie z kilkunastu krajów. Kilkaset artykułów nadesłanych do redakcji w latach 2020-2026 recenzowało blisko 230 ekspertów reprezentujących ponad 106 polskich i zagranicznych ośrodków badawczych.
Zeszyty Prasoznawcze są indeksowane w uznanych międzynarodowych bazach: ERIH PLUS, Directory of Open Access Journals (DOAJ), Ebsco: EBSCO – Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), bazach Proquest: ProQuest Central, Proquest – Social Science Premium Collection, Proquest – Social Science Database, Index Copernicus International: ICI World of Journals, ICI Journals Master List, Central and Eastern European Online Library (CEEOL), Biblioteka Nauki, Central European Journal of Social Sciences and Humanities (CEJSH) oraz w wielu katalogach, informatorach i wyszukiwarkach naukowych, w tym Polska Bibliografia Naukowa, Polona, Linguistic Bibliography, Arianta, MIAR: Information Matrix for the Analysis of Journals, Most Wiedzy, Open Policy Finder, Google Scholar, OpenAlex, Semantic Scholar, SciLit, WorldCat, Zeitschriftendatenbank (ZDB).
Czasopismo konsekwentnie buduje swoją widoczność naukową, o czym świadczy liczba cytowań rejestrowanych w bazach Scopus i Web of Science. Zainteresowanie publikowanymi pracami oraz obecność w uznanych międzynarodowych bazach indeksacyjnych wskazują na potencjał dalszego wzrostu rozpoznawalności i wpływu czasopisma na rozwój dyscypliny.
Przed końcem każdego kwartału, regularnie i terminowo, ukazuje się kolejny numer kwartalnika, publikowanego w otwartym dostępie (Open Access, na licencji CC BY).
„Zeszyty Prasoznawcze” dbają o udostępnianie i upowszechnianie tekstów naukowych. Każdy artykuł opublikowany w czasopiśmie posiada unikalny identyfikator DOI oraz kompletny zestaw metadanych zgodnych z międzynarodowymi standardami naukowymi. Publikacje zawierają informacje o autorach (w tym identyfikatory ORCID), afiliacjach (w tym identyfikatory ROR), abstrakty, słowa kluczowe, bibliografię oraz są udostępniane na indywidualnych stronach internetowych w modelu Open Access na licencji Creative Commons (Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe CC BY 4.0), co zwiększa ich widoczność i dostępność dla odbiorców w Polsce i na świecie.
Czasopismo korzysta z nowoczesnych rozwiązań informatycznych i integracji wspierających proces wydawniczy oraz zwiększających widoczność publikacji. Wykorzystanie Panelu Redakcyjnego w systemie Open Journal Systems (OJS) usprawnia zarządzanie zgłoszeniami, recenzjami i komunikacją między autorami, recenzentami oraz redakcją, zapewniając przejrzystość i efektywność procedur redakcyjnych. Czasopismo jest publikowanej na platformie ejournals. Integracje realizowane za pośrednictwem interfejsów API oraz wymiany metadanych w formatach XML umożliwiają sprawną współpracę z zewnętrznymi serwisami, automatyzację procesów oraz efektywną dystrybucję i indeksowanie publikacji.
Czasopismo wdrożyło transparentną i szczegółową politykę wydawniczą, opracowaną zgodnie z międzynarodowymi standardami publikowania naukowego opracowanymi przez Komitet do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics). Polityka „Zeszytów Prasoznawczych” obejmujące szczegółowe obowiązki Redakcji, Autorów, Recenzentów oraz Rady Naukowej oraz zasady uznania autorstwa, recenzowania, zasady etyki publikacyjnej, samoarchiwizacji, udostępniania treści naukowych oraz danych badawczych. Zostały również opracowane procedury dotyczące prowadzenia i dokumentowania procesu recenzji, rozpatrywania odwołań, prowadzenia dyskusji naukowej, korekt i wycofywania publikacji (retrakcji), a także postępowania w przypadku podejrzenia naruszeń zasad etyki naukowej wspierające transparentność i rzetelność procesu naukowego.
Przyjęte zasady zapewniają zgodność czasopisma z wysokimi standardami etycznego publikowania, obejmującymi m.in. obowiązek składania przez Autorów stosownych oświadczeń, deklarowanie wkładu poszczególnych osób w powstanie publikacji (zgodnie z zasadami odpowiedzialnego autorstwa), ujawnianie źródeł finansowania badań, a także transparentne zasady dotyczące konfliktu interesów Autorów, Recenzentów i członków zespołu redakcyjnego.
W ostatnich pięciu latach czasopismo opublikowało prawie 290 tekstów autorstwa 310 autorów, w tym 45 artykułów w języku angielskim, korzystało z ponad 220 recenzentów zewnętrznych reprezentujących 106 instytucji naukowych i utrzymało regularność wydawania wszystkich numerów.
Analiza cytowań wykazuje ponad 1500 cytowań w Google Scholar (58.36 cytowań / rok), ponad 260 cytowań w bazie Scopus (tylko od od 2000 roku) i ponad 185 w Web of Science (tylko od od 2000 roku). W bazie OpenAlex zidentyfikowano 341 cytowania spośród 454 artykułów (Publish or Perish 8.19). Planowane jest zgłoszenie czasopisma do kolejnych baz danych, w tym zgłoszenie do Scopus i Web of Science.
„Zeszyty Prasoznawcze” są czasopismem o wyjątkowym znaczeniu dla nauk o komunikacji społecznej i mediach. Łączą wieloletnią tradycję z dynamicznym rozwojem oraz nowoczesnymi standardami publikowania naukowego, opartymi na najwyższych zasadach etycznych i profesjonalnych. Pozostają jednym z najważniejszych miejsc publikacji badań medioznawczych w Polsce, a ich dorobek wywarł trwały wpływ na rozwój dyscypliny oraz kształtowanie kolejnych pokoleń badaczy.
Tytuł polski: Zeszyty Prasoznawcze
Tytuł angielski: Media Research Issues
Punktacja ministerialna: 40 punktów
ISSN: 0555-0025
e-ISSN: 2299-6362
Unikatowy Identyfikator Czasopisma MNiSW: 484155
Rok założenia: 1957
Częstotliwość publikowania: Kwartalnik
Języki publikowania: Polski, angielski
Formaty: Wersja drukowana oraz elektroniczna
Afiliacja czasopisma naukowego: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej – Ośrodek Badań Prasoznawczych Uniwersytetu Jagiellońskiego
Redaktor Naczelna: dr hab. Magdalena Hodalska, prof. UJ (Uniwersytet Jagielloński)
Profil, dziedzina naukowa: Nauki o komunikacji społecznej i mediach (504)
Model publikowania i licencja: Publikowanie otwarte (Open Access). Licencja otwarta Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0)
Typ recenzowania: Podwójnie ślepa recenzja naukowa (double-blind review)
Indeksowanie w naukowych bazach danych:
Wdrożone międzynarodowe standardy etyczne zgodne z COPE: Tak – Zasady etyczne obowiązujące w czasopiśmie zgodne z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE): Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors, Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing oraz Guidelines.
Wdrożone jednoznaczne zasady kwalifikacji i recenzji tekstów: Tak – Procedura recenzowania, Instrukcje dla autorów, Zasady etyczne obowiązujące w czasopiśmie.
Wdrożone standardy publikowania naukowego i dystrybucji metadanych naukowych:
Ciągłość wydawnicza: 265 zeszytów (69 lat)
Średnia liczna artykułów (w tym naukowych) publikowanych rocznie: 24
Unikatowy profil, miejsce w środowisku naukowym:
Jakość i potencjał rozwoju: