„Jedwabie w utartych kartoflach” i „szycie gorącą igłą”. Zrównoważona moda w międzywojennej prasie kobiecej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 30.03.2026
Zeszyty Prasoznawcze, 2025, Tom 68, Numer 4 (264), s. 67-82
https://doi.org/10.4467/22996362PZ.25.052.22851Autorzy
„Jedwabie w utartych kartoflach” i „szycie gorącą igłą”. Zrównoważona moda w międzywojennej prasie kobiecej
Choć idea zrównoważonej mody, wraz z towarzyszącymi jej pojęciami, takimi jak recykling, upcykling, gospodarka cyrkularna, kojarzona jest głównie ze współczesnym dyskursem ekologicznym i antykonsumpcyjnym, jej zapowiedzi można odnaleźć również w międzywojennej prasie kobiecej. Artykuł analizuje, w jaki sposób czasopisma adresowane do kobiet w latach 20. i 30. XX wieku podejmowały temat świadomej konsumpcji mody czy praktyk ponownego wykorzystywania odzieży (dziś: „drugi obieg”), wpisując je w kontekst rezyliencji oraz estetyzacji. Analizie zawartości poddano wybrane numery pism, takich jak Bluszcz, Pani Domu, Przegląd Mody oraz Moja Przyjaciółka, które reprezentują dwa kluczowe segmenty wydawnicze prasy kobiecej – luksusowy oraz poradnikowy. Badanie tych odmiennych grup pism pozwala uchwycić różnice w podejmowaniu przez nie tematu zrównoważonej mody, kształtowane zarówno przez profil odbiorców czasopism, jak i kontekst społeczno-ekonomiczny. Celem artykułu jest z jednej strony zrekonstruowanie dziennikarskich narracji obecnych na łamach międzywojennej prasy kobiecej, odnoszących się do tematu odpowiedzialnej mody, a z drugiej uchwycenie możliwych związków między dawnymi i współczesnymi przedstawieniami koncepcji zrównoważonych.
Armstead C.S., McKinney E.C. (2022). The role of nostalgia in retro sewing. Journal of Consumer Culture, nr 22(1), s. 61–81.
Bardey A., Booth M., Heger G., Larsson J. (2022). Finding yourself in your wardrobe: An exploratory study of lived experiences with a capsule wardrobe. International Journal of Market Research, nr 64(1), s. 113–131.
Bylok F. (2016). Alternatywne formy konsumpcji wobec konsumpcjonizmu. Handel Wewnętrzny, nr 2, s. 63–77.
Chwastyk‑Kowalczyk J. (2003). „Bluszcz” w latach 1918–1939. Tematyka społeczna oraz problemy kultury i literatury. Kielce.
Davis A.M. (2006). „Vogue’s” new world: American fashionability and the politics of style. Fashion Theory, nr 10(1–2), s. 13–38.
Dziekońska‑Kozłowska A. (1964). Moda kobieca XX wieku. Warszawa.
Fikus F. (1979). Wielkie wydawnictwa prasowe w małym mieście. Dwie „Przyjaciółki”. Kwartalnik Historii Prasy Polskiej, nr 18(1), s. 79–93.
Fletcher K. (2014). Sustainable Fashion and Textiles: Design Journeys (2nd ed.). London.
Francis D. (2011). Daily rituals of dress: Women re-creating themselves over time. Generations, nr 3, s. 64–70.
Frączkiewicz M. (2017). Śmieci modne, czyli wykorzystywanie produktów ekologicznych i recyclingowych w modzie i designie. Studia Etnologiczne i Antropologiczne, nr 17, s. 127–145.
Ganeva M. (2011). Women in Weimar Fashion: Discourses and Displays in German Culture 1918–1939. Rochester, NY.
Heger G. (2016). The capsule closet phenomenon: A phenomenological study of lived experiences with capsule closets (praca magisterska obroniona na The Swedish School of Textiles. University od Borås).
Henninger C.E., Alevizou P.J., Oates C.J. (2016). What is sustainable fashion? Journal of Fashion Marketing and Management: An International Journal, nr 20(4), s. 400–416.
Holroyd A.T., Gordon J.F., Hill C. (2023). Historical Perspectives on Sustainable Fashion: Inspiration for Change. New York.
Idem M. (2022a). Fashion writing in women’s magazines of interwar Poland: Influences of the American press. Zeszyty Prasoznawcze, nr 4(252), s. 83–100.
Idem M. (2022b). Manekin w peniuarze. Moda w II RP. Wołowiec.
Johnstone M.L., Conroy D.M. (2005). Dressing for the thrill: An exploration of why women dress up to go shopping. Journal of Consumer Behaviour, nr 4(4), s. 234–245.
Kargól M. (2021) What embroidery can tell us about sustainable fashion. Edinburgh University Press [https://euppublishingblog.com/2021/08/04/what-embroidery-can-tell-us/; 1.05.2025].
Kaliński J., Landau Z. (2003). Gospodarka Polski w XX wieku. Warszawa.
Kuciel‑Frydryszak J. (2018). Służące od wszystkiego. Warszawa.
Łozowska‑Marcinkowska K. (2010). Sprawy niewieście. Problematyka czasopism kobiecych Drugiej Rzeczpospolitej. Poznań.
Lundblad L., Davies I.A. (2016). The values and motivations behind sustainable fashion consumption. Journal of Consumer Behaviour, nr 15(2), s. 149–162.
Michalska I. (2010). Rola kobiety w rodzinie na łamach „Pani Domu” (1932–1935). W: G. Michalski, I. Michalska (red.). Czasopiśmiennictwo okresu Drugiej Rzeczypospolitej jako źródło do historii edukacji (s. 299–310). Łódź.
Nelson Best K. (2017). The History of Fashion Journalism. London–New York.
Paczkowski A. (1978). Prasa w życiu politycznym Drugiej Rzeczpospolitej. Dzieje Najnowsze, nr 3, s. 29–55.
Pouillard V. (2013). Fashion for all? Journalism Studies, nr 14(5), s. 716–729.
Schofield‑Tomschin S. (1999). Home sewing: Motivational changes in the twentieth century. W: B. Burman (red.). The Culture of Sewing: Gender, Consumption and Home Dressmaking (s. 97–110). Oxford.
Sieradzka A. (2013). Moda w przedwojennej Polsce. Warszawa.
Sokół Z. (1998). Prasa kobieca w Polsce w latach 1945–1995. Rzeszów.
Uklańska K. (2022). Second hand w przemianie. Transformacja ideowo-motywacyjnego kontekstu sklepów z używaną odzieżą. Władza Sądzenia, nr 23, s. 187–200.
Wodniak K. (2020). „Moja Przyjaciółka” 1934–1939. Przebój prasowy żnińskich Zakładów Wydawniczych Alfreda Krzyckiego. Żnin.
Zaleska Z. (1938). Czasopisma kobiece w Polsce. Materiały do historii czasopism: rok 1818–1937. Warszawa.
Zaprutko‑Janicka A. (2017). Dwudziestolecie od kuchni: Kulinarna historia przedwojennej Polski. Kraków.
Żarnowski J. (1973). Społeczeństwo Drugiej Rzeczpospolitej 1918–1939. Warszawa.
Informacje: Zeszyty Prasoznawcze, 2025, Tom 68, Numer 4 (264), s. 67-82
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 30.03.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 209
Liczba pobrań: 270
